Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KKN 492/99 Generato dall'IA

Supreme Court held fleeing without intent to evade liability does not constitute fleeing the scene under criminal law.

Numero d'incarto III KKN 492/99
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland quashed the lower court's conviction for fleeing the scene of a traffic accident, ruling that the defendant lacked the requisite intent to evade responsibility. Although the defendant left the scene, he had called an ambulance, provided his personal details, and remained with the victim until emergency services arrived. The court determined that the absence of a specific intent to hinder identity verification or investigation meant the statutory elements for the crime were not met. Consequently, the case was remanded to the District Court for a new trial based on these clarified legal findings.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 145 § 4 k.k. z 1969 r.; Art. 178 k.k.: Fleeing the scene of an accident constitutes a crime only when the perpetrator leaves with the intent to evade responsibility, specifically to hinder the determination of identity or circumstances.

Parole chiave

Generato dall'IA
fleeing the scene intent to evade liability traffic accident crime criminal law interpretation remand for retrial lack of criminal intent procedural quashing

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 145 § 4 k.k. z 1969 r.
rozumieniu art. 145 § 4 k.k. z 1969 r. Orzekające w sprawie sądy zajęły w
Art. 178 k.k.
(analogicznie: art. 178 k.k.) ma miejsce wówczas, gdy sprawca oddala
Art. 44 ust. 2 pkt 1 kodeksu drogowego
w sprawie apelacji, iż art. 44 ust. 2 pkt 1 kodeksu drogowego nakłada na
Art. 38 pkt 4 w zw. z art. 43 § 1 k.k. z 1969 r.
Ponadto Sąd Okręgowy orzekł wobec oskarżonego karę dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku na podstawie art. 38 pkt 4 w zw.
Art. 75 § 1 k.k. z 1969 r.
rę grzywny w wymiarze 2.000 zł na podstawie art. 75 § 1 k.k. z 1969 r. W
Art. 442 § 3 w zw. z art. 518 k.p.k.
będzie zapatrywaniem prawnym wyrażony w niniejszym wyroku (art. 442 §
Art. 443 w zw. z art. 518 k.p.k.
nastąpiło na skutek kasacji wniesionej na korzyść oskarżonego (art. 443 w
art. 145 § 4 k.k
Zbiegnięcie z miejsca zdarzenia w rozumieniu art. 145 § 4 k.k.
art. 178 k.k
(analogicznie: art. 178 k.k.) ma miejsce wówczas, gdy sprawca oddala
art. 177 § 2 k.k
miejsca przestępstwa, to jest o czyn z art. 177 § 2 k.k.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

WYROK Z DNIA 15 MARCA 2001 R.

III KKN 492/99

Zbiegnięcie z miejsca zdarzenia w rozumieniu art. 145 § 4 k.k. z 1969

r. (analogicznie: art. 178 k.k.) ma miejsce wówczas, gdy sprawca oddala

się z miejsca wypadku w zamiarze uniknięcia odpowiedzialności, w szczególności uniemożliwienia lub utrudnienia ustalenia jego tożsamości, okoliczności zdarzenia i stanu nietrzeźwości (na tle art. 178 k.k. także pozostawania pod wpływem środka odurzającego).

Przewodniczący: sędzia SN P. Hofmański (sprawozdawca).

Sędziowie SN: E. Gaberle, H. Gradzik.

Prokurator Prokuratury Krajowej: B. Drozdowska.

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2001 r. sprawy

Wojciecha Z. oskarżonego z art. 145 § 2 i 4 k.k. z 1969 r. z powodu kasacji,

wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w S.

z dnia 15 czerwca 1999 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S. z

dnia 28 stycznia 1999 r.,

uchylił

zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpo-

znania Sądowi Okręgowemu w S.

