Supreme Court quashes appeal judgment for failing to notify accessory prosecutor, remanding case for retrial.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's judgment in part, ordering a retrial before the district court. The accessory prosecutor argued that the appellate court failed to notify them of the appeal filing and hearing dates, violating procedural rights. The court held that excluding the accessory prosecutor from the second instance constituted a serious procedural violation affecting the trial's outcome, necessitating a new hearing.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 398 § 1 kpk z 1969 r.; Art. 44 § 2 kpk z 1969 r.; Art. 304 § 1 w zw. z art. 407 kpk; The failure to notify an accessory prosecutor of appeal proceedings constitutes a serious procedural violation that may affect the judgment, warranting the quashing of the decision and remittal for retrial.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KKN 576/98
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 maja 2001 r.
Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie
następującym:
Przewodniczący: SSN
- Andrzej Siuchniński
Sędziowie: SN
- Wiesław Kozielewicz
SN
- Józef Skwierawski (spraw.)
Protokolant: Joanna Kosmal
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Stefana Szustakiewicza
po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2001 r.
sprawy J. Ł.
oskarżonego z art. 200 § 1 kk z 1969 r.
z powodu kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K.
z dnia 21 listopada 1997r., sygn. II Ka […]
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K.
z dnia 3 czerwca 1997 r., sygn. II K […]
1/ uchyla wyrok Sądu Wojewódzkiego w K. w zaskarżonej części,
to jest pkt I i II tego wyroku – i w tym zakresie przekazuje sprawę
do ponownego
rozpoznania
Sądowi
Okręgowemu
w
K. w postępowaniu odwoławczym,
2/
zarządza zwrot opłaty od kasacji na rzecz oskarżyciela posiłkowego:
„M.” […] Spółka z o.o. w M..
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 czerwca 1997 r. (II K […])
J. Ł. uznany został za winnego popełnienia dwóch przestępstw: określonego
w art. 266 § 1 kk z 1969 r. i w art. 200 § 1 kk z 1969 r. Sąd wymierzył
karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a jej wykonanie
warunkowo zawiesił na okres 3 lat i orzekł obowiązek wyrównania szkody
wyrządzonej pokrzywdzonemu. Tym samym wyrokiem Z. S. uznany został
za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 266 § 1 kk z 1969 r.
Wszystkie przestępstwa popełnione zostały na szkodę […] „M.”, działającego
w procesie jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok
oskarżyciela publicznego.
Apelację od tego wyroku wniósł jedynie J. Ł.; wyrok Sądu Rejonowego
uprawomocnił się zatem w stosunku do Z. S..
Sąd Wojewódzki w K. wyrokiem z dnia 21 listopada 1997 r. (II Ka […])
zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił J. Ł. „od popełnienia
zarzucanego mu czynu z art. 200 § 1 kk i uchylił orzeczenie o karze łącznej
pozbawienia wolności i obowiązku wyrównania szkody”. Zaskarżony wyrok
utrzymany został w mocy w pozostałej części.
Kasację
od
wyroku
Sądu
Wojewódzkiego
wniósł
pełnomocnik
oskarżyciela posiłkowego „na niekorzyść J. Ł. w części dotyczącej
uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia czynu z art. 200 § 1 kk
i orzeczenia o karze łącznej i obowiązku wyrównania szkody”. W kasacji
podniesiono zarzut rażącego naruszenia art. 398 § 1 i art. 44 § 2 kpk z 1969 r.
„polegającego na niezawiadomieniu oskarżyciela posiłkowego ani jego
pełnomocnika o przyjęciu do rozpoznania apelacji oskarżonego J. Ł.
oraz niezawiadomieniu oskarżyciela posiłkowego ani jego pełnomocnika
o terminie
rozprawy
apelacyjnej,
co
stanowi
uchybienie
procesowe
ograniczające prawa strony w procesie, które mogło mieć wpływ na treść
orzeczenia”.
Autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego w
zaskarżonej części i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego
rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację Prokurator Wojewódzki w K. wniósł o jej
oddalenie twierdząc, że uchybienie wskazane w zarzucie kasacji „nie miało
istotnego wpływu na treść zaskarżonego wyroku”.
