Supreme Court quashes 1951 conviction for secret society membership, ruling religious practice was not a crime.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed a 1951 verdict that convicted two defendants for participating in a secret religious society. The prosecution argued that the group's secrecy violated the law, but the court found the defendants' activities were primarily religious worship. The court ruled that the state knew the group's structure and purpose from its prior legal existence, making the penalty for religious practice unjustified.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 36 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa Polskiego; participation in a religious society does not constitute a crime under Art. 36 if the organization's structure and purpose were known to authorities during its prior legal existence.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KKN 636/98
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 listopada 2000 r.
Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie
następującym:
Przewodniczący: SSN – Andrzej Deptuła
Sędziowie:
SN – Przemysław Kalinowski (spr.)
SN – Antoni Kapłon
Protokolant – Teresa Jarosławska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej – Józefa Gemry
po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2000 r.
sprawy J. G. i L. S.
oskarżonych z art. 36 mkk
z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Wojewódzkiego w B.
z dnia 29 listopada 1951 r., sygn. IV K […]
1. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia J. G. i L. S. od popełnienia
zarzuconego im czynu;
2. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Wojewódzki w B. wyrokiem z dnia 29 listopada 1951 r.
(sygn. IV K […]) oskarżonych: J. G. i L. S. uznał za winnych tego, że na terenie
Polski brali udział w związku pn. […], którego istnienie, ustrój i cel miały
pozostać tajemnicą wobec władzy państwowej, rozwijając w ramach tego
związku działalność konspiracyjno – organizacyjną i uświadamiającą – G.
w okresie od kwietnia 1951 r. do 12 sierpnia 1951 r. początkowo na terenie G.,
a następnie na terenie województwa […], a S. w okresie od jesieni 1950 r.
do 17 sierpnia 1951 r. na terenie województwa […], […] i […] i za ten czyn
na mocy art. 36 dekretu z 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie
niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 30,
poz. 192) oraz art. 58 kk skazał: L. S. na jeden rok i 6 miesięcy więzienia,
a J. G. na jeden rok i trzy miesiące więzienia z zaliczeniem na poczet tych kar
okresu tymczasowego aresztowania.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w
dniu 6 grudnia 1951 r. (k. 170) bez postępowania odwoławczego.
Obecnie kasację na korzyść obu oskarżonych wniósł Prokurator
Generalny, który zarzucił rażącą i mającą wpływ na treść wyroku obrazę art. 36
dekretu
z dnia 13
czerwca
1946
r.
o
przestępstwach
szczególnie
niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz. U. Nr 30, poz. 192) na
skutek bezzasadnego przyjęcia, że przynależność do związku wyznaniowego
„[…]” stanowiła branie udziału w związku, którego istnienie, ustrój albo cel
miały pozostać tajemnicą wobec władzy państwowej.
W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Z ustaleń Sądu Wojewódzkiego opartych głównie na wyjaśnieniach
oskarżonych wynika, że zarówno J. G. jak i L. S. od dawna byli członkami
związku wyznaniowego „[…]”. Jeszcze przed delegalizacją związku pełnili
w nim funkcje organizacyjne. Działalności tej nie zaniechali po delegalizacji
związku, która nastąpiła decyzją Urzędu do Spraw Wyznań z dnia 2 lipca
1950 r. Działalność ta polegała na organizowaniu zebrań wyznawców,
omawianiu na nich przygotowanych tematów i kolportowaniu wśród zebranych
czasopisma „S.”.
To zachowanie oskarżonych, mimo, iż zawierało elementy związku w
potocznym tego słowa znaczeniu, sprowadzało się głównie do wykonywania
praktyk religijnych, polegających na pogłębianiu znajomości Pisma Świętego i
zapoznawaniu się z literaturą biblijną.
Podkreślić
należy,
że
wprawdzie
delegalizacja
stowarzyszenia
spowodowała zmianę jego form działania, a zwłaszcza doprowadziła do tajnego
sposobu komunikowania się jego wyznawców, lecz ta okoliczność sama w sobie
nie decydowała o wyczerpaniu znamion przestępstwa określonego w art. 36
mkk.
Zauważyć trzeba również, że ustalony przez sąd czas działania
oskarżonych przypadał na okres bezpośrednio następujący po dłuższym okresie
jawnej działalności stowarzyszenia. Działacze związku wielokrotnie ubiegali się
o jego ponowną rejestrację przedstawiając dokumenty, w których znajdowały
się wszystkie informacje dotyczące charakteru, struktury, zadań przedmiotowej
organizacji. W tych warunkach nie do zaakceptowania jest pogląd, że istnienie,
ustrój i cel związku miały pozostać tajemnicą wobec władz państwowych.
Zarówno cel, jak i ustrój znane były władzom z okresu niedawnej legalnej
działalności związku „[…]”.
W tej sytuacji utożsamianie zachowań związanych z wyznawaniem religii
– z udziałem w tajnym związku, penalizowanym w art. 36 mkk, było całkowicie
bezzasadne. Powyższa ocena prowadzi do przekonania, że czyn przypisany obu
oskarżonym w tej sprawie nie wyczerpywał wszystkich ustawowych znamion
przestępstwa. Brak było zatem podstaw do ich skazania, co przemawiało za
uchyleniem zaskarżonego wyroku i uniewinnieniem J. G. i L. S. od popełnienia
przestępstwa przypisanego zaskarżonym wyrokiem.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
Przewodniczący: SSN (Andrzej Deptuła)
Sędziowie: SN (Przemysław Kalinowski)
SN (Antoni Kapłon)
aw
f/es