Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 763/18 Generato dall'IA

Supreme Court quashes lower court ruling for erroneous application of continuous act rule regarding gambling offenses.

Numero d'incarto III KK 763/18
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the District Court's judgment regarding the defendant M. W., who operated gambling machines without a license. The Court of Appeal had dismissed the prosecution against the defendant by incorrectly applying the concept of a continuous act to bar double jeopardy. The Supreme Court ruled that the defendant's simultaneous operations across different locations did not constitute a continuous act under Article 6 § 2 of the Criminal Code, as the actions were not sequential but simultaneous. Consequently, the Court of Appeal erred in finding the principle of res judicata applied, necessitating a retrial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 6 § 2 k.k.s.; Art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.: The concept of a continuous act under Article 6 § 2 of the Criminal Code applies only to actions performed in short intervals; simultaneous operations across different locations do not constitute a continuous act, and the principle of res judicata cannot be invoked to dismiss a prosecution based on such an error.

Parole chiave

Generato dall'IA
continuous act criminal code res judicata principle gambling machines operation double jeopardy bar supreme court cassation reato continuato infrazione commessa nell'azienda giuoco e scommessa

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 6 § 2 k.k.s.
do 10.05.2016 r.2.rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 6 § 2 k.k.s. poprzez uznanie, iż wskazany przepis znajduje zastosowanie do czynu stypizowanego w art.
Art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
107 § 1 k.k.s., a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia i skutkiem czego nie było podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art.
Art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.
i na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw.
Art. 113 § 1 k.k.s.
z art. 113 § 1 k.k.s. umorzył w tym zakresie postępowanie karne.Kasacje od tego wyroku złożyli: 1.Prokurator Rejonowy w O., który zarzucił:1.„rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, mające istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, a mianowicie art.
Art. 442 § 3 k.p.k.
Zasadność podniesionych kasacyjnie zarzutów powoduje konieczność uchylenia przez Sąd Najwyższy wyroku Sądu odwoławczego i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, w toku którego uwzględnione zostaną wyrażone powyżej zapatrywania prawne (art. 442 § 3 k.p.k.
Art. 518 k.p.k.
art. 107 § 1 k.k
‎oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s.
art. 9 § 3 k.k
z art. 9 § 3 k.k.s., na podstawie art.
art. 535 § 5 k.p.k
‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k
i na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KK 763/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Małgorzata Gierszon‎SSN Michał LaskowskiProtokolant Elżbieta Wawer w sprawie M. W. ‎oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. ‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. ‎w dniu 11 grudnia 2019 r.,‎kasacji, wniesionych przez Prokuratora Rejonowego w O. oraz Naczelnika (…) Urzędu Celno-Skarbowego w O. - na niekorzyść ‎od wyroku Sądu Okręgowego w E.‎z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt VI Ka (…),‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w O.‎z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II K (...), uchyla zaskarżony wyrok co do oskarżonego i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w E. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIESąd Rejonowy w O. wyrokiem z dnia 8 listopada 2017 r. skazał m. in. M. W. za to, że w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 10 maja 2016 r. w punkcie gier mieszczącym się w S., gm. G., woj. (…), jako prezes Zarządu H. Sp. z o.o. z siedzibą w O. urządzał gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, tj. na automatach: A. oznaczonym numerem (…),1 A. oznaczonym numerem (…)2 i A. oznaczonym numerem (…)3, będących w dyspozycji firmy H. Sp. z o.o. z siedzibą w O. wbrew przepisom art. 6 ust.

I, art. 14 ust. 1 i art. 23a ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, tj. w szczególności bez wymaganej koncesji i poza kasynem gry, kwalifikując ten czyn z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., na podstawie art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 23 § 1 i § 3 k.k.s. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 130 złotych.Apelacje od tego wyroku wnieśli: oskarżony i jego obrońca. Sąd Okręgowy w E. wyrokiem z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. VI Ka (…) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił go w części dotyczącej oskarżonego M.

