Supreme Court orders state to pay defense lawyer fees but rejects reimbursement for substitute lawyer's costs.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court issued a separate order to award the state 1,476 PLN to the appointed defense lawyer for representing the defendant in cassation proceedings. While the court granted the fee request based on the lawyer's services, it rejected the additional claim for 369 PLN covering the substitute lawyer's expenses. The decision held that costs incurred by a substitute acting in place of the appointed counsel are internal financial matters between the lawyers, not external expenses justifiable by the state.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 626 § 2 k.p.k.; Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej: The state is liable for defense fees but not for internal costs incurred by a substitute lawyer acting in place of the appointed counsel.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
III KK 635/22 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie A. Z. po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2023 r. na posiedzeniu w Izbie Karnej bez udziału stron wniosku obrońcy skazanego o zasądzenie kosztów obrony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym na podst. art. 626 § 2 k.p.k., art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U.2022.1184 t.j.), § 2 pkt 1 i pkt 2 a contrario, § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2019.18 t.j.) oraz § 11 ust. 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023. 1964 z późn. zm.) postanowił: zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw.
P. D. Kancelaria Adwokacka w Krakowie kwotę 1.476 zł (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych), w tym 23% VAT, za obronę przed Sądem Najwyższym w ramach obrony świadczonej z urzędu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt III KK 635/22, Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną na korzyść skazanego A. Z. przez wyznaczonego obrońcę z urzędu adw. P. D. W rozprawie, w ramach substytucji, uczestniczył obrońca – adw. B.W., przedkładając stosowne pełnomocnictwo. Ponieważ orzeczenie kończące postępowanie kasacyjne nie zawierało rozstrzygnięcia w przedmiocie wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu, pomimo złożenia przezeń stosownego wniosku, konieczne stało się wydanie odrębnego postanowienia na podst. art. 626 § 2 k.p.k.Nadmienić należy, iż obecny na rozprawie obrońca podtrzymując wniosek o zasądzenie kosztów obrony z urzędu zawarty w kasacji, sformułował dodatkowe żądanie, a mianowicie przyznania w ramach niezbędnych i udokumentowanych wydatków obrońcy ustanowionego z urzędu kwoty 369 złotych brutto, które to adw.
P. D. poniosła w związku z ustanowieniem substytuta, na dowód czego przedłożył stosowną fakturę VAT nr […]. Zasądzenie opłaty za obronę okazało się konieczne, gdyż należne obrońcy wynagrodzenie nie zostało dotąd uiszczone ani w całości, ani w części. Jakkolwiek więc wniosek o przyznanie wynagrodzenia obrońcy adw. P. D. za obronę przed Sądem Najwyższym był co do opłaty za obronę przed Sądem Najwyższym zasadny, o tyle akceptacji nie znalazł wniosek o poniesienie przez Skarb Państwa kosztów określonych przez obrońcę jako niezbędne wydatki.
Rozstrzygając przy tym w przedmiocie zasadności wniosku, Sąd Najwyższy orzekł w oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Określając jednak wysokość wynagrodzenia w sprawie, w której w pierwszej instancji orzekał Sąd Okręgowy w Krakowie, Sąd Najwyższy uwzględnił wnioski wynikające z aktualnego orzecznictwa podjętego w tym przedmiocie przez Trybunał Konstytucyjny (vide w szczególności wyrok TK z dnia 23 kwietnia 2020 r., SK 66/19, OTK-A 2020, nr13; wyrok TK z dnia 20 grudnia 2022 r., SK 78/21, OTK-A 2023, nr 20) i kierował się treścią przywołanych w komparycji przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Odnosząc się natomiast do wniosku o zasądzenie z tytułu niezbędnych i udokumentowanych wydatków obrońcy ustanowionego z urzędu kwoty 369 złotych brutto, Sąd Najwyższy stwierdził niezasadność tego żądania. W literaturze wskazuje się, iż wydatkami niezbędnymi w rozumieniu § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu są w szczególności: celowe i niezbędne rzeczywiście poniesione koszty przejazdu profesjonalnego pełnomocnika strony w celu wzięcia udziału w rozprawie, koszty związane z wysyłaniem korespondencji do sądu czy koszty przejazdu do aresztu, w którym przebywa oskarżony – wszystkie pod warunkiem należytego ich udokumentowania (P. F.
Piesiewicz, W. Bergier [w:] R. Baszuk, M. Eysymontt, P. Litwiński, W. Marchwicki, J. Parafianowicz, P. Wiśniewski, A. Zemke-Górecka, A. Zwara, P. F. Piesiewicz, W. Bergier, Prawo o adwokaturze. Komentarz, Warszawa2023, s. 212). Dostrzec więc należy, że omawiany przepis obejmuje wydatki niejako zewnętrzne, dodatkowe, podejmowane w związku ze świadczoną obroną i mające ścisły związek z realizacją przez obrońcę wyznaczonych mu zadań. Tymczasem wskazywany wydatek nie obejmował czynności wykonywanej przez wyznaczonego obrońcę i nie był elementem dodatkowym prowadzonej obrony.
Przeciwnie – po pierwsze stanowił istotę realizowanych przez profesjonalnego pełnomocnika na rzecz skazanego działań (uczestnictwo w rozprawie), a po wtóre fakt, iż realizowany był nie przez wyznaczonego przez sąd obrońcę, a przez ustanowionego przezeń substytuta, jest okolicznością mającą finansowe znaczenie jedynie dla stron stosunku substytucyjnego. Substytut nie dokonuje żadnych czynności dodatkowych, prowadząc obronę w ramach swoich osobistych działań zamiast wyznaczonego obrońcy, wykonując obowiązki nałożone przez sąd na tegoż obrońcę.
Rozliczenia z tytułu udzielonej substytucji pozostają poza kognicją sądu przyznającego należne wynagrodzenie za obronę z urzędu, nie jest bowiem kwestią sądu weryfikacja takich wewnętrznych rozliczeń dokonywanych w ramach jednego stosunku obrończego pomiędzy wyznaczonym obrońcą, a jego substytutem. Nie byłoby przy tym racjonalne, by Skarb Państwa ponosił zwiększone wydatki z tytułu obrony z urzędu w sytuacji, gdy w miejsce wyznaczonego obrońcy z urzędu, w rozprawie bierze udział jego substytut. Wszak nie bez przyczyny stronie wyznacza się jednego tylko obrońcę lub pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. (M.R.) [ał]