Supreme Court quashes cassation ruling for violating res judicata regarding distinct gambling machine locations.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's dismissal of the tax authority's prosecution, ruling that the principle of res judicata did not apply. The defendant had previously been convicted for operating gambling machines in a different location under a continuous offense charge. The court determined that operating machines in a new location constituted a distinct act, thereby failing the identity requirement for res judicata.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.; Art. 113 § 1 k.k.s.; The principle of res judicata does not bar subsequent prosecution for a new act committed in a different location when the prior conviction was based on a continuous offense in another place.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 77/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 maja 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)SSN Jacek BłaszczykSSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)Protokolant Dagmara Szczepańska-Maciejewska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry w sprawie M. D. W.oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s.po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawiew dniu 8 maja 2019 r.,kasacji, wniesionej przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w O. - na niekorzyść. od wyroku Sądu Okręgowego w E.z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt VI Ka […]zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w E.z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt VIII K […], uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do M.
W. i przekazuje w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w E. UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 23 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy w E., sygn. akt VIII K […], uznał oskarżonego M. W. winnym popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., polegającego na tym, że „w okresie od 23 lutego 2015 roku do dnia 26 maja 2015 roku w lokalu: pomieszczenie przylegające do sklepu spożywczego „M.” w N. 14, […] M., jako Prezes Zarządu T. sp. z o.o. z/w w W., urządzał gry na automatach w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz.U.
Nr 201 z 2009 r. poz. 1540 ze zm.), tj. w okresie od 23 lutego 2015 roku do 26 maja 2015 roku na automacie A. nr […] oraz w okresie od 16 marca 2015 roku do dnia 26 maja 2015 roku na automacie M. nr […] będących w dyspozycji firmy T. sp. z o.o. z/s w W. wbrew przepisom art. 6 ust. 1 w/w ustawy o grach hazardowych, tj. w szczególności bez wymaganej koncesji” i za ten czyn wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 150 złotych.Wyrokiem z dnia 23 listopada 2017 r.
Sąd Okręgowy w E., sygn. akt VI Ka […], uchylił wyrok Sądu Rejonowego w E. z dnia 23 czerwca 2017 r. w części dotyczącej M. W. i umorzył w tym zakresie postępowanie karne na podstawie art. 17 § 1 pkt. 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt. 8 k.p.k., przyjmując że z uwagi na treść prawomocnego skazania M. W. wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 grudnia 2016, w sprawie II K […] za czyn ciągły popełniony w okresie od 1 listopada 2014 r do dnia 24 lipca 2015 roku, polegający na urządzaniu, a następnie prowadzeniu gier na automatach wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych, który zakwalifikowano z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., zachodziła negatywna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, co wykluczało dalsze prowadzenie sprawy i nakazywało postępowanie karne umorzyć.Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację wniósł Naczelnik […] Urzędu Celno-Skarbowego w O., zarzucając mu:rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. polegające „na błędnym przyjęciu, iż zaistniała ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, gdyż oskarżony M.
W. został wcześniej prawomocnie skazany za czyn, będący elementem czynu ciągłego przypisanego mu prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II K […], w sytuacji gdy oskarżony nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s., a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia”; rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s. polegające „na uznaniu, iż art. 6 § 2 k.k.s. obejmuje swą treścią normatywną i znajduje zastosowanie do przestępstw trwałych - wieloczynowych, do których należą czyny zabronione spenalizowane w art. 107 § 1 k.k.s.”,rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 632 pkt 2 i art. 634 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. polegające „na błędnym przyjęciu, iż:a) zaistniała podstawa do uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji w pkt IV - odnośnie kosztów i opłat (kosztów procesu) dotyczących M.
W.;
b) zaistniała podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami procesu w sprawie oskarżonego M. W.;w sytuacji, gdy oskarżony M. W. nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s., a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia i skutkiem czego nie było podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s.”Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części odnoszącej się do M.
W., tj. w pkt I i w pkt III wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w E. w tym zakresie, do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się zasadna.Rację ma skarżący, że Sąd odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., błędnie przyjmując zaistnienie w niniejszej sprawie przeszkody procesowej w postaci przesłanki powagi rzeczy osądzonej, w oparciu o którą doszło do uchylenia wyroku Sądu I instancji w zakresie zarzutów stawianych M.