Z uzasadnienia:

Wojciech Z. oskarżony został o to, że w dniu 2 lipca 1998 r. w S. nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, iż kierując samochodem marki Opel-Astra nie zachował szczególnej

ostrożności w momencie, gdy dojeżdżał do przejścia dla pieszych, w wyniku czego potrącił przechodzącego Stanisława R., który doznał szeregu obrażeń, które naruszyły czynności narządu ciała na okres przekraczający 7

dni i spowodowały ciężką chorobę długotrwałą, a następnie oddalił się z

miejsca przestępstwa, to jest o czyn z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 k.k.

w zw. z art. 11 § 2 k.k.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 stycznia 1999 r., Wojciech Z. uznany został za winnego tego czynu, z tym, że z Sąd Rejonowy

wyeliminował z opisu czynu słowa „a następnie oddalił się z miejsca zdarzenia” i przyjął, że czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 177 § 2

k.k., wymierzając oskarżonemu karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat oraz 50 stawek

dziennych grzywny.

Wyrok powyższy poddany został kontroli instancyjnej na skutek wniesionej na niekorzyść oskarżonego apelacji prokuratora. (…)

Po rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy w S., wyrokiem z dnia 15

czerwca 1999 r., zaskarżony wyrok zmienił uznając, że oskarżony zbiegł z

miejsca wypadku i przypisany mu czyn zakwalifikował z art. 145 § 2 i 4 k.k.

z 1969 r. Ponadto Sąd Okręgowy orzekł wobec oskarżonego karę dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku na podstawie art. 38 pkt 4 w zw. z art. 43 § 1 k.k. z 1969 r, za podstawę

orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności przyjął odpowiednie przepisy k.k. z 1969 r., natomiast w miejsce

orzeczonej przez Sąd Rejonowy kary grzywny wymierzył oskarżonemu ka-

rę grzywny w wymiarze 2.000 zł na podstawie art. 75 § 1 k.k. z 1969 r. W

pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymany został w mocy.

Kasację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego, zarzucając wyrokowi rażącą obrazę prawa materialnego, to jest art. 145 § 4

k.k. z 1969 r. przez przyjęcie, że zachowanie oskarżonego polegające na

odjechaniu z miejsca zdarzenia po upływie znacznego okresu czasu, gdy

pokrzywdzony zabrany został przez karetkę pogotowia, po wcześniejszym

podaniu swoich danych w telefonicznym zgłoszeniu wypadku do pogotowia

ratunkowego, wyczerpuje znamiona czynu określonego w tym przepisie,

jako „zbiegnięcie z miejsca zdarzenia”. Opierając się na tym zarzucie

obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej

uznania, że oskarżony zbiegł z miejsca zdarzenia oraz w części, w jakiej

orzeczono wobec oskarżonego karę dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. (…)

Rozpoznając kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zasadniczym problemem występującym w sprawie jest kwestia interpretacji znamienia „zbiegł z miejsca zdarzenia” zawartego w art. 145 § 4

k.k. z 1969 r. (analogicznie: art. 178 § 1 k.k.). Wprawdzie wniesioną w

sprawie apelację Sąd Okręgowy w S. rozpoznawał pod kątem sformułowanego w niej zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, to jednak nie o błąd w

ustaleniach faktycznych w sprawie tej chodziło. W istocie rzeczy nikt nie

kwestionował w sprawie prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych,

kwestią sporną było natomiast to, czy w realiach sprawy zachowanie

oskarżonego mogło być ocenione jako „zbiegnięcie z miejsca zdarzenia” w

rozumieniu art. 145 § 4 k.k. z 1969 r. Orzekające w sprawie sądy zajęły w

tej kwestii stanowiska rozbieżne. O ile bowiem Sąd Rejonowy przyjął, iż

zachowanie to nie może być ocenione jako „zbiegniecie z miejsca zdarzenia”, to na odmiennym stanowisku stanął Sąd Okręgowy, który uzasadniając dokonaną w wyroku zmianę stwierdził, że Sąd Rejonowy w sposób ra-

żący naruszył prawo materialne, dokonując wadliwej interpretacji znamienia „zbiegł z miejsca zdarzenia”.

