Supreme Court quashes appeal court's dismissal of mandatory financial compensation for traffic offense conviction.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appeal court's decision to dismiss the mandatory financial compensation order against the defendant. The lower court erroneously applied procedural rules to void a sentence that was legally required by the Criminal Code for traffic offenses. The court ruled that the appeal court's action constituted a serious distortion of the law, necessitating a remand for the mandatory fine to be enforced.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 43a § 2 k.k.; Art. 440 k.p.k.: The appeal court's decision to set aside a mandatory financial compensation order imposed under Art. 43a § 2 k.k. for a traffic offense constitutes a serious distortion of the law and must be quashed.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 530/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Małgorzata GierszonSSN Zbigniew Puszkarski w sprawie S.K. skazanego za czyn z art. 244 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 6 marca 2025 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt IV Ka 1398/23 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie z dnia 12 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 354/23/N uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Małgorzata Gierszon Dariusz Kala Zbigniew Puszkarski
UZASADNIENIE
S.K. został oskarżony o to, że w dniu 1 lutego 2023 roku w D., woj. [...], prowadził w ruchu lądowym, na drodze publicznej pojazd mechaniczny marki H. o nr rej. (…), czym nie stosował się do sądowego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wydanego przez Sąd Rejonowy dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie, sygn. akt II K 742/21/N oraz nie stosował się do decyzji Prezydenta Miasta, znak sprawy [...] z dnia 29 września 2021 roku orzekającej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B tj. o przestępstwo z art. 244 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 354/23/N, Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie:1.uznał oskarżonego S.K. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia, stanowiącego występek z art. 244 k.k. i art. 180 a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za czyn ten na mocy art. 244 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności;2.na mocy art. 42 § 1 a pkt 1 i 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 (dwóch) lat;3.na mocy art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 5.000 (pięciu tysięcy 00/100) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.Wyrok zawiera również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu.Od powyższego wyroku apelację wywiódł oskarżony, który zaskarżył ten wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, zarzucając rażącą niewspółmierność orzeczonej względem niego kary pozbawienia wolności w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości przestępstwa jakiego dokonał oraz w relacji do celów, jakie kara ta powinna spełnić w zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania.
Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł „o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary pozbawienia wolności i przekazanie sprawy w uchylonej części Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania”. Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt IV Ka 1398/23, Sąd Okręgowy w Krakowie:1.na podstawie art. 440 k.p.k. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie o orzeczonym wobec oskarżonego świadczeniu pieniężnym zawarte w ust. III;2.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie;3.zwolnił oskarżonego od zapłaty należnych Skarbowi Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.Wyrok sądu odwoławczego został zaskarżony przez Prokuratora Generalnego - w części uchylającej rozstrzygnięcie o orzeczonym wobec oskarżonego S.K.
świadczeniu pieniężnym (pkt I sentencji wyroku) - kasacją wywiedzioną na niekorzyść oskarżonego. W nadzwyczajnym środku zaskarżenia podniesiono zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 43a § 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 roku, polegającego na uchyleniu - w wyniku wadliwego zastosowania art. 440 k.p.k. - zawartego w pkt III wyroku Sądu Rejonowego rozstrzygnięcia o orzeczeniu wobec oskarżonego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w związku ze skazaniem go za czyn z art. 244 k.k. popełniony w dniu 1 lutego 2023 roku, podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem w razie skazania m.in. za przestępstwo określone w art. 244 k.k. orzeczenie świadczenia pieniężnego ma charakter obligatoryjny.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście zasadna. Sąd odwoławczy błędnie bowiem – co zresztą sam przyznał w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia (k. 129 – 130, 139 - 140) – w oparciu o treść art. 440 k.p.k. uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III (określonym przez sąd odwoławczy mianem ustępu) wyroku sądu pierwszej instancji, na mocy którego - na podstawie art. 43a § 2 k.k. – orzeczono od oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 5000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Dokonując powyższego organ ad quem dopuścił się rażącej obrazy ww. regulacji. Przepis art. 43a § 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 r., stanowi bowiem, że w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 164 § 1, art. 165 § 1, art. 165a § 1 lub 2, art. 171 § 1, 2 lub 3, art. 174 § 1, art. 178a § 1, art. 178b, art. 179, art. 180, art. 200a § 1 lub 2, art. 200b, art. 202 § 4b lub 4c, art. 244 [podkreślenie SN], art. 255a § 1 lub 2, art. 258 § 1, art. 263 § 2 sąd orzeka [podkreślenie SN] świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych, do wysokości określonej w § 1.
Z powyższego wynika, że – mając na uwadze fakt, iż czyn przypisany S.K. wyrokiem sądu meriti został popełniony w dniu 1 lutego 2023 r. – orzeczenie od oskarżonego ww. świadczenia pieniężnego było obligatoryjne. Tym samym należało uznać, że rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III wyroku sądu pierwszej instancji było trafne i zgodne z treścią art. 43a § 2 k.k. Sąd odwoławczy nie miał zatem podstaw do przyjęcia, że utrzymanie tego rozstrzygnięcia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwie i w konsekwencji jego uchylenia w oparciu o treść art. 440 k.p.k.Kierując się powyższą argumentacją Sąd Najwyższy uznał, że wywiedziony w niniejszej sprawie nadzwyczajny środek zaskarżenia jest oczywiście zasadny i uwzględniwszy go na posiedzeniu, przeprowadzonym w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok w punkcie I i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Badając sprawę w postępowaniu ponownym, sąd II instancji prawidłowo stosując przepisy prawa karnego materialnego i procesowego, konwaliduje wskazane wyżej uchybienie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku. Małgorzata Gierszon Dariusz Kala Zbigniew Puszkarski [WB]r.g.