Supreme Court quashes lower court verdict for failure to order mandatory lifetime ban on child-related jobs per Criminal Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's verdict, remanding the case for a new trial. The prosecution argued that the trial court erred by failing to order a mandatory lifetime ban on child-related professions, despite the defendant's conviction for possessing child pornography. The Court ruled that the lower court's omission of this obligatory measure invalidates the entire verdict, necessitating a fresh examination of the prosecution's request.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1a k.k.; Art. 335 § 2 k.p.k.; The failure to order a mandatory lifetime ban on child-related professions, as required by the Criminal Code for convictions involving child sexual abuse, renders the entire criminal verdict void and necessitates remand.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 74/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Andrzej StępkaSSN Małgorzata Wąsek-WiaderekProtokolant Katarzyna Gajewska w sprawie J. Ł. oskarżonego o czyn z art. 202 § 4a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 maja 2024 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w Wadowicach z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II K 858/22 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Wadowicach do ponownego rozpoznania. [PGW]
UZASADNIENIE
J. Ł. został oskarżony o to, że w okresie od 15 kwietnia 2020 r. do dnia 26 marca 2022 r. w S. woj. […] na dyskach twardych o numerze seryjnym […] oraz […] pochodzących z jednostek komputerowych pozostających w jego użytkowaniu, posiadał treści pornograficzne z udziałem małoletnich, tj. o przestępstwo z art. 202 § 4a k.k.Wyrokiem z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II K 858/22, Sąd Rejonowy w Wadowicach:1. uznał oskarżonego J. Ł. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, stanowiącego występek z art. 202 § 4a k.k. i za to na mocy powołanego przepisu wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;2. na mocy art. 69 § 1 i § 2 k.k. i art. 70 § 2 k.k. wykonanie orzeczonej w punkcie pierwszym wyroku kary pozbawienia wolności warunkowo oskarżonemu J.
Ł. zawiesił na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata;3. na mocy art. 72 § 1 pkt 6a k.k. zobowiązał oskarżonego J. Ł. do poddania się terapii;4. na mocy art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązał oskarżonego J. Ł. do informowania Sądu o przebiegu okresu próby;5 . na mocy art. 202 § 5 k.k. w zw. z art. 44 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego J. Ł. przepadek dowodów rzeczowych w postaci laptopa M. seria […] oraz laptopa T. S. […] seria […] opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr […] pod pozycjami 2 i 3.Wyrok zawierał również rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu.Od powyższego wyroku żadna ze stron nie wywiodła środka odwoławczego i uprawomocnił się on w dniu 2 marca 2023 r.
Orzeczenie to zostało natomiast zaskarżone w całości kasacją wywiedzioną na niekorzyść oskarżonego przez Prokuratora Generalnego, który podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k.. polegającego na uwzględnieniu dołączonego do aktu oskarżenia, wadliwie sformułowanego wniosku prokuratora o skazanie J. Ł. bez przeprowadzenia rozprawy, za popełnienie przestępstwa z art. 202 § 4a k.k., mimo iż wniosek ten nie zawierał propozycji obligatoryjnego - z mocy art. 41 § 1a k.k. zdanie drugie (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r., a po tej dacie - z treści art. 41 § 1a pkt 2 k.k.) orzeczenia na czas określony albo dożywotnio środka karnego w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów lub działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, co skutkowało wydaniem wyroku również z rażącą i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą wskazanego wyżej przepisu prawa materialnego.Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Wadowicach do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna. Na wstępie należy wskazać, że sąd jest zobowiązany do dokonania kontroli poprawności wniosku złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k., zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. Wspomniana kontrola powinna obejmować między innymi kwestię zgodności propozycji zawartych we wniosku z przepisami obowiązującego prawa materialnego. Stwierdzenie niezgodności w tym obszarze, obliguje sąd albo do jej usunięcia w trybie określonym w art. 343 § 3 k.p.k. albo do rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 zd. 2 k.p.k.).W przedmiotowej sprawie, co trafnie zauważył skarżący, sąd meriti nie przeprowadził w tym obszarze należytej kontroli.
Świadczy o tym fakt, że organ ten zaaprobował wniosek złożony w trybie art. 335 § 2 k.p.k. pomimo tego, że nie zawarto w nim propozycji dotyczącej orzeczenia wobec oskarżonego środka karnego z art. 41 § 1a k.k., którego orzeczenie było w tym przypadku obligatoryjne. Zgodnie wszak z art. 41 § 1a zd. 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2017 r. do 30.09.2023 r. (od 01.10.2023 r. kwestia ta została uregulowana w art. 41 § 1a pkt 2 k.k.), sąd orzeka [podkreślenie SN] zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego.
Z treści przywołanego przepisu w sposób jednoznaczny wynika zatem, że w sytuacji skazania oskarżonego (i to niezależnie, na jaką karę) za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, sąd zobligowany jest do orzeczenia wskazanego w powołanym przepisie środka karnego. Przypomnieć przy tym należy, że zgodnie z utrwalonym w doktrynie i judykaturze poglądem, na co trafnie zwrócił uwagę autor kasacji, z perspektywy obowiązku orzeczenia ww. środka karnego irrelewantne jest, czy sprawca kiedykolwiek zajmował stanowisko (wykonywał zawód) lub prowadził działalność, których ów środek dotyczy (zob.
A. Ziółkowska [w:] Kodeks karny. Komentarz, wyd. III, red. V. Konarska-Wrzosek, Warszawa 2020, komentarz do art. 41, teza 11). Przeszkody w orzeczeniu tego środka nie kreuje również okoliczność, że oskarżonego skazano za przestępstwo z art. 202 § 4a k.k. W doktrynie trafnie podkreśla się bowiem, że pod pojęciem „przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego”, o którym mowa w art. 41 § 1a k.k. należy rozumieć przestępstwa zamieszczone w rozdziale XXV, w tym przestępstwo pornografii (art. 202 k.k.) – zob.
W. Górowski, M. Szewczyk [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Cześć I. Komentarz do art. 1-52, wyd. V, red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2016, komentarz do art. 41, teza 16. Kierując się powyższą argumentacją Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Wadowicach do ponownego rozpoznania. W powyższym kontekście nadmienić wypada, że wniosek złożony w trybie art. 335 § 2 k.p.k., w stosunku do jednego oskarżonego i jednego czynu, jest niepodzielną całością i w konsekwencji brak konsensusu, choćby tylko co do jednego z jego elementów, uniemożliwia uwzględnienie tego wniosku.
Powyższe oznacza również, że brak obligatoryjnego rozstrzygnięcia o środku karnym podważa cały wyrok wydany w oparciu o wniosek z art. 335 § 2 k.p.k. Nie można wszak np. wykluczyć, że oskarżony, w postępowaniu ponownym, nie wyrazi zgody na wydanie wyroku skazującego zgodnego ze zmienionym wnioskiem. Brak zgody na ów zmodyfikowany element zniweczy zaś całe porozumienie procesowe. W postępowaniu ponownym sąd pierwszej instancji, pamiętając o ciążących na nim obowiązkach, tym razem prawidłowo skontroluje złożony wniosek i podejmie stosowne, adekwatne do sytuacji procesowej, działania zmierzające do wydania orzeczenia respektującego standard sprawiedliwości materialnej i proceduralnej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku. Andrzej Stępka Dariusz Kala Małgorzata Wąsek-Wiaderek [PGW][ms]