Supreme Court acquits woman for forest trespass due to lack of social harm and procedural error.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned a lower court's conviction for unauthorized forest entry, finding the original judgment procedurally flawed and substantively unjust. The defendant argued that the administrative ban on forest access was ambiguous and violated public access rights, while the prosecution contended the act was clearly prohibited. The court ruled that the administrative order created legal uncertainty and that the defendant's peaceful protest lacked the social harm required for criminal liability under Polish law.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 151 § 1 k.w.; Art. 26 ust. 3 ustawy o lasach; Art. 47 § 6 k.w.; Art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w.: A criminal act lacking social harm due to ambiguous administrative regulations and peaceful protest motives does not constitute an offense.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 649/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący)SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)SSN Zbigniew PuszkarskiProtokolant Łukasz Biernacki Sąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 11 grudnia 2018r., sprawy A. G.,obwinionej z 151 § 1 k.w.z powodu kasacji, wniesionej na korzyść obwinionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. Zamiejscowy VII Wydział Karny w H.z dnia 27 listopada 2017r., sygn. akt VII W […], uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i uniewinnia obwinioną, a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIESąd Rejonowy w B. Zamiejscowy VII Wydział Karny w H., wyrokiem nakazowym z 27 listopada 2017 r., uznał A. G. za winną tego, że 13 września 2017 r., w pobliżu miejscowości T., gm. B., na terenie Nadleśnictwa B., leśnictwo T., oddział […], nie będąc do tego upoważnioną, przechodziła przez las w miejscu, gdzie było to zabronione, to jest wykroczenia z art. 151 § 1 k.w., i za to wymierzył jej karę grzywny w wysokości 100 zł. Wyrok ten uprawomocnił się 9 grudnia 2017 r.Kasację od prawomocnego wyroku nakazowego złożył na korzyść ukaranej Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie art. 93 § 2 k.p.w., polegające na przyjęciu, że okoliczności czynu i wina ukaranej nie budziły wątpliwości, podczas gdy takie wątpliwości – i to poważne – budziły.
W konsekwencji skarżący wniósł o wydanie wyroku o charakterze kasatoryjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja, jako oczywiście zasadna, zasługiwała w całości na uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.). Należało zgodzić się ze skarżącym, że w świetle ujawnionych dowodów dołączonych do wniosku o ukaranie okoliczności czynu i wina A. G. budziły poważne wątpliwości. I nie tyle chodziło tu o niedołączenie do akt sprawy zarządzenia nr […] Nadleśniczego Nadleśnictwa B. z 27 marca 2017 r. w sprawie wprowadzenia okresowego zakazu wstępu do lasu, ale o to, że zarządzenie nr […] z 28 kwietnia 2017 r., zmieniające to pierwsze, zamiast ustalić wymagany przez ustawę okresowy zakaz wstępu do lasu, wprowadziło w istocie stały zakaz.
Trudno inaczej interpretować zapis, że termin zakazu wstępu do lasu obowiązuje od 1 kwietnia 2017 r. do odwołania. Taka redakcja tekstu normatywnego, ewidentnie sprzeczna z treścią art. 26 ust. 3 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 788), tworzyła dla osób fizycznych pragnących wejść do lasu stanowiącego własność Skarbu Państwa sytuację niejasną, dwuznaczną, kolidującą z zasadą powszechnej dostępności lasów dla ludności, o której mowa w art. 26 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy. Rezygnując z poszerzenia materiału dowodowego w celu uzyskania pełniejszych danych pozwalających na dokonanie prawidłowego rozstrzygnięcia co do winy, Sąd właściwy dopuścił się rażącego i mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa wskazanego w kasacji (art. 111 k.p.w.).
Dlatego zaskarżony wyrok nakazowy nie mógł się ostać i należało go uchylić. W ocenie Sądu Najwyższego orzeczenie następcze powinno było jednak przybrać inną postać niż zaproponowaną przez skarżącego. Na podstawie zaoferowanych przez oskarżyciela publicznego dowodów, a nadto – a w gruncie rzeczy przede wszystkim – faktów powszechnie znanych (tzw. faktów notoryjnych), które nie wymagają dowodów (art. 168 zd. pierwsze k.p.k. w zw. z art. 39 § 1 zd. drugie k.p.w.), Sąd Najwyższy przyjął, że A. G. brała udział w szeroko zakrojonej pokojowej akcji protestacyjnej, w której uczestniczyli również cudzoziemcy, przeciwko masowemu pozyskiwaniu drewna z terenu Puszczy […] za pomocą ciężkiego i wyjątkowo wydajnego sprzętu.
Jej zachowanie było działaniem na rzecz ochrony środowiska, które – jak nakazuje art. 74 ust. 4 Konstytucji RP – powinno korzystać ze wsparcia władz publicznych. W dniu 17 kwietnia 2018 r. zapadł przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu wyrok, który stwierdził, że decyzje polskich władz w sprawie zwiększonej wycinki w Puszczy […] naruszały prawo unijne, głównie w zakresie dyrektyw siedliskowej i ptasiej. Orzeczenie luksemburskie spowodowało wydanie przez właściwego polskiego ministra polecenia wstrzymującego wycinkę w Puszczy […].Zdaniem Sądu Najwyższego, nie było żadnych podstaw, aby powątpiewać w szlachetne motywy, które inspirowały A.
G.. Wolno przyjąć, że towarzyszyła jej rzeczywista i autentyczna troska o stan polskiej przyrody i że swoją postawą, zasługującą na uznanie, zmierzała i ostatecznie w jakiejś mierze przyczyniła się do położenia kresu dewastacji znanego i cenionego na świecie kompleksu leśnego.Pozbawione wszelkiej agresji zachowanie A. G. – trzeba to z całą mocą zaakcentować – nie odznaczało się w najmniejszym stopniu społeczną szkodliwością. Przeciwnie – zasługiwało na to, aby potraktować je jako społecznie korzystne i godne szacunku.Przechodząc do kwestii ściśle jurydycznej, warto przypomnieć, że art. 1 § 1 k.w. zawiera materialną definicję wykroczenia.
Według niej nawet w subminimalnym stopniu społeczna szkodliwość czynu, której kryteria podaje art. 47 § 6 k.w., stanowi materialny element wykroczenia. Zatem czyn, który w ogóle pozbawiony jest cech społecznej szkodliwości, nie stanowi wykroczenia. W wypadku poczynienia takich ustaleń sprawę należy rozstrzygać analogicznie, jak w razie wystąpienia negatywnej przesłanki materialnej określonej w art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w., to jest uznać, że „sprawca nie popełnia wykroczenia”.W podsumowaniu: skoro ze względu na sposób i okoliczności popełnienia czynu, a nade wszystko na intencje towarzyszące A.
G., nie sposób dostrzec w jej pozbawionym cienia agresji zachowaniu bodaj minimalnej społecznej szkodliwości, to siłą rzeczy nie stanowiło ono wykroczenia. Dlatego – uznając skazanie za oczywiście niesłuszne – Sąd Najwyższy wydał orzeczenie następcze w postaci uniewinnienia (art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.).Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa po myśli art. 118 § 2 k.p.w.