Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 495/24 Generato dall'IA

Supreme Court remands criminal costs case for retrial due to failure to apply new child representative fee law retroactively.

Numero d'incarto III KK 495/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed a lower court's decision awarding costs to a lawyer acting as a child's statutory guardian in a criminal proceeding. The prosecutor argued the court erred by ignoring a 2023 amendment to the Family and Guardianship Code, which distinguishes fees for lawyers versus non-lawyers. The Court ruled that without an intertemporal clause, the new law applies retroactively to ongoing proceedings, requiring the lower court to recalculate fees based on the updated statutory provisions.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 993 § 2, 3 k.r.o.; Art. 179 § 1 k.r.o.; The court must apply newly enacted provisions regarding child representative fees retroactively to ongoing proceedings absent an intertemporal clause, ensuring the correct fee schedule is used for lawyers acting as guardians.

Parole chiave

Generato dall'IA
child representative fees intertemporal clause retroactive application statutory guardian criminal costs family code amendment fee calculation retribuzione del curatore

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 993 § 1, 2 k.r.o.
zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie art. 993 k.r.o., polegające na zaniechaniu uwzględnienia, że przywołany przepis z dniem 29 sierpnia 2023 r., mocą ustawy z dnia 28 lipca 2023 r.
Art. 993 § 3 k.r.o.
przepisem art. 993 § 3 k.r.o. do ustalenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków reprezentanta dziecka będącego adwokatem stosuje się odpowiednio przepisy wykonawcze wydane na podstawie art.
Art. 179 § 1 k.r.o.
i art. 179 § 1 k.r.o. w zw.
Art. 437 § 1, 2 k.p.k.
akt II K 898/22, w przedmiocie uzupełnienia rozstrzygnięcia o kosztach na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k., art.
Art. 626 § 1 k.p.k.
437 § 1 i 2 k.p.k., art. 626 § 1 k.p.k., art.
Art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.
626 § 1 k.p.k., art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw.
Art. 29 ust. 1, 2 Prawo o Adwokaturze
do ustalenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków reprezentanta dziecka będącego adwokatem stosuje się odpowiednio przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 29 ust.
Art. 223 ust. 2 ustawy o radcach prawnych
- Prawo o adwokaturze lub art. 223 ust.
art. 535 § 5 k.p.k
w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonej od postanowienia w Krakowie - Wydział Karny Odwoławczy, sygn.
art. 626 § 1 k.p.k
437 § 1 i 2 k.p.k., art. 626 § 1 k.p.k., art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KK 495/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący)‎SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)‎SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie B. J. , oskarżonej z art. 207 § 1a k.k. po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonej od postanowienia w Krakowie - Wydział Karny Odwoławczy, sygn. IV Kz 1363/23 zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego w Oświęcimiu - II Wydział Karny z dnia 30 października 2023 r., sygn. akt II K 898/22, w przedmiocie uzupełnienia rozstrzygnięcia o kosztach uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Antoni Bojańczyk Zbigniew Kapiński Stanisław Stankiewicz

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 roku Sąd Okręgowy w Krakowie - Wydział Karny Odwoławczy, sygn. IV Kz 1363/23 po rozpoznaniu w sprawie B. J. oskarżonej o przestępstwo z art. 207 § la k.k. zażalenia kuratora małoletnich pokrzywdzonych na postanowienie Sądu Rejonowego w Oświęcimiu - II Wydział Karny z dnia 30 października 2023 r., sygn. akt II K 898/22, w przedmiocie uzupełnienia rozstrzygnięcia o kosztach na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k., art. 626 § 1 k.p.k., art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 993 k.r.o. i art. 179 § 1 k.r.o. w zw. z § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o Adwokaturze (Dz.U.2022.1184 t.j. z dnia 2022.06.03) w zw. z § 17 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2019.18 t.j.) w zw. z § 11 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.

U. z 2015 r. poz. 1800) w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 78/21, zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, iż zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. E. K. (Kancelaria Adwokacka w O.) kwotę 2.869,34 (dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt dziewięć 34/100) złotych brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej jako kurator z urzędu małoletnim pokrzywdzonym A. J. , P. J. i P. J.

1. w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Kasację od tego postanowienia wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając je w całości na niekorzyść oskarżonej B. J. zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie art. 993 k.r.o., polegające na zaniechaniu uwzględnienia, że przywołany przepis z dniem 29 sierpnia 2023 r., mocą ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023.1606 z dnia 14 sierpnia 2023 r.) otrzymał nowe brzmienie i rozważenia skutków tej zmiany w aspekcie ustalenia wysokości wynagrodzenia należnego adwokatowi z tytułu pełnienia obowiązków kuratora małoletniego pokrzywdzonego w postępowaniu karnym, co skutkowało wadliwym przyjęciem, w oparciu o nie obowiązujące w dacie orzekania brzmienie art. 993 k.r.o., iż wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego do reprezentowania dziecka w postępowaniu innym niż postępowanie cywilne i zwrot poniesionych przez niego wydatków ustala się na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w sytuacji, gdy zgodnie z obowiązującym od dnia 29 sierpnia 2023 r. przepisem art. 993 § 3 k.r.o. do ustalenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków reprezentanta dziecka będącego adwokatem stosuje się odpowiednio przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, co przy prawidłowym postąpieniu zgodnie z treścią przywołanych przepisów winno skutkować ustaleniem wynagrodzenia należnego adwokatowi z tytułu pełnienia obowiązków kuratora małoletnich pokrzywdzonych w postępowaniu karnym w odmiennej, niż zasądzona wysokości.

W konkluzji autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył co następuje.Wniesiona na niekorzyść oskarżonej B. J. kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, w związku z czym mogła być w całości uwzględniona na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie bowiem wskazuje Autor kasacji, że wydając zaskarżone postanowienie Sąd Okręgowy w Krakowie rażąco naruszył art. 993 k.r.o., nie uwzględniając tego, że przywołany przepis z dniem 29 sierpnia 2023 r., mocą ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.

Nr 1606) otrzymał nowe brzmienie, które w efekcie powinno prowadzić od odmiennego ustalenia wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adw. E. K. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej jako kurator z urzędu małoletnim pokrzywdzonym A. J., P. J. i P. J.

1. w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Sąd Okręgowy w Krakowie uznał w zaskarżonym postanowieniu z dnia 6 grudnia 2023 r., że kwestia wynagrodzenia przysługującego kuratorowi wyznaczonemu do reprezentacji interesów małoletniego pokrzywdzonego w postępowaniu karnym została uregulowana w art. 993 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Stosownie do tego przepisu - który został wprowadzony do porządku prawnego na mocy ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks cywilny i wszedł w życie 20 września 2019 r. - wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego do reprezentowania dziecka w postępowaniu innym niż postępowanie cywilne i zwrot poniesionych przez niego wydatków ustala się na podstawie przepisów określających wysokość wynagrodzenia i zwrot wydatków kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, a zatem na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej.

Zgodnie natomiast z § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40 % stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.Sąd Okręgowy w Krakowie zastosował jednak art. 993 k.r.o. w brzmieniu nieobowiązującym już w dacie orzekania przez Sąd meriti. Przepis ten, regulujący kwestię orzekania o wynagrodzeniu reprezentanta dziecka i zwrocie poniesionych przez niego wydatków, został bowiem zmieniony na podstawie art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023.1606 z dnia 14 sierpnia 2023 r.).

Począwszy od dnia 29 sierpnia 2023 r. przepis art. 993 k.r.o. otrzymał nowe brzmienie, zaś ustawodawca podzielił go na paragrafy o następującej treści: § 1. O wynagrodzeniu reprezentanta dziecka i zwrocie poniesionych przez niego wydatków orzeka sąd lub organ państwowy, przed którym dziecko jest reprezentowane, stosując przepisy właściwe dla danego postępowania.§ 2. Wysokość wynagrodzenia reprezentanta dziecka niebędącego adwokatem lub radcą prawnym i zwrot poniesionych przez niego wydatków w postępowaniu innym niż cywilne ustala się na podstawie przepisów określających wysokość wynagrodzenia i zwrot wydatków' kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej.§ 3.

Do ustalenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków reprezentanta dziecka będącego adwokatem lub radcą prawnym stosuje się odpowiednio przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze lub art. 223 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. Z treści przywołanych norm prawnych, w szczególności § 2 i § 3 wynika, iż ustawodawca wyraźnie różnicuje wynagrodzenie reprezentanta dziecka w zależności od tego, czy jest on, bądź nie jest adwokatem lub radcą prawnym.

Dla reprezentanta dziecka niebędącego adwokatem lub radcą prawnym wynagrodzenie wylicza się bowiem w oparciu o przepisy dotyczące kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, natomiast dla reprezentanta dziecka będącego adwokatem lub radcą prawnym wysokość wynagrodzenia należy obliczyć na podstawie przepisów wykonawczych wydanych na mocy ww. Prawa o adwokaturze lub ustawy o radcach prawnych.Sąd Okręgowy w Krakowie nie uwzględnił nowelizacji art. 993 k.r.o. w efekcie wydał orzeczenie reformatoryjne z zastosowaniem nieobowiązującej treści przywołanej normy prawnej.

Ustawa nowelizująca (ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw), nie zawiera przepisu intertemporalnego, odnoszącego się do analizowanej kwestii wynagrodzenia dla reprezentanta małoletniego, w myśl którego do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji - tak jak to miało miejsce w związku z wejściem w życie np. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.Orzekając zatem w przedmiocie kosztów dla adwokata, należnych z tytułu pełnienia funkcji kuratora małoletnich Sąd ad quem winien, tak jak uczynił to Sąd a quo, zastosować między innymi przepis art. 993 § 3 k.r.o.

Bezspornym jest zarazem, iż uchybienie, którego dopuścił się Sąd Okręgowy w Krakowie miało istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, albowiem adwokat, wyznaczony z urzędu do pełnienia obowiązków kuratora dla małoletnich pokrzywdzonych w postępowaniu karnym, nie otrzymał z tego tytułu wynagrodzenia w pełnej, należnej mu wysokości.Dlatego też konieczne stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu zażaleniowym Sądowi Okręgowemu w Krakowie. W postępowaniu tym sąd ad quem uwzględni wskazane powyżej uwarunkowania intertemporalne wynikające z nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. [J.J.][ał]] Antoni Bojańczyk Zbigniew Kapiński Stanisław Stankiewicz