Supreme Court dismisses appeal against refusal to accept a personally drafted criminal procedure retrial request due to mandatory lawyer signature.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendant's appeal against the Chief Judge's order refusing to accept a retrial request. The defendant had filed the request personally, but the court required it to be drafted and signed by a lawyer under mandatory professional rules. The court held that the personal filing was legally ineffective and the defendant failed to cure the formal defect within the statutory deadline.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 545 § 2 k.p.k.; Art. 120 § 1 k.p.k.: A retrial request not drafted and signed by a lawyer is legally ineffective; the mandatory lawyer requirement cannot be waived by the applicant.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KO 107/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 16 marca 2016 r., w sprawie M. T. zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Karnego Izby Karnej Sądu Najwyższego, z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt III KO […], o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
W dniu 15 września 2015 r. M. T. wystąpił z osobistym wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II AKa […], utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II K […]. We wniosku skazany zwrócił się także o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania (k. 3 akt SN). W dniu 16 października 2015 r. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Karnego Izby Karnej Sądu Najwyższego, wyznaczono obrońcę z urzędu w osobie adw.
F. D., celem ewentualnego sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania lub złożenia opinii o braku podstaw do złożenia takiego wniosku (k. 10 akt SN). W dniu 24 listopada 2015 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła opinia obrońcy o braku podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie w/w postępowania (k. 16-19 akt SN). Zarządzeniem z dnia 24 listopada 2015 r. skazany został wezwany do usunięcia braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania, poprzez jego sporządzenie i podpisanie przez adwokata lub radcę prawnego ustanowionego przez niego z wyboru, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania (k. 22 akt SN).
To wezwanie zostało doręczone skazanemu w dniu 2 grudnia 2015 r. (k. 34 akt SN), jednakże M. T. nie usunął w zakreślonym terminie powyższego braku formalnego. Zwrócił się natomiast z prośbą o wyznaczenie mu kolejnego obrońcy z urzędu, a w kolejnym piśmie wystąpił ponadto z prośbą o przedłużenie terminu na ustanowienie obrońcy z wyboru. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Karnego Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2015 r. odmówiono wyznaczenia kolejnego adwokata z urzędu celem sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, a także wezwano skazanego ponownie do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania poprzez jego sporządzenie i podpisanie przez obrońcę ustanowionego z wyboru w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia, pod rygorem odmowy przyjęcia jego osobistego wniosku (k. 35 akt SN).
Odpis zarządzenia doręczono osobiście wnioskodawcy w dniu 28 grudnia 2015 r. (k. 40 akt SN), jednakże i tym razem nie usunął on braków formalnych w zakreślonym ustawowo terminie. W związku z tym, zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2016 r. Przewodniczący Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego odmówił przyjęcia wniosku skazanego M. T. o wznowienie postępowania (k. 41). Zażalenie na to zarządzenie złożył M. T. podnosząc, że w dalszym ciągu nie może znaleźć prawnika, który sporządziłby wniosek o wznowienie postępowania w jego sprawie.
Skarżący po raz kolejny zwrócił się także o przedłużenie terminu do sporządzenia wniosku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie skazanego nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 545 § 2 k.p.k. stwierdza jednoznacznie, że jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego. Obowiązek ten określany jest powszechnie jako przymus adwokacki, chodzi bowiem o to, by przedmiotowy wniosek opracował podmiot fachowy. Użyte w tym przepisie sformułowanie „powinien” jest równoznaczne z bezwzględną koniecznością realizacji nakazu w nim zawartego.
A zatem złożenie wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego osobiście przez samego wnioskodawcę (skazanego, ukaranego), jest czynnością prawnie bezskuteczną. (zob. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 1153; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 września 2012 r., III KZ 67/12, Lex Nr 1220908; z dnia 21 listopada 2012 r., IV KZ 65/12, Lex Nr 1228644; z dnia 30 września 1996 r., V KZ 47/96, OSNKW 1996, Nr 11 – 12, poz. 88).W przedmiotowej sprawie skazany nie był uprawniony do sporządzenia osobiście wniosku o wznowienie postępowania.
Brak formalny wniosku polegający na niesporządzeniu i jego niepodpisaniu przez adwokata mógł być usunięty przez niego tylko poprzez osobiste ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego z wyboru, gdyż został prawidłowo do tego wezwany w trybie art. 120 § 1 k.p.k. Wezwanie do usunięcia braku formalnego z dnia 17 grudnia 2015 r. zawiera wyczerpujące pouczenie w tym zakresie wraz z konsekwencjami prawnymi nieusunięcia tego braku, a także wskazuje jasno na brak możliwości przedłużenia terminu do sporządzenia wniosku.
Dodać także należy, że obrońca wyznaczony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym lub w postępowaniu o wznowienie postępowania, powinien sporządzić i podpisać kasację lub wniosek o wznowienie postępowania albo poinformować na piśmie sąd, że nie stwierdził podstaw do wniesienia kasacji lub wniosku o wznowienie postępowania. Z tego właśnie uprawnienia skorzystał wyznaczony w niniejszej sprawie z urzędu na obrońcę – adwokat F. D., skoro nie znalazł prawnych podstaw przewidzianych w art. 540 (i następne) kodeksu postępowania karnego, do złożenia wniosku.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. l.n