Supreme Court quashes criminal appeal verdict for theft due to change in minimum wage threshold affecting offense classification.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's decision to uphold a theft conviction based on a change in the minimum wage threshold between the crime date and the trial date. The defense argued that the act constituted a lesser offense (misdemeanor) at the time of the appeal because the value of the stolen fuel fell below the updated minimum wage standard. The court ruled that the appellate judge failed to apply the principle of the more lenient law by not recalculating the threshold based on the 2017 minimum wage, thereby incorrectly classifying the act as a felony.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 4 § 1 k.k.; Art. 2 § 1 k.w.; Art. 47 § 9 k.w.; Art. 119 § 1 k.w.; Art. 278 § 1 i 3 k.k.: The appellate court must determine, at the time of judgment, whether an act constitutes a crime or misdemeanor based on the applicable minimum wage threshold, applying the principle of lex mitior if the threshold has increased.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 572/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Andrzej RyńskiSSN Dorota Rysińska w sprawie M. W.,skazanego z art. 278 § 1 i 3 k.k.,po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,w dniu 23 stycznia 2018 r.,kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego, na korzyść,od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt V Ka (...),utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G.,z dnia 28 listopada 2016 r., sygn. akt X K (...), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego M.
W. przekazuje Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIEWyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 listopada 2016 r., sygn. akt X K (...), M. W. został uznany za winnego tego, że działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w dniu 4 lipca 2015 r. na ul. S. w miejscowości S., na stacji paliw, zabrał w celu przywłaszczenia olej napędowy w ilości 104,99 litra, o wartości 496,60 zł, czym działał na szkodę P. S.A., przy czym czyn ten stanowił wypadek mniejszej wagi, to jest popełnienia przestępstwa z art. 278 § 1 i 3 k.k. i za to wymierzono mu karę dwóch miesięcy pozbawienia wolności.
Jednocześnie, na podstawie art. 46 § 1 k.k., zobowiązano oskarżonego do naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę, solidarnie z inną osobą, na rzecz pokrzywdzonego P. S.A. kwoty 496,60 zł.Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego M. W., który podnosząc zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej oskarżonemu kary, wniósł o jego zmianę poprzez wymierzenie oskarżonemu kary sześciu miesięcy ograniczenia wolności.Sąd Okręgowy w G., po rozpoznaniu apelacji obrońcy, wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt V Ka (...), zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. kasację na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny.
Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 433 § 1 k.p.k. i art. 440 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu wadliwej kontroli odwoławczej i utrzymaniu w mocy rażąco niesprawiedliwego w dacie orzekania rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, przypisującego oskarżonemu popełnienie przestępstwa zaboru mienia, co skutkowało rażącą i mającą istotny wpływ na treść orzeczenia obrazą prawa materialnego, a mianowicie art. 278 § 1 i 3 k.k., bowiem M.
W. przypisano popełnienie czynu polegającego na dokonaniu zaboru w celu przywłaszczenia oleju napędowego o wartości 496,60 zł na szkodę P. S.A., podczas gdy w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie zachowanie M. W. wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., bowiem w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2013.1247) wartość skradzionego mienia nie przekraczała ¼ minimalnego wynagrodzenia”.Podnosząc powyższe, Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania w postepowaniu odwoławczym.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co zważywszy na jej kierunek, umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu, w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k.Rację ma bowiem skarżący, że z uwagi na wartość przedmiotu zaboru wskazaną w akcie oskarżenia i przyjętą za prawidłową w wyroku Sądu Rejonowego w G., Sąd Okręgowy – jako sąd odwoławczy – nie powinien był utrzymać w mocy zaskarżonego przez obrońcę M.
W. wyroku Sądu pierwszej instancji. Dokonując rzetelnej kontroli odwoławczej Sąd ten winien był, zgodnie z brzmieniem art. 440 k.p.k., dokonać na korzyść oskarżonego M. W. stosownej zmiany wyroku Sądu Rejonowego, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.Z przepisu art. 119 § 1 k.w. wynika jasno, że kradzież lub przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej stanowi wykroczenie opisane w tym przepisie, o ile wartość tej rzeczy nie przekracza ¼ minimalnego wynagrodzenia. Z kolei, w przepisie art. 47 § 9 k.w. zawarto definicję legalną minimalnego wynagrodzenia; jest nim wynagrodzenie za pracę ustalone na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.
U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.). W przepisie art. 47 § 9 k.w. nie wskazano przy tym, że wskaźnik ten jest związany z czasem popełnienia czynu zabronionego, tak jak uczyniono to, definiując określenia normatywne oparte na kryterium ekonomicznym, w art. 115 § 5 i 6 k.k. lub w art. 53 § 13-16 k.k.s. Taka redakcja zapisu art. 47 § 9 k.w. oznacza zatem, że nie zostaje wyłączone stosowanie zasady lex mitior (art. 4 § 1 k.k., art. 2 § 1 k.w.), a to skutkuje tym, iż obowiązkiem Sądu odwoławczego – Sądu Okręgowego w G. było ustalenie w dacie orzekania, czy wartość przedmiotu zaboru lokuje czyn zabroniony określony znamionami z art. 278 § 1 i 3 k.k. na płaszczyźnie odpowiedzialności za przestępstwo, czy też na płaszczyźnie odpowiedzialności za wykroczenie (por. chociażby wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 6.08.2015 r., II KK 209/14, LEX nr 1811975; z dnia 9.02.2016 r., IV KK 413/15, LEX nr 1973799; z dnia 7.09.2017 r., IV KK 265/17, LEX nr 2376904).
Stosując tę zasadę powinnością Sądu Okręgowego winno być ustalenie, w oparciu o rozporządzenie wydane nam podstawie art. 2 ust. 5 wskazanej ustawy z dnia 10 października 2002 r., kwoty minimalnego wynagrodzenia na datę orzekania. Zgodnie z treścią § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. (Dz.U.2016.1456), wynagrodzenie to od dnia 1 stycznia 2017 r. wyniosło 2000 zł. To zaś oznacza, że czyn przypisany M. W., jakkolwiek w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy w dniu 28 listopada 2016 r. stanowił przestępstwo z art. 278 § 1 i 3 k.k. (minimalne wynagrodzenie w tym czasie wynosiło 1850 zł), to jednak już w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy w G., tj. w dniu 5 kwietnia 2017 r., stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.Zatem doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa wskazanych w kasacji a jest bezsporne, że miało ono istotny wpływ na treść wyroku, skoro skutkowało przypisaniem surowszej odpowiedzialności za przestępstwo, zamiast za wykroczenie.
W tym układzie konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Na marginesie należy podnieść, a na co słusznie wskazano w kasacji, że procedując w tej sprawie Sąd Okręgowy winien mieć na uwadze przepisy związane z przedawnieniem karalności wykroczeń, tj. art. 45 k.w. oraz art. 6 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2017.966), a w których świetle, jak dotychczas, do takiego przedawnie nie doszło.Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.