Supreme Court acquits defendants of spreading false news but upholds espionage preparation charges.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court partially quashed a cassation appeal filed by the Ombudsman for the Rights of Citizens against a 1962 judgment. The court found that the defendants lacked the intent to cause harm or lower the dignity of state organs regarding the 'poems' they distributed, thus acquitting them of the charge under Article 22 of the Penal Code. Conversely, the court upheld the conviction for preparing to commit espionage under Article 13, noting the defendants' naive but intentional attempt to contact American intelligence.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 13 § 1 mkk; Art. 22 mkk: The act of sending letters proposing contact with foreign intelligence services constitutes preparation for espionage regardless of the method's naivety, whereas distributing texts containing vulgarity without intent to harm state interests or lower the dignity of state organs does not fulfill the elements of spreading false news.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KKN 490/2000
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 marca 2001 r.
Sąd Najwyższy - Izba Karna na rozprawie w składzie następującym:
Przewodniczący: SSN Elżbieta Sadzik
Sędziowie SN: Andrzej Deptuła, Ewa Gaberle,
Wiesław Kozielewicz, Wiesław Maciak (spraw.),
Andrzej Siuchniński, Jacek Sobczak
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Smardzewskiego
po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2001 r.
sprawy S. D. i J. G.
oskarżonych z art. 13 § 1 mkk i art. 22 mkk
z powodu kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść
od wyroku Sądu Najwyższego
z dnia 23 października 1962 r., sygn. III K (…) częściowo
zmieniającego wyrok Sądu Wojewódzkiego w (…)
z dnia 23 czerwca 1962 r., sygn. IV K. (…)
- uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej skazania za
przestępstwo określone w art. 22 mkk i S. D. i J. G. uniewinnia
od popełnienia tego czynu oraz uchyla orzeczone wobec nich
kary łączne;
- w pozostałym zakresie kasację oddala;
- kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb
Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Wojewódzki w (…) wyrokiem z dnia 23 czerwca 1962 r. uznał S. D.
i J. G. winnymi tego, że:
1) w sierpniu 1961 r. w B., pow. l., działając wspólnie poczynili przygotowania
do wejścia w porozumienie z amerykańskim wywiadem wojskowym w ten
sposób, że sporządzili dwa listy i wysłali je do punktów kontaktowych w
Niemieckiej Republice Federalnej i Stanów Zjednoczonych Ameryki
Północnej, oferując chęć współpracy, tj. przestępstwa z art. 13 § 1 mkk i na
mocy tego przepisu skazał każdego z nich na kary po 3 lata więzienia,
2) od stycznia do marca 1961 r. w Biskupcach, pow. l., działając wspólnie
sporządzili, rozpowszechniali, przechowywali wiersze zawierające fałszywe
wiadomości, mogące wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego
i obniżyć powagę jego naczelnych organów, tj. przestępstwa z art. 23 § 1
mkk i skazał każdego z nich na 3 lata więzienia, wymierzając im jako karę
łączną po 3 lata więzienia.
W wyniku rewizji obrońców obu oskarżonych Sąd Najwyższy wyrokiem
z dnia 23 października 1962 r. utrzymał w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego w
części skazującej oskarżonych za przestępstwa z art. 13 § 1 mkk, w pozostałej
części wyrok uchylił uznając obu oskarżonych winnymi popełnienia
przestępstwa z art. 22 mkk popełnionego w ten sposób, że od stycznia do 3
marca 1962 r. w G. i B. pow. l., rozpowszechniali fałszywe wiadomości mogące
obniżyć powagę naczelnych organów Państwa Polskiego i wymierzył im za to
po 6 miesięcy więzienia oraz nową karę łączną, - po 3 lata więzienia.
