Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 738/18 Generato dall'IA

Supreme Court quashes lower court ruling on continuous offense due to flawed interpretation of short time intervals in criminal law.

Numero d'incarto III KK 738/18
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appellate court's decision regarding the defendant's conviction for operating gambling machines without a license. The lower court incorrectly applied the continuous offense provision by assuming the defendant's actions occurred in short time intervals, which is required for such a classification. The court ruled that the defendant's simultaneous operations across different locations nationwide did not meet the temporal proximity requirement, necessitating a retrial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 6 § 2 k.k.s.; Art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.: The provision on continuous offenses applies only to acts committed in short time intervals; simultaneous or geographically dispersed actions across the country do not constitute a continuous offense.

Parole chiave

Generato dall'IA
continuous offense short time intervals gambling machines res judicata criminal procedure supreme court retrial atto preparatorio non punibile

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 6 § 2 k.k.s.
akt II K (…), w sytuacji, gdy oskarżony nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art.
Art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.
zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw.
Art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw.
Art. 442 § 3 k.p.k.
Zasadność podniesionych kasacyjnie zarzutów powoduje konieczność uchylenia przez Sąd Najwyższy wyroku Sądu odwoławczego i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, w toku którego uwzględnione zostaną wskazane powyżej zapatrywania prawne (art. 442 § 3 k.p.k.
Art. 518 k.p.k.
Art. 113 § 1 k.k.s.
z art. 113 § 1 k.k.s., polegającej na uprzednim wydaniu przez Sąd Rejonowy w O.
art. 107 § 1 k.k
‎oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art.
art. 535 § 5 k.p.k
107 § 1 k.k.s.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
art. 9 § 3 k.k
65 § 1 i 2, art. 91 § 1 i 2); jest to także jedno przestępstwo ze względu na ieloczynowość jego znamion” (T.
art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k
zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KK 738/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Małgorzata Gierszon‎SSN Michał LaskowskiProtokolant Elżbieta Wawer w sprawie M. W. ‎oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. ‎w dniu 11 grudnia 2019 r.,‎kasacji wniesionych przez Prokuratora Rejonowego w E. oraz Naczelnika (…) Urzędu Celno-Skarbowego w O. - na niekorzyść ‎od wyroku Sądu Okręgowego w E. ‎z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt VI Ka (…)‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w E.‎z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt VIII K (…), uchyla zaskarżony wyrok co do M.

W. i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w E. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIESąd Rejonowy w E. wyrokiem z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. VIII K (…) oskarżonego M.W. uznał za winnego popełnienia przestępstwa skarbowego polegającego na tym, że w okresie od 3 grudnia 2015 r. do 18 lutego 2016 r. w sklepie całodobowym „T.” H. K. przy ul. A. w E., będąc osobą odpowiedzialną jako prezes spółki H. Sp. z o.o, w O., urządzał gry na automatach w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w postaci urządzeń w łącznej ilości 5 sztuk, tj. na automatach A. nr (…)1, A. nr (…)2, A. nr (…)3, A. nr (…)4, A. nr (…)5, będących w dyspozycji spółki H. sp. z o.o. w O. wbrew przepisom art. 6 ust. 1, art.14 ust. 1 ww. ustawy o grach hazardowych, tj. w szczególności bez wymaganej koncesji i poza kasynem do gry, kwalifikując ten czyn z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i za czyn ten na podstawie art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 23 § 1 i 3 k.k.s. wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 150 złotych.Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, w której podniesiono m. in. zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., polegającej na uprzednim wydaniu przez Sąd Rejonowy w O. dnia 26 kwietnia 2017 r. (sygn.

II K (…)) wyroku skazującego, na mocy którego oskarżony został uznany za winnego popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 107 k.k.s., którego dopuścił się w okresie od 3 września 2015 r. do 27 czerwca 2016 r., co powoduje zaistnienie stanu powagi rzeczy osądzonej w stosunku do wszystkich zdarzeń w tych czasookresach stanowiących czyn urządzania gier na automatach poza kasynem gry, zmienił wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie dotyczące skazania M. W. i na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. postępowanie karne w tym zakresie umorzył.Kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Rejonowy w E. zarzucając:1.„rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, gdyż oskarżony został prawomocnie skazany za czyn, będący elementem przypisanego mu prawomocnymi wyrokami:

Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 15 września 2016 r. w sprawie sygn. akt II (…), Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt IIK (…), Sądu Rejonowego w N. z dnia 6 lutego 2017 r. w sprawie sygn. akt IIK (…), Sądu Rejonowego w B. z dnia 28 marca 2017 r. w sprawie sygn. akt IIK (…), Sądu Rejonowego w O. z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 roku w sprawie sygn. akt II K (…), w sytuacji, gdy oskarżony nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s. z uwagi na przyjęcie tego samego zamiaru, lecz z uwagi na przyjęcie wykorzystania takiej samej sposobności, w związku, z czym nie było przeszkody prawnej do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyn zarzucany mu w akcie oskarżenia;2.rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s., polegające na uznaniu, iż art. 6 § 2 k.k.s. obejmuje swą treścią normatywną i znajduje zastosowanie do przestępstw trwałych - wieloczynowych, do których należą czyny zabronione spenalizowane w art. 107 § 1 k.k.s.”Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w E. wobec M.

W. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Kasację wniósł również Naczelnik (…) Urzędu Celno-Skarbowego w O., zarzucając:1.„rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s., polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, gdyż oskarżony M. W. został wcześniej prawomocnie skazany za czyn, będący elementem czynu ciągłego przypisanego mu prawomocnymi wyrokami w sytuacji, gdy oskarżony nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s., w związku z art. 107 § 1 k.k.s., a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia,2. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s. polegające na uznaniu, że art. 6 § 2 k.k.s. obejmuje swą treścią normatywną i znajduje zastosowanie do przestępstw trwałych - wieloczynowych, do których należą czyny zabronione spenalizowane wart. 107 § 1 k.k.s.,3.rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 632 pkt 2 i art. 634 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s., polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała podstawa do obciążenia kosztami procesu odnośnie M.

W. Skarbu Państwa w pkt II sentencji wyroku sądu odwoławczego, w sytuacji, gdy oskarżony M. W. nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s., a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia i skutkiem czego nie było podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s.”Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w E. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacje wobec ich oczywistej zasadności podlegały rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.).Trafne były zarzuty wskazujące, że w toku kontroli instancyjnej doszło do naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. oraz art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 113 k.k.s. Uchybienie to było następstwem wadliwej interpretacji art. 6 § 2 k.k.s., która doprowadziła do bezpodstawnego przyjęcia w niniejszej sprawie stanu powagi rzeczy osądzonej.Prawdą jest, że wyrokami:

Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 15 września 2016 r. w sprawie sygn. akt II (…), Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt IIK (…), Sądu Rejonowego w N. z dnia 6 lutego 2017 r. w sprawie sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w B. z dnia 28 marca 2017 r. w sprawie sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w O. z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt IIK (…), Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 roku w sprawie sygn. akt II K (…), M.

W. został prawomocnie skazany za czyny z art. 107 § 1 k.k. w zw. z art. 6 § 2 k.k. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w E. wyrokiem z dnia 6 czerwca 2017r. przypisał oskarżonemu popełnienie czynu polegającego na urządzaniu gier na automatach wbrew wskazanym przepisom ustawy o grach hazardowych w okresie od 3 grudnia 2015 r. do 18 lutego 2016 r i ten okres objęty został czasookresem czynów ciągłych, za które oskarżony został już prawomocnie skazany, a wyrok w sprawie II K (…), w której nastąpiło skazanie za czyn z art. 107 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. swym zakresem czasowym w pełni objął okres czynu przypisanego w niniejszej sprawie.

Był to jednak jedyny wspólny element konstrukcji prawnej przewidzianej w art. 6 § 2 k.k.s. W ocenie Sądu odwoławczego oskarżony dopuścił się tych wszystkich czynów, jako prezes spółek o zasięgu krajowym lub regionalnym poprzez urządzanie gier na automatach w sposób naruszający przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. W swej działalności wykorzystał „tę samą” sposobność, wynikającą z prowadzenia określonego typu działalności gospodarczej. „Obligowało” to zdaniem Sądu do potraktowania zachowania zarzuconego w niniejszej sprawie, jako fragmentu prawomocnie osądzonego już czynu ciągłego.

Tego rodzaju ocenę dyktowało również to, że oskarżony obejmował zamiarem urządzanie gier na automatach określonego typu w wielu miejscach, zaś skoro czyn ciągły może zostać popełniony w wielu miejscach, to ujawniony później czyn należało potraktować, jako jego fragment. Sąd Najwyższy zwraca jednak uwagę, że jeżeli „urządzanie” gry hazardowej w postaci gry na automatach (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r., Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm.) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1 tej ustawy), a koncesja taka udzielana jest w odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (art. 41 ust. 1, art. 42 pkt 3 i art. 35 pkt 5 tej ustawy), to zachowanie osoby, która nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc.

Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s ), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s., co do którego toczy się jeszcze postępowanie karne skarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów” (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2018 r., V KK 415/18 – OSNKW 2018, z. 10, poz. 71).

Sąd kasacyjny w niniejszym składzie pogląd ten w pełni podziela. Tym samym, przeciwne stanowisko Sądu odwoławczego nie może być zaakceptowane. Ponadto, przestępstwo określone w art. 107 § 1 k.k.s. należy zaliczyć do tzw. przestępstw wieloczynnościowych (nieprecyzyjnie – wieloczynowych). Chodzi w nich o działania złożone z wielu czynności dokonujących zmian w świecie zewnętrznym, aktywnie więc realizujących znamiona „urządzania” lub „prowadzenia” gier hazardowych. Słusznie podnosi się w piśmiennictwie, że instytucja z art. 6 § 2 k.k.s. nie znajduje też zastosowania do przestępstw trwałych, wieloodmianowych, zbiorowych, czy przestępstw z reguły popełnionych powtarzającymi się zachowaniami (zob.

P. Kardas [w] P. Kardas, G. Łabuda, T. Razowski: Kodeks karny skarbowy. Komentarz, Warszawa 2017, s. 80 z powołaniem się na T. Grzegorczyka). Zdaniem tych komentatorów „powoływanie się na art. 6 § 2 (k.k.s. - przyp. SN) jest zbędne (podkr. - SN) w wypadkach tzw. wieloczynowego określenia znamion np. »urządza lub prowadzi grę« (art. 107 § 1), »trudni się sprzedażą losów« (art. 110), »nabywa, przechowuje lub przewozi« (art. 65 § 1 i 2, art. 91 § 1 i 2); jest to także jedno przestępstwo ze względu na ieloczynowość jego znamion” (T.

Grzegorczyk: Kodeks karny skarbowy. Komentarz, Warszawa 2009, s. 58, P. Kardas, op. cit., s. 79). Zbędność ta, polegająca na zaniechaniu powoływania do kwalifikacji przepisu art. 6 § 2 k.k.s., wynika z redukcji wielu działań sprawcy do jednego zachowania. Jeżeli więc sprawca np. w określonym czasie prowadził bez koncesji grę na jednym automacie, to jego zachowanie należy kwalifikować tylko z art. 107 § 1 k.k.s. (bez „w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.”). Gdy chodzi zatem o czyn z art. 107 § 1 k.k.s., to jak wyżej wspomniano – na „urządzanie” lub „prowadzenie” gier hazardowych składa się wiele działań.

Specyfika tego przestępstwa wyklucza zatem dokonywanie go „na raty”, jak wymaga tego art. 6 § 2 k.k.s. Chociaż więc czyn ciągły uregulowany w art. 6 § 2 k.k.s. jest odpowiednikiem art. 12 zd. pierwsze k.k. (zob. uzasadnienie rządowego projektu Kodeksu karnego skarbowego, Warszawa 1999, zeszyt 25, s. 144), a konstrukcja czynu ciągłego określonego w art. 12 k.k. dotyczyć ma przestępstw popełnionych „na raty” (zob. Nowe Kodeksy Karne - z 1997 r. z uzasadnieniami, Warszawa 1997, s. 124), to przecież wiele działań składających się na „urządzanie” lub „prowadzenie” gier hazardowych, czyli zespół czynności realizujących te znamiona nie rozkłada się „na raty” w rozumieniu art. 6 § 2 k.k.s. Ponadto, poza analizą Sądu znalazła się fraza mówiąca, że przepis art. 6 § 2 k.k.s. dotyczy zachowań „podjętych w krótkich odstępach czasu”.

Sąd był obowiązany rozważyć, czy zachowania oskarżonego spełniają wspomniany warunek. Regulacja zawarta w art. 6 § 2 k.k.s. przewidziana została - jak wspomniano - dla czynów popełnianych „na raty”. Chodzi o zachowania podejmowane sukcesywnie - jedno po drugim.Tymczasem zamiar realizowany był przez oskarżonego nie stopniowo, krok po kroku, ale jednocześnie w różnych miejscach (lokalach) całego kraju. Tylko siłą rzeczy (z istoty) jego działalność miała być rozciągnięta w czasie, a nie wynikała z jego woli. W tych okolicznościach na działalność oskarżonego nie da się nałożyć „siatki” czynu ciągłego, tj. objąć jej konstrukcją art. 6 § 2 k.k.s., ponieważ warunek odstępu między zachowaniami w rozumieniu tego przepisu nie został spełniony.

Podobny pogląd wyraził Sąd I instancji w uzasadnieniu swojego orzeczenia, trafnie dostrzegając, że „nie sposób przyjąć, by oskarżony swoim zamiarem obejmował tworzenie kolejnych spółek, w których był prezesem, by przewidywał podpisywanie umów w różnych odcinkach czasowych z dostawcami automatów do gry i to różnych warunkach, by przewidywał kolejne setki umów dzierżawy lokali lub części powierzchni lokali, często w ramach umów wielopodmiotowych, a przede wszystkim w różnych częściach kraju”. Brak było podstaw do uznania, że wystąpiła przesłanka działania „z wykorzystaniem takiej samej sposobności”, nie wspominając już o „tej samej” sposobności, którą przyjął Sąd II instancji (str. 8 uzasadnienia).

Zwrot ten oznacza powielanie analogicznych zachowań nagannych z wykorzystaniem takiej samej nadarzającej się okazji lub sprzyjających warunków czy okoliczności. W realiach spraw tego rodzaju co do zasady nie może być mowy o tym, by sprawca wykorzystywał sprzyjającą okazję. W realizacji takich zachowań (urządzanie gier na automatach bez posiadania koncesji) nie ma przecież żadnego elementu już istniejącego, albo takiego, który pojawia się na początkowym etapie realizacji czynu przestępczego i jest później wykorzystany. Sprawca niczego więc nie wykorzystuje dla realizacji znamion czynu zabronionego, a wykonuje od początku do końca czyn zabroniony według powstałego zamiaru (patrz wyżej powołany wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2018 r., V KK 415/18 – OSNKW 2018, z. 10, poz. 71).Z przytoczonych względów zasadne w stopniu oczywistym były stanowiska wyrażone w obu kasacjach o naruszeniu przez Sąd odwoławczy reguł rzetelnej kontroli poprzez wadliwą interpretację art. 6 § 2 k.k.s. i w konsekwencji uznanie, że doszło co do wystąpienia powagi rzeczy osądzonej w odniesieniu do zarzuconego oskarżanemu w niniejszej sprawie działania.

Zasadność podniesionych kasacyjnie zarzutów powoduje konieczność uchylenia przez Sąd Najwyższy wyroku Sądu odwoławczego i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, w toku którego uwzględnione zostaną wskazane powyżej zapatrywania prawne (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.). ał