W. i na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. umorzył w tym zakresie postępowanie karne.Kasacje od tego wyroku złożyli: 1.Prokurator Rejonowy w O., który zarzucił:1.„rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, mające istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., poprzez błędne przyjęcie, iż na skutek prawomocnego skazania oskarżonego wyrokami Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. II K (…) za czyn ciągły popełniony w okresie od 03.09.2015 r. do 27.06.2016 r. i Sądu Rejonowego w P. II K (…) z dnia 15 września 2017 r. za czyn ciągły popełniony od 01.02.2016 r. do 28.06.2016 r. oraz Sądu Rejonowego w G.

II K (…) z dnia 08 maja 2017 r. za czyn ciągły popełniony od 27.05.2015 r. do 28.06.2016 r., na gruncie niniejszej sprawy zachodzi ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, podczas gdy wszechstronna, szczegółowa i logiczna analiza zgromadzonego materiału dowodowego, jak i stanowiska doktryny oraz orzecznictwa, prowadzi do konstatacji, iż brak jest podstaw do uznania, że oskarżony został prawomocnie skazany wcześniejszym wyrokiem za czyn z art. 107 § 1 k.k.s. objęty wyrokiem Sądu Rejonowego w O. Wydział II Karny z dnia 08 listopada 2017 r. w sprawie o sygn. akt II K (…), popełniony w okresie od 01.04.2016 r. do 10.05.2016 r.2.rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 6 § 2 k.k.s. poprzez uznanie, iż wskazany przepis znajduje zastosowanie do czynu stypizowanego w art. 107 § 1 k.k.s., będącego przestępstwem trwałym i o wieloczynowo określonych znamionach;3.rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 632 pkt 2 i art. 634 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami procesu w części umarzającej postępowanie karne; w sytuacji, gdy oskarżony M.

W. nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s., a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia i skutkiem czego nie było podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s.”Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w E. do ponownego rozpoznania.4.Naczelnik (…) Urzędu Celno – Skarbowego w O., który zarzucił:1.„rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, gdyż oskarżony M.

W. został wcześniej prawomocnie skazany za czyn, będący elementem czynu ciągłego przypisanego mu prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt II K (…), prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 8 maja 2017 r., sygn. akt II K (…), w sytuacji gdy oskarżony nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s., albowiem czyn zarzucany oskarżonemu w niniejszej sprawie nie jest tożsamy z czynami, za które został skazany ww. wyrokami, z uwagi na fakt, że czyn ten został popełniony w innych miejscach i miejscowościach, dotyczył innych urządzeń do gry oraz zachodziły inne istotne różnice, a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia,2.rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s., polegające na uznaniu, iż art. 6 § 2 k.k.s. obejmuje swą treścią normatywną i znajduje zastosowanie do przestępstw trwałych - wieloczynowych, do których należą czyny zabronione spenalizowane w art. 107 § 1 k.k.s.,3.rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 632 pkt 2 i art. 634 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. polegające na błędnym przyjęciu, że zaistniała podstawa do obciążenia kosztami procesu odnośnie M.

W. Skarbu Państwa w pkt III sentencji wyroku sądu odwoławczego, w sytuacji, gdy oskarżony M. W. nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s., a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia i skutkiem czego nie było podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s.”Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w odniesieniu do M.

W. i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w E. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Na powyższą kasację odpowiedź złożył Prokurator Rejonowy w O., wnosząc o uznanie jej za zasadną.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wobec oczywistej zasadności obu kasacji, podlegały one rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie wskazali skarżący, że doszło w niniejszej sprawie w postepowaniu odwoławczym do błędnej wykładni art. 6 § 2 k.k.s., co skutkowało przyjęciem negatywnej przesłanki procesowej określonej w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i niezasadnym umorzeniem postępowania.Rzeczywiście, M.