Powyższy wyrok Najwyższego w całości na korzyść S. D. i J. G.
zaskarżył Rzecznik Praw Obywatelskich. We wniesionej w trybie art. 521 kpk
kasacji Rzecznik Praw Obywatelskich wyrokowi temu zarzucił:
1) „rażące naruszenie art. 383 pkt 2 kpk z 1928 r. z późn. zmianami, polegające
na utrzymaniu w mocy wyroku Sądu Wojewódzkiego w (…) z dnia 23
czerwca 1962 r., sygn. akt IV K. (…) w części skazującej obu oskarżonych z
art. 13 § 1 mkk mimo, iż w przypisanym im przez Sąd Wojewódzki czynie
brak było znamion przestępstwa przewidzianego w tym przepisie,
2) rażące naruszenie art. 22 mkk przez uznanie obu oskarżonych winnymi
przypisanego im czynu mimo braku w ich działaniu znamion przestępstwa
opisanego w tym przepisie – co miało istotny wpływ na treść orzeczenia
wyrażający się w oczywiście niesłusznym ich skazaniu”.
Na podstawie powyższych zarzutów Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł: „o
uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Najwyższego oraz utrzymanego nim w
mocy wskazanego wyżej wyroku Sądu Wojewódzkiego w (…) w części
skazującej obu oskarżonych z art. 13 § 1 mkk i ich uniewinnienie”.
W tym stanie sprawy Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest zasadna jedynie w części
dotyczącej zarzutu rażącego naruszenia art. 22 mkk. Z ustaleń poczynionych w
przedmiotowej sprawie wynika, że podstawę do przypisania obu oskarżonym
tego przestępstwa dały wypisane przez nich na pustych stronach posiadanej
przez oskarżonych instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy teksty, określone
przez Sądy obu instancji jako „wiersze”, które zawierały szereg wulgaryzmów
pod adresem polskich, jak i radzieckich działaczy partyjnych i państwowych.
Zgodzić się więc należy z autorem kasacji, iż w żadnym względzie nie były to
wiadomości, które mogły wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa
Polskiego lub obniżyć powagę jego naczelnych organów, a w treści tych
zapisków brak było przedmiotowych znamion przypisanego im przestępstwa z
art. 22 mkk.
Również w ich działaniu brak było znamienia „rozpowszechniania”,
niezbędnego do przyjęcia odpowiedzialności oskarżonych z tego przepisu,
bowiem w kilkudziesięcioosobowej sali w której mieszkali, tylko jedna osoba
zapiski te czytała, zaś inna słyszała, jak o nich oskarżeni rozmawiali.
W tej sytuacji uchylając zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej skazania z
art. 22 mkk należało S. D. i J. G. uniewinnić od popełnienia tych przestępstw.
Nietrafny jest natomiast, według oceny Sądu Najwyższego, kasacyjny zarzut
rażącej obrazy art. 13 § 1 mkk. Z wyjaśnień obydwu oskarżonych zarówno z
postępowania przygotowawczego, jak i złożonych przed sądem, wynika
jednoznacznie, że obydwaj mieli zamiar i chcieli nawiązać kontakt z wywiadem
amerykańskim. Fakt, że robili to w sposób bardzo naiwny i prymitywny, nie
wyklucza przecież, że zastanawiali się jakie wiadomości będą wywiadowi
przekazywać (lokalizacja lotnisk, częstotliwość transportów kolejowych) i co
sobie kupią za otrzymane z takiej działalności pieniądze, Wysłanie przeto przez
oskarżonych dwóch listów z propozycją nawiązania kontaktu z wywiadem
amerykańskim oceniane nawet jako działanie naiwne, stanowiło przygotowanie
karalne – art. 13 § 1 mkk – do popełnienia przestępstwa z art. 7 mkk i brak jest,
w ocenie Sądu Najwyższego, podstaw do kwestionowania słuszności
przypisania tego przestępstwa S. D. i J. G. zarówno przez Sąd Wojewódzki w
(…), jak i Sąd Najwyższy w zaskarżonych kasacją wyrokach.
W kontekście tych ocen należało uniewinniając oskarżonych od
popełnienia przestępstwa z art. 22 mkk uchylić też orzeczenie o karze łącznej, w
pozostałej części utrzymując zaskarżony wyrok w mocy.
Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.