Supreme Court quashes lower court verdict for gambling charges due to lack of legal double jeopardy protection.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland quashed the appellate court's decision to dismiss criminal proceedings against the defendant for operating gambling machines. The prosecution argued that prior convictions for similar acts should bar this case under the principle of legal double jeopardy. However, the court ruled that because the prior convictions occurred in different locations and involved different machines, the acts were not legally identical. Consequently, the principle of double jeopardy did not apply, and the lower court's dismissal was overturned.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.; Art. 113 § 1 k.k.s.: The principle of legal double jeopardy does not apply when prior convictions for similar acts occurred in different locations and involved different instruments, thereby failing the requirement of act identity.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 638/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący)SSN Tomasz ArtymiukSSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)Protokolant Dorota Szczerbiak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego,w sprawie M. W. oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s.po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 9 października 2019 r.,kasacji, wniesionej przez oskarżyciela publicznego - Naczelnika (…) Urzędu Celno-Skarbowego w O.
od wyroku Sądu Okręgowego w E. z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt VI Ka (…),zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w E. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIESąd Rejonowy w O., wyrokiem z dnia 8 listopada 2018 r., uznał m.in. M.W. za winnego tego, że „w okresie od dnia 12.12. 2013 r. do dnia 25.03.2014 r. w punkcie gier „O.”, przy ul. L. w O., woj. (…), jako Prezes H. sp. z o.o. w W. urządzał gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U.
Nr 201 z 2009 r., poz. 1540 ze zm.), a to na urządzeniach: A. nr (…), D. nr (…) i J. nr (…), będących w dyspozycji H. sp. z o.o. w W. wbrew przepisom art. 6 ust. 1 oraz art. 23a ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 ze zm.)”, tj. przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i za to skazał go na karę grzywny w wysokości 140 stawek dziennych po 130 zł każda. Sąd Okręgowy w E., po rozpoznaniu apelacji oskarżonego, w której podniesiono m.in. uchybienie polegające na naruszeniu powagi rzeczy osądzonej, stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2018 r., uchylił zaskarżony wyrok w pkt III i postępowanie karne wobec oskarżonego M.W. umorzył, a kosztami procesu za obie instancje w części nań przypadającej obciążył Skarb Państwa.Od powyższego wyroku kasację wniósł oskarżyciel publiczny – Naczelnik (…) Urzędu Celno-Skarbowego w O. i zarzucił rażące naruszenie:1.art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, gdyż oskarżony M.W. został wcześniej prawomocnie skazany za czyn będący elementem czynu ciągłego przypisanego mu prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II K (…), prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II K (…) w sytuacji, gdy oskarżony nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 107 § 1 k.k.s., albowiem czyn zarzucany oskarżonemu w niniejszej sprawie nie tożsamy z czynami, za które został skazany wyżej wymienionymi wyrokami, z uwagi na fakt, że czyn ten został popełniony w innych miejscach i miejscowościach, dotyczył innych urządzeń do gry oraz zachodziły inne istotne różnice, a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia;2.art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 107 § 1 k.k.s., polegające na uznaniu, iż art. 6 § 2 k.k.s. obejmuje swą treścią normatywną i znajduje zastosowanie do przestępstw trwałych - wieloczynowych, do których należą czyny zabronione spenalizowane w art. 107 § 1 k.k.s.;3.art. 632 pkt 2 k.p.k. i art. 634 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała podstawa do obciążenia kosztami procesu odnośnie M.W.
Skarbu Państwa w pkt II sentencji wyroku sądu odwoławczego w sytuacji, gdy oskarżony M.W. nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 107 § 1 k.k.s., a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia i skutkiem czego nie było podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w E. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.W pisemnej odpowiedzi Prokurator Rejonowy w O. wniósł o uwzględnienie kasacji.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja zasługuje na uwzględnienie.Zasadny okazał się bowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., poprzez przyjęcie, że w sprawie zaistniała przeszkoda procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, stanowiąca bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., co skutkowało uchyleniem wyroku Sądu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania.U podstaw zaskarżonego orzeczenia Sądu odwoławczego legło ustalenie, że oskarżony został – przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie – skazany prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego w G. z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II K (…) oraz Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), za popełnione w warunkach czynu ciągłego z art. 6 § 2 k.k.s. przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. Z opisu tych czynów wynikało, że oskarżony miał dopuścić się przypisanych mu przestępstw skarbowych jako prezes dwóch spółek, „poprzez urządzanie gier na automatach w sposób naruszający przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2019 r. o grach hazardowych”.