Prokurator prokuratury Krajowej uczestniczący w rozprawie kasacyjnej
złożył natomiast wniosek zbieżny ze sformułowanym w kasacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Postanowieniem z dnia 13 maja 1997 r. Sąd Rejonowy – przed otwarciem
przewodu sądowego – dopuścił do udziału w sprawie w charakterze
oskarżyciela posiłkowego pełnomocnika pokrzywdzonego (k. 77v), który
przedstawił pełnomocnictwo (k. 75) i złożył stosowne oświadczenie do
protokołu
rozprawy
(k.
77).
Pełnomocnik
oskarżyciela
posiłkowego
uczestniczył w postępowaniu przed tym Sądem. Zarządzeniem z dnia 17 lipca
1997 r. Prezes Sądu Rejonowego przyjął apelację oskarżonego J. Ł.
i akta sprawy przesłał Sądowi Wojewódzkiemu, przy czym – zgodnie z treścią
tego zarządzenia – zawiadomiono o tym tylko oskarżonego i prokuratora (k. 116
– 118), pomijając oskarżyciela posiłkowego i jego pełnomocnika. W ten sam
sposób
postąpił
o wyznaczeniu
Prezes
rozprawy
Sądu
Wojewódzkiego,
apelacyjnej
zaniechał
który
w
zarządzeniu
zawiadomienia
o
niej
oskarżyciela posiłkowego (k. 120). Oskarżyciel posiłkowy i jego pełnomocnik
nie wiedzieli zatem w ogóle, ani o zaskarżeniu wyroku Sądu Rejonowego
i toczącym się postępowaniu odwoławczym, ani o rozstrzygnięciu Sądu II
instancji. Nie budzi więc żadnych wątpliwości, że podniesiony w kasacji zarzut
jest – w warstwie faktycznej – należycie wykazany.
Trafnie też Autor kasacji wskazał, że opisane uchybienia stanowiły rażące
naruszenie art. 44 § 2 i art. 398 § 1 kpk z 1969 r. Można jedynie dodać, że
obowiązek zawiadomienia oskarżyciela posiłkowego i jego pełnomocnika o
terminie rozprawy apelacyjnej wynika z art. 304 § 1 w zw. z art. 407 kpk.
Należy zatem, nawiązując do charakteru ujawnionych uchybień podkreślić, że
uprawnienie oskarżyciela posiłkowego do udziału w postępowaniu sądowym w
charakterze strony nie jest ograniczone ze względu na etap postępowania
sądowego. Oskarżyciel posiłkowy ma więc prawo realizowania swych interesów
procesowych i podejmowania czynności przysługujących stronie postępowania
również w postępowaniu apelacyjnym, z wszystkimi wiążącymi się z jego
statusem konsekwencjami
procesowymi. Pozbawienie go tego
prawa,
polegające – jak w niniejszej sprawie – na wyeliminowaniu oskarżyciela
posiłkowego z udziału w całym postępowaniu drugoinstancyjnym jest rażącym
naruszeniem nie tylko wskazanych przepisów, lecz także zasady prowadzenia
procesu z udziałem czynnych i biernych stron postępowania, w celu
umożliwienia im – w granicach przyznanych uprawnień – pełnienia funkcji
wynikającej z roli procesowej.
Charakter takiego rażącego naruszenia prawa nie pozwala twierdzić, że
nie mogło ono mieć wpływu na treść wyroku, ani – tym bardziej – że
pozbawione było wpływu na treść zapadłego orzeczenia. W istocie, możliwości
wpływu takiego uchybienia na treść wyroku nie sposób wykluczyć; nie
wiadomo bowiem jakie fakty, dowody i argumentację zaoferować mogła strona
pominięta w postępowaniu apelacyjnym w odpowiedzi na żądania i twierdzenia
strony przeciwnej, i jak mogły być one ocenione przez sąd drugiej instancji.
Ponowne rozpoznanie sprawy pozwoli usunąć stan i skutki opisanego
naruszenia prawa.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Przewodniczący SSN: (Andrzej Siuchniński)
Sędziowie SN: (Wiesław Kozielewicz)
aw
f/jw
(Józef Skwierawski)