Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 88/12 Generato dall'IA

Supreme Court reversed lower courts for failing to reconstruct criminal records despite the conviction's erasure.

Numero d'incarto III KK 88/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the lower courts' decision denying the reconstruction of criminal case files. The applicant argued that the erasure of his conviction should not preclude restoring necessary documents for extraordinary appeal procedures. The court held that the legal fiction of non-culpability resulting from erasure does not legally bar the procedural requirement to reconstruct files when such reconstruction is essential for extraordinary remedies.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 161 k.p.k.; Art. 165 § 1 k.p.k.: The erasure of a final criminal conviction, creating a legal fiction of non-culpability, does not constitute a ground for refusing the reconstruction of case files required for extraordinary appeal proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
reconstruction of case files erasure of conviction legal fiction of non-culpability extraordinary appeal procedural violation Supreme Court reversal criminal procedure code

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 161 k.p.k.
Zażalenie na to postanowienie złożył wnioskodawca. Zarzucając obrazę szeregu przepisów prawa procesowego, m.in. art. 161 k.p.k., art. 164 i
Art. 165 § 1 k.p.k.
jest możliwe (art. 165 § 1 k.p.k.), a tym bardziej w nieznanej w prawie procesowym – zastosowanej przez Sąd Rejonowy w E.
Art. 106 k.k.
przepis art. 106 k.k. dotyczy instytucji prawa karnego, której skutkiem jest
Art. 529 k.p.k.
k.p.k., art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 529 k.p.k.). W sytuacji, gdy wnioskodawca zasygnalizował skorzystanie z tych trybów, to przepis art. 161 k.p.k.
Art. 545 § 1 k.p.k.
k.p.k., art. 545 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 521 k.p.k.
zatem może stanowić podstawę kasacji podmiotów szczególnych wskazanych w art. 521 k.p.k.
art. 521 k.p.k
zatem może stanowić podstawę kasacji podmiotów szczególnych wskazanych w art. 521 k.p.k.
art. 535 § 5 k.p.k
trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k
bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.
art. 161 k.p.k
Zażalenie na to postanowienie złożył wnioskodawca. Zarzucając obrazę szeregu przepisów prawa procesowego, m.in. art. 161 k.p.k., art. 164 i

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

POSTANOWIENIE DNIA 29 MAJA 2012 R.

III KK 88/12

Prawomocne postanowienie sądu wydane w przedmiocie odtworzenia

akt ma charakter orzeczenia kończącego ten etap postępowania karnego, a

zatem może stanowić podstawę kasacji podmiotów szczególnych wskazanych w art. 521 k.p.k.

Dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie odtworzenia akt nie ma jakiegokolwiek znaczenia fakt zatarcia skazania.

Przewodniczący: sędzia SN J. Matras (sprawozdawca).

Sędziowie: SN B. Skoczkowska, SA (del. do SN) J. Góral.

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Eugeniusza D. o odtworzenie

akt, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5

k.p.k., w dniu 29 maja 2012 r., kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich na

korzyść od postanowienia Sądu Okręgowego w E. z dnia 30 września 2008

r., utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w E. z dnia 9

września 2008 r.,

postanowił u c h y l i ć zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w

mocy postanowienie Sądu Rejonowego w E. z dnia 9 września 2008 r. i

sprawę p r z e k a z a ć do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w

E., w celu merytorycznego rozpoznania wniosku.

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 1 lipca 2008 r. Eugeniusz D. wniósł o odtworzenie akt

sprawy (...) w części niezbędnej do wznowienia lub przeprowadzenia

postepowania w trybie kasacji nadzwyczajnej, w związku z zaistnieniem

bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.

Postanowieniem z dnia 9 września 2008 r., Sąd Rejonowy w E. nie

uwzględnił wniosku Eugeniusza D. o odtworzenie akt sprawy Sądu Rejonowego w E., (...). W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że skazanie wnioskodawcy uległo zatarciu, a skoro w takiej sytuacji przyjmuje się

fikcję prawną niekaralności, to przy uwzględnieniu, iż postępowanie w

przedmiocie odtworzenia akt ma charakter pomocniczy, brak było podstaw

do przyjęcia, że skazany ma interes prawny w odtworzeniu akt.

Zażalenie na to postanowienie złożył wnioskodawca. Zarzucając obrazę szeregu przepisów prawa procesowego, m.in. art. 161 k.p.k., art. 164 i

165 § 1 k.p.k., a także naruszenie przepisów Konstytucji oraz Europejskiej

konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, wniósł o

uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Po rozpoznaniu tego zażalenia Sąd Okręgowy w E. postanowieniem z

dnia 30 września 2008 r., zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy, akceptując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Od tego postanowienia kasację wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich.

