Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 564/25 Generato dall'IA

Supreme Court quashes confiscation of car due to marital community property, ordering retrial.

Numero d'incarto III KK 564/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's decision confiscating the defendant's vehicle, ordering a retrial. The defendant argued that the car was part of a marital community property regime, not his sole ownership, which should have triggered a different legal consequence. The court held that the lower court failed to investigate this crucial fact, violating procedural duties and leading to an incorrect application of the confiscation statute.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 366 § 1 k.p.k.; Art. 44b § 1, 2 k.k.: When a vehicle is subject to statutory marital community property, the court must order the confiscation of its value rather than the vehicle itself to protect the non-offending spouse's property rights.

Parole chiave

Generato dall'IA
marital community property confiscation of vehicle sole ownership requirement procedural duty to investigate value confiscation third party rights retrial order spese del veicolo a motore

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 366 § 1 k.p.k.
Sąd Rejonowy, zaniechawszy ustaleń w tym przedmiocie, dopuścił się rażącego naruszenia art. 366 § 1 k.p.k., co skutkowało błędnym zastosowaniem art.
Art. 44b § 1 k.k.
z art. 44b § 1 k.k., Sąd orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa pojazdu mechanicznego – samochodu osobowego marki V.
Art. 44b § 2 k.k.
[...], w sytuacji gdy nie stanowił on wyłącznej własności oskarżonego, w konsekwencji czego, przy prawidłowym zastosowaniu dyspozycji art. 44b § 2 k.k., w miejsce przepadku pojazdu mechanicznego powinien zostać orzeczony przepadek jego równowartości.
Art. 178a § 5 k.k.
W punkcie IV wyroku, na podstawie art. 178a § 5 k.k. w zw.
Art. 31 § 1 k.r.o.
Zgodnie z art. 31 § 1 k.r.o., z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.
art. 42 § 2 k.k
Nadto, na podstawie art. 42 § 2 k.k., orzeczono wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat, a na podstawie art.
art. 366 § 1 k.p.k
Sąd Rejonowy, zaniechawszy ustaleń w tym przedmiocie, dopuścił się rażącego naruszenia art. 366 § 1 k.p.k., co skutkowało błędnym zastosowaniem art.
art. 213 § 1 k.p.k
Informacja ta wynikała wprost z notatki urzędowej, protokołu przesłuchania podejrzanego oraz danych osobopoznawczych zebranych w trybie art. 213 § 1 k.p.k.
art. 31 § 1 k.r.o
Zgodnie z art. 31 § 1 k.r.o., z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KK 564/25 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący)‎SSN Jacek Błaszczyk‎SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)Protokolant Kamila Zacharz przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego,‎w sprawie S.W.‎skazanego z art. 178a § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r.,‎kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego‎od wyroku Sądu Rejonowego w Gorlicach‎z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt II K 252/24, uchyla pkt IV zaskarżonego wyroku i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Gorlicach do ponownego rozpoznania. Jacek Błaszczyk Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Gorlicach wyrokiem z dnia 21 listopada 2024 r. (sygn. akt II K 252/24), uznał S.W. za winnego tego, że w dniu 11 maja 2024 r. w B. prowadził w ruchu lądowym po drodze publicznej samochód osobowy marki V. o numerze rejestracyjnym [...], będąc w stanie nietrzeźwości (wyniki pomiarów: 1,12 mg/l; 1,14 mg/l; 1,22 mg/l; 1,15 mg/l), to jest popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. Za to przestępstwo, przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k., Sąd wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wymiarze 160 stawek dziennych po 25 złotych każda.

Nadto, na podstawie art. 42 § 2 k.k., orzeczono wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat, a na podstawie art. 43a § 2 k.k. świadczenie pieniężne w kwocie 5.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. W punkcie IV wyroku, na podstawie art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 1 k.k., Sąd orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa pojazdu mechanicznego – samochodu osobowego marki V. o numerze rejestracyjnym [...].Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść oskarżonego wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w zakresie rozstrzygnięcia o przepadku pojazdu mechanicznego zawartego w pkt IV części dyspozytywnej.

Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 366 § 1 k.p.k., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, warunkujących orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego, związanych z istnieniem pomiędzy oskarżonym a jego małżonką ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, w konsekwencji czego, z rażącym i mającym istotny wpływ na treść orzeczenia naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie art. 44b § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 178a § 5 k.k., orzeczono na rzecz Skarbu Państwa przepadek samochodu osobowego marki V. o nr rej. [...], w sytuacji gdy nie stanowił on wyłącznej własności oskarżonego, w konsekwencji czego, przy prawidłowym zastosowaniu dyspozycji art. 44b § 2 k.k., w miejsce przepadku pojazdu mechanicznego powinien zostać orzeczony przepadek jego równowartości.

Podnosząc ten zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Gorlicach do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co pozwoliło na jej uwzględnienie w całości. Analiza akt sprawy oraz treść zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd meriti dopuścił się rażącej obrazy przepisów prawa procesowego i materialnego, która miała bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia w przedmiocie przepadku.

Zgodnie z treścią art. 366 § 1 k.p.k., przewodniczący składu orzekającego jest zobowiązany do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co w realiach niniejszego postępowania obejmowało precyzyjne ustalenie stosunków własnościowych dotyczących pojazdu mechanicznego, którym poruszał się sprawca w chwili czynu. Obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia po wejściu w życie przepisów wprowadzających obligatoryjny przepadek pojazdu mechanicznego (art. 44b k.k. w zw. z art. 178a § 5 k.k.), gdyż ustawodawca w sposób jednoznaczny rozróżnił sytuację, w której sprawca jest wyłącznym właścicielem pojazdu, od sytuacji, w której pojazd ten stanowi współwłasność lub wchodzi w skład majątku wspólnego.W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w Gorlicach, orzekając w punkcie IV przepadek samego pojazdu na podstawie art. 44b § 1 k.k., całkowicie zignorował wynikający z akt sprawy fakt, iż S.W. pozostaje w związku małżeńskim z E.W.

Informacja ta wynikała wprost z notatki urzędowej, protokołu przesłuchania podejrzanego oraz danych osobopoznawczych zebranych w trybie art. 213 § 1 k.p.k. Posiadanie przez oskarżonego małżonka stanowiło wystarczający i konieczny sygnał dla Sądu do zbadania, czy samochód marki V. o nr rej. [...] stanowi składnik majątku osobistego oskarżonego, czy też objęty jest ustawową wspólnością majątkową małżeńską. Zgodnie z art. 31 § 1 k.r.o., z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.

Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wielokrotnie podkreślał, że figurowanie tylko jednego z małżonków w dowodzie rejestracyjnym pojazdu nie przesądza o jego wyłącznej własności w rozumieniu cywilnoprawnym.Prawidłowa interpretacja art. 44b § 2 k.k. nakazuje przyjąć, że jeżeli pojazd mechaniczny w czasie popełnienia przestępstwa nie stanowił wyłącznej własności sprawcy – co ma miejsce w przypadku wspólności ustawowej małżeńskiej – sąd nie może orzec przepadku tego pojazdu, lecz jest zobligowany do orzeczenia przepadku jego równowartości.

Orzeczenie przepadku pojazdu będącego przedmiotem współwłasności uderzałoby bezpośrednio w prawa majątkowe osoby trzeciej (małżonka), która nie jest sprawcą przestępstwa, co jest niedopuszczalne na gruncie konstytucyjnej ochrony prawa własności. Sąd Rejonowy, zaniechawszy ustaleń w tym przedmiocie, dopuścił się rażącego naruszenia art. 366 § 1 k.p.k., co skutkowało błędnym zastosowaniem art. 44b § 1 k.k. zamiast § 2 tegoż przepisu. Uchybienie to ma charakter rażący i w sposób oczywisty wpłynęło na treść wyroku, kreując rozstrzygnięcie sprzeczne z obowiązującym stanem prawnym.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Gorlicach winien przede wszystkim uzupełnić materiał dowodowy o dokumenty pozwalające ustalić datę nabycia pojazdu oraz ustrój majątkowy panujący w małżeństwie oskarżonego w dacie czynu.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. Jacek Błaszczyk Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel [WB][r.g.]