Supreme Court quashes appeal ruling for procedural violation regarding witness testimony and evidence rules.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's decision to dismiss a cassation appeal regarding a 1948 conviction. The appellant argued that the lower court failed to conduct direct witness testimony, relying instead on written statements made for a different purpose. The court found this a procedural violation because the appellate judge did not properly address the evidentiary request under the relevant Criminal Procedure Code articles.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 155 § 3 kpk z 1969 r.; Art. 158 kpk z 1969 r.: The appellate court must issue a ruling on evidentiary requests; substituting written statements for direct testimony without proper justification violates procedural rules and may affect the verdict.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KKN 142/98
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 lipca 2000 r.
Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie
następującym:
Przewodniczący: SSN
- Józef Skwierawski
Sędziowie: SN
- Tomasz Grzegorczyk
- Marek Sokołowski (spr.)
Protokolant: Teresa Jarosławska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Smardzewskiego
po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2000 r.
sprawy W. A.
w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia
z powodu kasacji, wniesionej przez pełnomocnika W. A.
od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 9 października 1997 r., sygn. II AKz […]
utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Wojewódzkiego w L.
z dnia 20 sierpnia 1997 r., sygn. IV […] Ko […]
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi
Apelacyjnemu w […] do ponownego rozpoznania
UZASADNIENIE
Sąd Wojewódzki w L. postanowieniem z dnia 20 sierpnia 1997 r.
sygn. akt IV […] Ko […] oddalił wniosek W. A. o uznanie za nieważny –
na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 (Dz. U. nr 34 poz. 149 ze
zm.) – wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w L. z dnia 1 grudnia 1948 r.
sygn. akt Sr. […] skazującego wnioskodawcę za przestępstwo określone w art. 4
§ 1 mkk.
Sąd Apelacyjny w […] – po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawcy –
postanowieniem z dnia 9 października 1997 r. sygn. akt II A Kz […] utrzymał
w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowienie
to
zaskarżył
kasacją
pełnomocnik
wnioskodawcy
zarzucając :
„-
rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, mające wpływ na treść
orzeczenia, a mianowicie art. 85, art. 89 kpk – przez oparcie orzeczenia na
niepełnym materiale dowodowym, w sytuacji gdy zachodziła potrzeba
sprawdzenia okoliczności związanych z działalnością wnioskodawcy o
charakterze niepodległościowym po 1944 r.
-
art. 158, art. 357 kpk – przez zaniechanie przeprowadzenia bezpośrednio
dowodu z zeznań świadków B. P. i A. G., a oparcie orzeczenia na ich
oświadczeniach pisemnych składanych w całkiem innym celu, a mianowicie
uzyskania uprawnień kombatanckich przez wnioskodawcę”.
W konkluzji pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o uchylenie zaskarżonego
orzeczenia oraz postanowienia Sądu Wojewódzkiego i przekazanie sprawy
sądowi I-szej instancji do ponownego rozpoznania.
Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie.
Rozstrzygając sprawę Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest zasadna.
Wnioskodawca w zażaleniu na postanowienie Sądu Wojewódzkiego
wniósł o uzupełnienie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie
dowodu z zeznań świadków B. P. i A. G. „na okoliczność, że broń, której
posiadanie było przyczyną mego skazania była bronią należącą do organizacji
AK”. Do zażalenia wnioskodawca załączył kopie oświadczeń złożonych
przez tych świadków w dniu 20 marca 1995 r.
Sąd Apelacyjny na rozprawie odwoławczej nie wydał postanowienia
w przedmiocie wniosku dowodowego zgłoszonego w zażaleniu wnioskodawcy.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził
natomiast, że przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków B. P. i A. G. byłoby
„niecelowe” bowiem ze złożonych przez nich oświadczeń wynika, że
wnioskodawca był członkiem Armii Krajowej do lipca 1944 r., a „nie wskazują
natomiast, iż by wnioskodawca w późniejszym okresie rozwijał działalność
na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i w związku z tą działalnością
posiadał nielegalnie broń za co został skazany w 1948 r.”.
Stosownie do art. 155 § 3 kpk z 1969 r. Sąd Apelacyjny winien był wydać
postanowienie o oddaleniu wniosku dowodowego zawartego w zażaleniu, jeżeli
uważał go za niezasadny. Przyczyny uzasadniające oddalenie wniosku
dowodowego enumeratywnie wymieniał przepis art. 155 § 1 kpk z 1969 r.
Przyczyna
oddalenia
wniosku
dowodowego
podana
w
uzasadnieniu
zaskarżonego postanowienia nie odpowiada żadnej z przyczyn podanych w tym
przepisie. Okoliczność jaka – zdaniem wnioskodawcy – miała być udowodniona
zeznaniami tych świadków podana została w zażaleniu (broń przechowywana
przez wnioskodawcę należała do AK) i dołączenie do zażalenia oświadczeń
złożonych przez te osoby (wyraźnie nie na użytek niniejszej sprawy) nie
zmieniało tej tezy dowodowej.
Jest faktem, że pomiędzy tezą dowodową, a treścią załączonych
oświadczeń jest różnica o podstawowym znaczeniu przy rozstrzyganiu niniejszej
sprawy. Jeżeli zatem – zdaniem Sądu Apelacyjnego – zachodziły wątpliwości,
na jakie okoliczności powołani zostali świadkowie (jak w zażaleniu, czy też jak
w oświadczeniach) to należało wezwać pełnomocnika wnioskodawcy do
złożenia stosownego oświadczenia i następnie rozstrzygnąć wniosek dowodowy.
Skoro tego nie uczyniono, to w istocie zeznania świadków wnioskowanych w
zażaleniu zastąpione zostały treścią ich oświadczeń złożonych w innym celu –
Sąd Apelacyjny przyjął bowiem, iż świadkowie ci złożą zeznania tej samej
treści
jak
w
załączonych
oświadczeniach
i
ocenił
ich
znaczenie
dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Takie postępowanie było sprzeczne
z art. 158 kpk z 1969 r.
Okoliczności powyższe dają podstawę do przyjęcia, że zaskarżone
wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego
regulujących postępowanie dowodowe, a co najmniej przedwczesna odmowa
przeprowadzenia dowodów wnioskowanych w zażaleniu mogła mieć wpływ na
treść rozstrzygnięcia sprawy.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie
Sądu Apelacyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny
winien rozpoznać wniosek dowodowy (po ewentualnym dodatkowym
sprecyzowaniu tezy dowodowej) w sposób odpowiadający przepisom art. 170 §
3, art. 170 § 1 i 2 oraz art. 174 kpk z 1997 r. i zależnie od tego rozstrzygnięcia
podjąć dalsze czynności procesowe zmierzające do rozpoznania zażalenia
(ewentualnie przy zastosowaniu art. 452 § 2 kpk)
Przewodniczący SSN: (Józef Skwierawski)
Sędziowie SN: (Tomasz Grzegorczyk)
(Marek Sokołowski)
aw
f/jw