W. prawomocnymi wyrokami: Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w P. z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w G. z dnia 8 maja 2017 r., sygn. akt II K (…), został skazany za czyny z art. 107 § 1 k.k.s. popełnione w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. za czasookresy, które obejmują okres przypisanego w niniejszej sprawie czynu popełnionego od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 10 maja 2016 r. Był to jednak jedyny wspólny element konstrukcji prawnej przewidzianej w art. 6 § 2 k.k.s. W ocenie Sądu odwoławczego oskarżony wszystkich czynów dopuścił się w ramach wykonywanej funkcji prezesa spółek i we wszystkich sprawach „chodziło o wykorzystanie przez niego tej samej sposobności, wynikającej z prowadzenia określonego typu działalności w ramach tych podmiotów…”.

Oznacza to, że kolejne zachowanie należało potraktować, jako fragment czynów ciągłych z okresów przypisanych powyższymi prawomocnymi wyrokami. Odmiennie aniżeli badający również to zagadnienie Sąd I instancji (str. 24-25 uzasadnienia), Sąd odwoławczy przyjął, że nie ma znaczenia inne miejsce popełnienia czynów i urządzanie gier na innych automatach, skoro swoim zamiarem oskarżony obejmował tego typu działalność w wielu miejscach, dokonując przestępstwa skarbowego „na raty”, z „sukcesywnie pojawiającym się zamiarem”.

Sąd Najwyższy zwraca jednak uwagę, że jeżeli „urządzanie” gry hazardowej w postaci gry na automatach (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r., Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm.) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1 tej ustawy), a koncesja taka udzielana jest w odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (art. 41 ust. 1, art. 42 pkt 3 i art. 35 pkt 5 tej ustawy), to zachowanie osoby, która nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc.

Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s ), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s., co do którego toczy się jeszcze postępowanie karne skarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów” (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2018 r., V KK 415/18 – OSNKW 2018, z. 10, poz. 71).

Sąd kasacyjny w niniejszym składzie pogląd ten w pełni podziela. Tym samym, przeciwne stanowisko Sądu odwoławczego nie może być zaakceptowane. Ponadto, przestępstwo określone w art. 107 § 1 k.k.s. należy zaliczyć do tzw. przestępstw wieloczynnościowych (nieprecyzyjnie – wieloczynowych). Chodzi w nich o działania złożone z wielu czynności dokonujących zmian w świecie zewnętrznym, aktywnie więc realizujących znamiona „urządzania” lub „prowadzenia” gier hazardowych. Słusznie podnosi się w piśmiennictwie, że instytucja z art. 6 § 2 k.k.s. nie znajduje też zastosowania do przestępstw trwałych, wieloodmianowych, zbiorowych, czy przestępstw z reguły popełnionych powtarzającymi się zachowaniami (zob.

P. Kardas [w] P. Kardas, G. Łabuda, T. Razowski: Kodeks karny skarbowy. Komentarz, Warszawa 2017, s. 80 z powołaniem się na T. Grzegorczyka). Zdaniem tych komentatorów „powoływanie się na art. 6 § 2 (k.k.s. - przyp. SN) jest zbędne w wypadkach tzw. wieloczynowego określenia znamion np. »urządza lub prowadzi grę« (art. 107 § 1), »trudni się sprzedażą losów« (art. 110), »nabywa, przechowuje lub przewozi« (art. 65 § 1 i 2, art. 91 § 1 i 2); jest to także jedno przestępstwo ze względu na wieloczynowość jego znamion” (T.

Grzegorczyk: Kodeks karny skarbowy. Komentarz, Warszawa 2009, s. 58, P. Kardas, op. cit., s. 79). Zbędność ta, polegająca na zaniechaniu powoływania do kwalifikacji przepisu art. 6 § 2 k.k.s., wynika z redukcji wielu działań sprawcy do jednego zachowania. Jeżeli więc sprawca np. w określonym czasie prowadził bez koncesji grę na jednym automacie, to jego zachowanie należy kwalifikować tylko z art. 107 § 1 k.k.s. (bez „w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.”). Gdy chodzi więc o czyn z art. 107 § 1 k.k.s., to jak wyżej wspomniano – na „urządzanie” lub „prowadzenie” gier hazardowych składa się wiele działań.