W. i umorzenia postępowania karnego w tym zakresie. Podstawą poglądu prawnego Sądu odwoławczego było ustalenie, że M. W. został przed wydaniem zaskarżonego w niniejszym postępowaniu wyroku Sądu Rejonowego w E. z 23 czerwca 2017 r., skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II K […], za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s. popełnione w okresie od 1 listopada 2014 r. do dnia 24 lipca 2015 r., w warunkach czynu ciągłego z art. 6 § 2 k.k.s. a więc czasokres popełnienia tychże przestępstw obejmował (zawierał) czas popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s., przypisanego w wyroku Sądu Rejonowego w E., popełnionego w okresie od 23 lutego 2015 r. do dnia 26 maja 2015 r., a polegającego na urządzaniu, a następnie prowadzeniu gier na automatach wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych.Sąd odwoławczy nietrafnie jednak przyjął, że skoro data popełnienia czynu osądzonego w wyroku Sądu Rejonowego w E. mieści się w czasookresie uprzednio przypisanego czynu ciągłego i w obu przypadkach ten sam oskarżony czynów miał się dopuścić w ramach wykonywania funkcji prezesa zarządu spółki, a nadto w każdym z nich chodziło o wykorzystanie przez niego tej samej sposobności wynikającej z prowadzenia określonego typu działalności gospodarczej polegającej na urządzaniu gier na automatach, to zachowanie oskarżonego w niniejszej sprawie stanowi element przestępstw popełnionych czynami ciągłymi wynikającymi z prawomocnego skazania przez Sąd Rejonowy w B..
Sąd odwoławczy uznał przy tym, że „nie ma znaczenia, na co wskazywał sąd I instancji, inne miejsce popełnienia czynów, czy urządzanie gier na różnych automatach, skoro można było przyjąć, iż w ramach prowadzonej działalności, która obejmowała niemalże cały kraj, to oskarżony obejmował swoją świadomością i zamiarem urządzanie gier na automatach określonego typu w wielu miejscach, co powodowało naruszenie ustawy o grach hazardowych.”Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przypisane oskarżonemu w wyroku sądu pierwszej instancji zachowanie, mające miejsce w miejscowości N. 14, […] M., w okresie od 23 lutego 2015 r. do dnia 26 maja 2015 r., a polegające na urządzaniu, w ściśle wskazanym miejscu (w lokalu: pomieszczenie przylegające do sklepu spożywczego „M.”), gry na opisanych szczegółowo automatach do gier (w okresie od 23 lutego 2015 r. do 26 maja 2015 roku automat A. nr […] oraz w okresie od 16 marca 2015 r. do dnia 26 maja 2015 r. automat M. nr […]) wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych, nie stanowi zachowania normatywnie tożsamego z czynami, za które skazano go w wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 grudnia 2016 r., w sprawie II K […], a zatem nie stanowi od strony normatywnej elementu osądzonego już czynu ciągłego.
Odwołać się należy w tym zakresie do poglądu prawnego, wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego z 19 września 2018 r., sygn. akt V KK 415/18, zgodnie z którym „skoro urządzanie gry hazardowej w postaci gry na automatach (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.), a koncesja taka udzielana jest w odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (art. 41 ust. 1, art. 42 pkt 3 i art. 35 pkt 5 u.g.h.), to zachowanie osoby, która nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc.
Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s.), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s., co do którego toczy się jeszcze postępowanie karno-skarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów.”Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela powyższe zapatrywanie prawne (podobnie zob. wyrok SN z 15 listopada 2018 r., V KK 268/18; wyrok SN z 15 listopada 2018 r., V KK 268/18; wyrok SN z 4 kwietnia 2019 r, IV KK 359/18), uznając za zbędne powielanie szczegółowych i zawartych w powołanym wyżej wyroku Sądu Najwyższego (sygn.
V KK 415/18) rozważań w zakresie konstrukcji i kryteriów tożsamości czynu w rozumieniu art. 6 § 1 k.k.s. odnoszonej do innego wcześniej prawomocnie osądzonego przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.W konsekwencji Sąd Najwyższy uznaje, że objęty niniejszym postępowaniem czyn popełniony przez M. W. w okresie od 23 lutego 2015 r. do dnia 26 maja 2015 r., a polegający na urządzaniu w celach komercyjnych w lokalu: pomieszczenie przylegające do sklepu spożywczego „M.” w N. […], […] M., gry na automatach do gier:
A. nr […] (od 23 lutego 2015 r. do 26 maja 2015 r.) oraz M. nr […] (od 16 marca 2015 r. do dnia 26 maja 2015 r.) nie jest tożsamy – ze względu na miejsce popełnienia czynu oraz rodzaj użytych automatów – z czynami za które odpowiedzialność przypisano oskarżonemu wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II K […]. Niewątpliwie oba skazania dotyczą innych czynów i nie mamy w ich przypadku do czynienia z „idem” jako warunkiem przyjęcia tożsamości czynu, a w konsekwencji wystąpienia przesłanki powagi rzeczy osądzonej z art. 17 § 1 pkt. 7 k.p.k.Z tych względów, stwierdzając rażące naruszenie przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., która to obraza miała oczywisty wpływ na treść wyroku, zaskarżony wyrok należało uchylić a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Powyższe przesądza o zasadności zarzutu rażącego naruszenia art. 632 pkt 2 i art. 634 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. w zakresie orzeczenia odnośnie kosztów i opłat (kosztów procesu) dotyczących M.W. i konieczności uchylenia wyroku także w tej części oraz przekazania go do ponownego rozpoznania w tym zakresie w postępowaniu odwoławczym. Sąd odwoławczy, będąc związany wyrażonym poglądem prawnym (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.), rozpozna wniesioną apelację oskarżonego, mając m.in. na względzie treść przepisu art. 44 § 6 k.k.s.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.