W kasacji problem powyższy staje ponownie, z tym, że – tym razem

prawidłowo – w kontekście zarzutu obrazy prawa materialnego. Analizując

tę kwestię Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, iż w realiach rozpoznawanej sprawy nie sposób mówić o zbiegnięciu z miejsca zdarzenia. Należy bowiem przyjąć, iż zbiegnięcie z miejsca zdarzenia w rozumieniu art.

145 § 4 k.k. z 1969 r. (analogicznie: art. 178 k.k.) ma miejsce wówczas,

gdy sprawca oddala się z miejsca wypadku w zamiarze uniknięcia odpowiedzialności, w szczególności uniemożliwienia lub utrudnienia ustalenia

jego tożsamości, okoliczności zdarzenia i w tym stanie nietrzeźwości (na tle

art. 178 k.k. i także pozostawanie pod wpływem środka odurzającego).

Stanowisko takie prezentowane jest konsekwentnie w literaturze (M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas, Odpowiedzialność za spowodowanie wypadku

komunikacyjnego w świetle regulacji nowego kodeksu karnego z 1997 r.,

cz. II, Pal. 1999, z. 3-4, s. 35; tychże autorów, Kryminalizacja ucieczki

sprawcy wypadku drogowego z miejsca zdarzenia, cz. II, Pal. 1996, z. 5-6,

s. 22; R. Stefański, Ucieczka sprawcy z miejsca wypadku drogowego,

Prok. i Pr. 1996, z. 1, s. 7). W sprawie niniejszej sądy ustaliły, iż oskarżony

stwierdziwszy, że pokrzywdzony jest ranny, wezwał pogotowie ratunkowe

przez telefon, podał w zgłoszeniu swoje dane personalne, pozostał z pokrzywdzonym do chwili zabrania go przez pogotowie. Wprawdzie nie powiadomił o zdarzeniu policji i nie oczekiwał jej przybycia na miejsce zdarzenia, to jednak jego zachowaniu nie towarzyszył zamiar utrudnienia postępowania w jakikolwiek sposób. Słusznie zauważa prokurator w złożonej

w sprawie apelacji, iż art. 44 ust. 2 pkt 1 kodeksu drogowego nakłada na

uczestnika wypadku drogowego między innymi powiadomienie policji, to

jednak nie przesądza to o tym, iżby nie wykonując tego obowiązku uczestnik wypadku wyczerpywał swoim zachowaniem dyspozycję art. 145 § 4 k.k.

z 1969 r. (obecnie: art. 178 k.k.). Decydujące jest bowiem to, czy oddaleniu

się sprawcy wypadku z miejsca zdarzenia, w kontekście układu okoliczności faktycznych towarzyszących temu zdarzeniu, towarzyszył zamiar uniknięcia odpowiedzialności. Dla prawnej oceny zachowania oskarżonego nie

może mieć także znaczenia to, iż przekazanej w zgłoszeniu na pogotowie

informacji policja nie wykorzystała dowodowo. Nie sposób bowiem wywodzić niekorzystne dla oskarżonego skutki z tego, iż odbierający zgłoszenie

nieprawidłowo zanotował informację lub tego, iż policja nie potrafiła tej informacji wykorzystać.

Zajmując takie stanowisko Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i

sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S.

Ponownie rozpoznając wniesioną w sprawie apelację Sąd ten związany

będzie zapatrywaniem prawnym wyrażony w niniejszym wyroku (art. 442 §

3 w zw. z art. 518 k.p.k.) i jeśli nie przyjmie za podstawę swojego orzeczenia odmiennych ustaleń faktycznych, zastosowanie art. 145 § 4 k.k. z 1969

r. jest wykluczone. Sąd Okręgowy powinien także pamiętać o wiążącym go

zakazie reformationis in peius wynikającym z tego, że uchylenie wyroku

nastąpiło na skutek kasacji wniesionej na korzyść oskarżonego (art. 443 w

zw. z art. 518 k.p.k.).