Supreme Court dismisses execution order due to missed probation period and procedural time limits under Criminal Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the Regional Court's order to execute a suspended sentence and terminated the execution proceedings. The prosecution argued the defendant committed a new crime during the probation period, but the Court found the crime occurred before the probation term began. Furthermore, the Court determined the lower court violated statutory time limits for executing suspended sentences, rendering the execution order legally invalid.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 75 § 2, 4 k.k.; Art. 4 § 1 k.k.: Execution of a suspended sentence is barred if the new offense was committed before the probation period started or if the statutory time limit for execution has expired.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 701/25 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)SSN Jerzy GrubbaSSN Jarosław Matras (sprawozdawca) w sprawie K. S. skazanego z art. 244 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2026 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt VI Ko 6313/23 (X K 763/21), w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. i art. 15 § 1 k.k.w. p o s t a n o w i ł: I. uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie wykonawcze w przedmiocie zarządzenia wykonania wobec K. S. warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności; II. wydatkami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. Jerzy Grubba Waldemar Płóciennik Jarosław Matras
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt X K 763/21, Sąd Rejonowy w Rzeszowie uznał oskarżonego K. S. za winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 244 k.k., za które wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby dwóch lat. Wyrokiem tym orzeczono także środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz obciążono skazanego kosztami sądowymi.Wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 6 października 2021 r.Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt VI Ko 6313/23, Sąd Rejonowy w Rzeszowie na podstawie art. 75 § 2 k.k. zarządził wykonanie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt X K 763/21.
Postanowienie to nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się w dniu 14 maja 2024 r. Kasację od tego postanowienia wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając je w całości na korzyść skazanego zarzucił mu:„rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 75 § 2 i 4 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r.) w zw. z art. 4 § 1 k.k., poprzez zarządzenie wobec skazanego K. S. , na podstawie art. 75 § 2 k.k., wykonania kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt X K 763/21, której wykonanie warunkowo zawieszono skazanemu na okres próby 2 lat, z uwagi na popełnienie przez skazanego przestępstwa w dniu 19 czerwca 2021 r., podczas gdy wskazane naruszenie porządku prawnego przez ww. nie nastąpiło, jak tego wymaga wskazany przepis, w okresie próby ale przed jego rozpoczęciem, co w połączeniu z upływem w dniu 6 kwietnia 2024 r. terminu wskazanego w art. 75 § 4 k.k., tj. okresu próby i dalszych 6 (sześciu) miesięcy, wykluczało zarządzenie w dacie orzekania w stosunku do skazanego wykonania warunkowo zawieszonej kary i powinno skutkować umorzeniem postępowania w tym przedmiocie, gdyż do sytuacji skazanego zgodnie z art. 4 § 1 k.k. winno mieć zastosowanie uregulowanie wcześniejsze, albowiem było ono względniejsze dla sprawcy w porównaniu z treścią art. 75 § 4 k.k. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. (Dz.
U. z 2022 r. poz. 2600, z późn. zm. z Dz. U. z 2023 r. poz. 403), który wszedł w życie 1 października 2023 r. i stanowił, że zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu roku od zakończenia okresu próby.”Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w przedmiocie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności na podstawie art. 15 § 1 k.k.w.Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co przemawiało za rozpoznaniem jej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. i uwzględnieniem w całości na posiedzeniu bez udziału stron.
Rację ma skarżący, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącą obrazą przepisów wskazanych w zarzucie kasacji. Analiza akt sprawy wskazuje, że podstawą zarządzenia wobec K. S. wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem z dnia 28 września 2021 r., w sprawie sygn. akt X K 763/21, był przepis art. 75 § 2 k.k., a powodem zarządzenia wykonania kary na tej podstawie był fakt skazania K. S. „wyrokiem Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 09.11.2023 r.” (tak wskazano w postanowieniu), sygn. akt II K 515/21 za czyn z art. 244 k.k. popełniony w dniu 19 czerwca 2021 r.
Rzecz w tym, że stanowiący podstawę zarządzenia wykonania skazanemu kary warunkowo zawieszonej przepis art. 75 § 2 k.k. stanowi, iż sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności, gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w § 1, albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku. W tej sprawie wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 28 września 2021 r., w sprawie o sygn. akt X K 763/21 uprawomocnił się w dniu 6 października 2021 r. co oznacza, że orzeczony nim dwuletni okres próby rozpoczynał się w tym właśnie dniu, a kończył się w dniu 6 października 2023 r.
Z kolei, przestępstwo z art. 244 k.k., za które K. S. został skazany w sprawie o sygn. akt II K 515/21 wyrokiem Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 9 listopada 2021 r. (a nie 2023 r.- jak błędnie ustalił sąd – por. odpis wyroku k. 43 akt VI Wp 259/24), zostało popełnione w dniu 19 czerwca 2021 r., a to oznacza, iż skazanie za to przestępstwo nie miało żadnego znaczenia dla ustalenia istnienia przesłanek fakultatywnego zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, o których mowa tak w art. 75 § 2 k.k. jak i 75 § 3 k.k., skoro nie zostało popełnione w okresie próby.Brak było zatem jakichkolwiek podstaw do zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Treść wydanego postanowienia wskazuje, że sposób procedowania sądu meriti był rażąco nieprawidłowy, skoro jego uwadze uszła tak zasadnicza kwestia. Podobnie należy ocenić pominięcie przez sąd orzekający w przedmiocie zarządzenia K. S. wykonania warunkowo zawieszonej kary, konieczności uwzględnienia regulacji z art. 4 § 1 k.k. Nie ulega wątpliwości, że czyn, za który K. S. został skazany w tej sprawie popełniony był w dniu 15 czerwca 2021 r., a więc w czasie, gdy obowiązywał art. 75 § 4 k.k. w brzmieniu sprzed jego zmiany, która weszła w życie w dniu 1 października 2023 r. i wydłużyła termin na zarządzenie wykonania kary do roku od zakończenia okresu próby (art. 1 pkt 22 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw - Dz.
U. z 2022 r. poz. 2600). Przepisy wskazanej ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. nie wyłączyły przy tym stosowania art. 4 § 1 k.k. a brzmienie art. 75 § 4 k.k. w dacie czynu skazanego jest względniejsze dla sprawcy niż obecnie obowiązująca regulacja. Orzekając w dniu 18 kwietnia 2024 r. w trybie art. 75 § 2 k.k. w przedmiocie zarządzenia wykonania kary, sąd pierwszej instancji nie dochował terminu określonego w art. 75 § 4 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r.), albowiem już w dniu 6 kwietnia 2024 r. upłynął okres sześciu miesięcy umożliwiający sądowi wykonawczemu wydanie postanowienia o zarządzeniu wykonania kary warunkowo zawieszonej.
Podniesione w zarzucie kasacyjnym rażące naruszenie prawa materialnego miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, skoro doprowadziło do zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności w sytuacji, gdy nie tylko nie dochowano terminu określonego w art. 75 § 4 k.k., ale także – nawet gdyby termin był dochowany – brak było jakichkolwiek podstaw do jej zarządzenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w zakresie objętym tym postępowaniem, skoro wykluczone już jest zarządzenie wykonania wobec K.
S. warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt X K 763/21.Z tych powodów orzeczono jak w sentencji postanowienia. [J.J.][a.ł] Jerzy Grubba Waldemar Płóciennik Jarosław Matras