Zaskarżając w całości to postanowienie, zarzucił mu rażące i mające istotny

wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, to jest art. 161 k.p.k.

w następstwie zaaprobowania i przyjęcia jako własnego, błędnego poglądu

Sądu Rejonowego w E., iż zatarcie skazania tworzące „fikcję prawną” iż

skazanie uważa się za niebyłe, skutkuje brakiem podstaw do odtworzenia

akt w sprawie, w której to zatarcie nastąpiło oraz, że w takiej sytuacji ”nie

sposób uznać, iż odtworzenie części akt sprawy odnoszącej się do ww.

kwestii, mogłoby w jakikolwiek sposób urzeczywistnić uzasadniony interes

skazanego”, co w efekcie dało podstawę do utrzymania w mocy zaskrzonego postanowienia Sądu pierwszej instancji o nieuwzględnieniu wniosku o

odtworzenia akt w sprawie o sygn. (...) Sądu Rejonowego w E.

W konkluzji domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz

utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w E. i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, co skutkuje jej uwzględnieniem w

trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k. Na wstępie stwierdzić trzeba, że

prawomocne postanowienie sądu wydane w przedmiocie odtworzenia akt

ma charakter orzeczenia kończącego ten etap postępowania karnego, a

zatem może stanowić podstawę kasacji podmiotów szczególnych wskazanych w art. 521 k.p.k. (postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2001 r., II KKN

325/98, LEX nr 51375). Po tym stwierdzeniu należy ustosunkować się do

zarzutu kasacji. Ma rację autor kasacji, że zaskarżone postanowienie zapadło z rażącym i mającym istotny wpływ na treść tego orzeczenia naruszeniem prawa procesowego, a to art. 161 k.p.k. Nie jest kwestionowane to, że

w toku postępowania w przedmiocie odtworzenia akt zgromadzono dokumenty, które pozwalały na ustalenie podstawowych danych co do toku oraz

wyniku sprawy, w której wnioskodawca został prawomocnie skazany. W

tym układzie, skoro wniosek dotyczył akt sprawy prawomocnie zakończonej, które to akta zostały zniszczone, to przepis art. 161 k.p.k. nakazywał

odtworzenie akt sprawy w częściach niezbędnych do wykonania orzeczenia, wznowienia postępowania, przeprowadzenia postępowania w trybie

kasacji albo urzeczywistnienia innych uzasadnionych interesów stron. Nie

mogło zatem zapaść postanowienie stwierdzające, że odtworzenie akt nie

jest możliwe (art. 165 § 1 k.p.k.), a tym bardziej w nieznanej w prawie procesowym – zastosowanej przez Sąd Rejonowy w E. – formule nieuwzględnienia wniosku, na co słusznie zwracał uwagę w zażaleniu wnioskodawca,

a czego nie dostrzegł sąd odwoławczy. Wyrażony przez oba orzekające w

sprawie sądy pogląd, jakoby zatarcie skazania w sprawie (...) uniemożliwia-

ło odtworzenie akt jest chybiony. Dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie

odtworzenia akt nie ma jakiegokolwiek znaczenia fakt zatarcia skazania.

Przepisy Rozdziału 19 Kodeksu postępowania karnego nie dają podstawy do zaaprobowania poglądów obu orzekających w sprawie sądów, co

do tego, że zatarcie skazanie oznacza niemożność odtworzenia akt sprawy,

a to dlatego, iż działa „fikcja niekaralności”. Przywoływany przez oba sądy

przepis art. 106 k.k. dotyczy instytucji prawa karnego, której skutkiem jest

fikcja niekaralności w odniesieniu do samego skazania, ale przecież nie reguluje, bo i nie może, trybu i sposobu postępowania z zaginionymi lub

zniszczonymi aktami. Tryb ten określają przepisy procesowe i tam ustalone

są zasady oraz sposób postępowania przez orzekające sądy. Gdyby orzekające w sprawie sądy właściwie przeanalizowały normę art. 161 k.p.k., to

dostrzegłyby, że odtworzenie akt prowadzi się w zakresie niezbędnym dla

wznowienia postępowania lub kasacji, a te nadzwyczajne środki zaskarżenia można wnieść także wtedy, gdy zatarcie skazania nastąpiło (art. 529

k.p.k., art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 529 k.p.k.). W sytuacji, gdy wnioskodawca zasygnalizował skorzystanie z tych trybów, to przepis art. 161 k.p.k.

w zw. z art. 165 § 1 k.p.k. obligował sąd pierwszej instancji do wydania „pozytywnego” postanowienia, a rzeczą sądu powinno być przeprowadzenie

tych czynności, które pozwoliłyby na odtworzenie akt w odpowiednim zakresie.

Z tych powodów należało uchylić zarówno postanowienie sądu odwoławczego, jak i postanowienie sądu pierwszej instancji, albowiem oba te

orzeczenia dotknięte były rażącym naruszeniem prawa. Przy ponownym

rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w E. przeprowadzi postępowanie z

uwzględnieniem uregulowań zawartych w przepisach Rozdziału 19 Kodeksu postępowania karnego oraz wyda postanowienie o odtworzeniu, we właściwym zakresie, akt sprawy (...).

Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu.