Supreme Court quashes criminal verdict for failure to notify defendant, violating right to defense.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's guilty verdict because the defendant was not properly notified of the hearing date. The defendant had indicated a different address as her place of residence, yet the court proceeded with the trial and sentencing without her presence. The court ruled that this procedural error violated the defendant's right to defense and could have influenced the outcome, necessitating a retrial.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 343 § 5 k.p.k.; Art. 117 § 1, 2 k.p.k.; Art. 6 k.p.k.: A criminal court must notify the accused of the hearing time and place; failure to do so, or proceeding without the accused when notification was ineffective, violates the right to defense and requires quashing the verdict.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 543/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Andrzej StępkaSSN Marek PietruszyńskiProtokolant Katarzyna Gajewska w sprawie I. S.skazanej z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 19 grudnia 2023 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanej od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 2 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 277/23, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tarnowie. JML
UZASADNIENIE
I. S. została oskarżona o to, że: w dniu 25 stycznia 2023 roku w T. (…), działając wspólnie i w porozumieniu z nieustalonym sprawcą, w krótkich odstępach czasu, przy wykorzystaniu tej samej sposobności i w podobny sposób oraz wykorzystując nieuwagę pracowników sklepów dokonała zaboru w celu przywłaszczenia mienia o łącznej wartości 721,91 zł, działając na szkodę L. S.A. z/s w G. i P. P. sp. z o.o. z/s w P., a to:1.w dniu 25 stycznia 2023 roku w T. na ul. S. w sklepie wspólnie i w porozumieniu z nieustalonym sprawcą dokonała zaboru w celu przywłaszczenia odzieży, powodując straty o łącznej wartości 236.91 zł na szkodę T.
S.A. z/s w G.,2.w dniu 25 stycznia 2023 roku w T. na ul. S. w sklepie wspólnie i w porozumieniu z nieustalonym sprawcą dokonała zaboru w celu przywłaszczenia odzieży, powodując straty o łącznej wartości 485 zł na szkodę P. P. sp. z o.o. z/s w P., tj. o popełnienie czynu z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. Na podstawie art. 335 § 2 k.p.k. prokurator złożył wniosek o uznanie I. S. za winną popełnienia zarzucanego jej czynu i wymierzenie uzgodnionej z nią kary 6 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 24 godzin w stosunku miesięcznym oraz orzeczenie obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem w kwocie 23 zł na rzecz L.
S.A. z siedzibą w G. oraz kwoty 30 zł na rzecz P. P. sp. z o.o. z siedzibą w P.Sąd Rejonowy w T. na posiedzeniu w dniu 2 czerwca 2023 roku, w sprawie o sygn. akt II K 277/23, uznając, że wniosek prokuratora jest zasadny, wydał wyrok skazujący I. S. zgodny z tym wnioskiem.Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 10 czerwca 2023 roku bez postępowania odwoławczego.Kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 343 § 5 k.p.k. w zw. z art. 117 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k., polegające na wydaniu wobec I.
S. na posiedzeniu pod jej nieobecność wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy w sytuacji, gdy zawiadomienie o terminie posiedzenia wysłano na inny, niż wskazany przez oskarżoną adres, co skutkowało naruszeniem jej prawa do obrony.W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Tarnowie do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna i to w stopniu oczywistym w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k.Trafnie dostrzegł skarżący, że Sąd Rejonowy w Tarnowie, wydając zaskarżony wyrok, dopuścił się rażącego i mającego istotny wpływ na treść tego orzeczenia uchybienia (art. 523 § 1 k.p.k.).Zgodnie z treścią art. 343 § 5 k.p.k. oskarżony ma prawo do wzięcia udziału w posiedzeniu, przy czym jego udział jest obowiązkowy, jeżeli prezes sądu lub sąd tak zarządzi.
Przepis art. 117 § 1 k.p.k. stanowi, że uprawnionego do wzięcia udziału w czynności procesowej zawiadamia się o jej czasie i miejscu, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Z kolei z § 2 art. 117 k.p.k. wynika, że czynności nie przeprowadza się, jeżeli osoba uprawniona nie stawiła się, a brak jest dowodu, że została o niej powiadomiona.Odnosząc powyższe unormowania do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że posiedzenie w przedmiocie rozpoznania wniosku prokuratora wyznaczono na dzień 2 czerwca 2023 r., zaś zawiadomienie o tym posiedzeniu wysłano oskarżonej na adres (…) (k. 88), choć oskarżona przesłuchana w charakterze podejrzanej w dniu 27 stycznia 2023 roku jako miejsce zamieszkania (dłuższego pobytu) w Polsce wskazała: (…) (k. 54).
Oskarżona nie stawiła się na posiedzenie, a w protokole odnotowano „nie stawiła się - prawidłowo zawiadomiona" (k. 134). Niewątpliwie podstawą takiego uznania było ustalenie, że wysłana oskarżonej korespondencja dwukrotnie awizowana przez 7 dni, nie została przez nią odebrana w placówce pocztowej (k. 132; k. 133). Sąd procedował na wskazanym terminie posiedzenia i uwzględniając wniosek prokuratora – wydał wyrok skazujący. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że w postępowaniu doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 117 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 343 § 5 k.p.k., a w konsekwencji także do rażącej obrazy art. 6 k.p.k.
Oskarżona nie została bowiem skutecznie zawiadomiona o terminie posiedzenia, w którym miała prawo wziąć udział, a mimo to czynności procesowe przeprowadzono pod jej nieobecność i wydano wyrok skazujący. Wskazane uchybienia bez wątpienia mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, albowiem oskarżona została pozbawiona możliwości zaprezentowania swojego stanowiska w trakcie posiedzenia, w tym ewentualnie cofnięcia bądź modyfikacji swojego oświadczenia o wyrażeniu zgody na warunki skazania. Wobec tego doszło do zaktualizowania się podstawy kasacyjnej z art. 523 § 1 k.p.k., co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku w odniesieniu do skazanej I.S. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tarnowie.
Procedując ponownie, Sąd Rejonowy rozpozna prawidłowo sprawę mając na względzie obowiązujące przepisy prawa - w tym prawa karnego materialnego dotyczące wartości przedmiotu czynności wykonawczej przestępstwa kradzieży (wartość tzw. czynów przepołowionych) i stosownych w tym aspekcie konsekwencji procesowych.Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku. JML[ał]