Specyfika tego przestępstwa wyklucza zatem dokonywanie go „na raty”, jak wymaga tego art. 6 § 2 k.k.s. Chociaż więc czyn ciągły uregulowany w art. 6 § 2 k.k.s. jest odpowiednikiem art. 12 zd. pierwsze k.k. (zob. uzasadnienie rządowego projektu Kodeksu karnego skarbowego, Warszawa 1999, zeszyt 25, s. 144), a konstrukcja czynu ciągłego określonego w art. 12 k.k. dotyczyć ma przestępstw popełnionych „na raty” (zob. Nowe Kodeksy Karne - z 1997 r. z uzasadnieniami, Warszawa 1997, s. 124), to przecież wiele działań składających się na „urządzanie” lub „prowadzenie” gier hazardowych, czyli zespół czynności realizujących te znamiona nie rozkłada się „na raty” w rozumieniu art. 6 § 2 k.k.s. Ponadto, poza analizą Sądu znalazła się fraza mówiąca, że przepis art. 6 § 2 k.k.s. dotyczy zachowań „podjętych w krótkich odstępach czasu”.

Sąd był obowiązany rozważyć, czy zachowania oskarżonego spełniają wspomniany warunek. Regulacja zawarta w art. 6 § 2 k.k.s. przewidziana została - jak wspomniano - dla czynów popełnianych „na raty”. Chodzi o zachowania podejmowane sukcesywnie, to jest jedno po drugim.Tymczasem zamiar realizowany był przez oskarżonego nie stopniowo, krok po kroku, ale jednocześnie w różnych miejscach (lokalach) całego kraju. Tylko siłą rzeczy (z istoty) jego działalność miała być rozciągnięta w czasie, a nie wynikała z jego woli. W tych okolicznościach na działalność oskarżonego nie da się nałożyć „siatki” czynu ciągłego, tj. objąć jej konstrukcją art. 6 § 2 k.k.s., ponieważ warunek odstępu między zachowaniami w rozumieniu tego przepisu nie został spełniony.

Brak było też podstaw do uznania, że wystąpiła przesłanka działania „z wykorzystaniem takiej samej sposobności”, nie wspominając już o „tej samej” sposobności, którą przyjął Sąd II instancji (str. 6 uzasadnienia). Zwrot ten oznacza powielanie analogicznych zachowań nagannych z wykorzystaniem takiej samej nadarzającej się okazji lub sprzyjających warunków czy okoliczności. W realiach spraw tego rodzaju co do zasady nie może być mowy o tym, by sprawca wykorzystywał sprzyjającą okazję. W realizacji takich zachowań (urządzanie gier na automatach bez posiadania koncesji) nie ma przecież żadnego elementu już istniejącego, albo takiego, który pojawia się na początkowym etapie realizacji czynu przestępczego i jest później wykorzystany.

Sprawca niczego więc nie wykorzystuje dla realizacji znamion czynu zabronionego, a wykonuje od początku do końca czyn zabroniony według powstałego zamiaru (patrz powołany wyżej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2018 r., V KK 415/18).Z przytoczonych względów zasadne w stopniu oczywistym były stanowiska wyrażone w obu kasacjach o naruszeniu przez Sąd odwoławczy reguł rzetelnej kontroli poprzez wadliwą interpretację art. 6 § 2 k.k.s. i w konsekwencji uznanie, że doszło co do wystąpienia powagi rzeczy osądzonej w odniesieniu do zarzuconego oskarżanemu w niniejszej sprawie działania.

Zasadność podniesionych kasacyjnie zarzutów powoduje konieczność uchylenia przez Sąd Najwyższy wyroku Sądu odwoławczego i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, w toku którego uwzględnione zostaną wyrażone powyżej zapatrywania prawne (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.).