To z kolei uprawniało do wniosku, że istotą tych wszystkich zachowań „było wykorzystanie przez niego tej samej sposobności, wynikającej z prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej”. Skoro przyjęte w tych wyrokach okresy czynów ciągłych obejmowały czas popełnienia przestępstwa zarzucanego w niniejszej sprawie, zachowanie to należało, zdaniem tego Sądu, potraktować jako element czynu ciągłego przypisanego wskazanymi powyżej wyrokami, a prawomocne skazanie za czyn ciągły rodzi powagę rzeczy osądzonej, co wyklucza przypisanie oskarżonemu kolejnych jednostkowych tożsamych zachowań z okresu przypisanego prawomocnym wyrokiem, a ujawniających się w późniejszym czasie.Zgodzić należy się ze skarżącym, że wyrażony przez Sąd odwoławczy pogląd prawny, iż przypisane oskarżonemu w wyroku Sądu pierwszej instancji zachowanie, polegające na urządzaniu – wbrew przepisom ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych – gry na opisanych automatach do gry w O. stanowi zachowanie normatywnie tożsame z czynami, za które skazano go wyrokami Sądów Rejonowych w G., S. oraz w K., a zatem stanowi od strony normatywnej element już osądzonego czynu ciągłego, jest błędny.W kwestii stanowiącej problem prawny, jaki został zarysowany w rozważanym zarzucie kasacji, na kanwie spraw o zbliżonym stanie faktycznym, Sąd Najwyższy wypowiedział się już kilkakrotnie.
I tak, np. w wyroku z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt V KK 415/18 stwierdził m.in., że: „skoro urządzanie gry hazardowej w postaci gry na automatach (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.), a koncesja taka udzielana jest w odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (art. 41 ust. 1, art. 42 pkt 3 i art. 35 pkt 5 u.g.h.), to zachowanie osoby, która nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc.
Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s.), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s. co do którego toczy się jeszcze postępowanie karno - skarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów”.Podzielając to stanowisko (podobnie zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 19 września 2018 r., V KK 419/18; 15 listopada 2018 r., V KK 249/18; 19 grudnia 2018 r., V KK 450/18; 29 stycznia 2019 r., V KK 562/18; 30 maja 2019 r., V KK 583/18; 11 września 2019 r., IV KK 582/18 - baza orzeczeń Supremus), Sąd Najwyższy za zbędne uznaje powielanie szczegółowych rozważań w zakresie konstrukcji i kryteriów tożsamości czynów rozumieniu art. 6 § 1 k.k.s. odnoszonej do innego wcześniej prawomocnie osądzonego przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., zawartych w powołanym powyżej wyroku Sądu Najwyższego (sygn. akt V KK 415/18).W konsekwencji uznać należało, że objęty niniejszym postępowaniem czyn popełniony przez oskarżonego w okresie od 12 grudnia 2013 r. do 25 marca 2014 r., polegający na urządzaniu gry na opisanych w zarzucie automatach w O. nie jest tożsamy ze względu na inne miejsce popełnienia czynu oraz inny rodzaj użytych automatów z czynami, za które odpowiedzialność przypisano mu wskazanymi powyżej wyrokami Sądów Rejonowych, co wynika wprost z porównania opisów czynów.
Poza osobą oskarżonego oraz czasem popełnienia czynów, nie zachodzi żadna inna zbieżność z czynami będącymi przedmiotem osądu w wyżej wymienionych sprawach. Skazania te dotyczą różnych czynów zatem nie mamy tu do czynienia z „idem” jako warunkiem przyjęcia tożsamości czynu, a w rezultacie z wystąpieniem przesłanki powagi rzeczy osądzonej z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.W sytuacji, gdy rozpoznanie zarzutu rażącego naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., okazało się wystarczające do zdecydowania o uchyleniu zaskarżonego wyroku Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. uznał, że badanie zasadności pozostałych zarzutów kasacji byłoby bezprzedmiotowe.
Z tych względów, wobec rażącego naruszenia przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., która to obraza miała oczywisty wpływ na treść wyroku, zaskarżony wyrok należało uchylić a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd odwoławczy, będąc związany wyrażonym poglądem prawnym (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.), na nowo rozpozna apelację wniesioną przez oskarżonego.as