Supreme Court dismisses defense request to exclude judge due to appointment process lacking impartiality grounds.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court rejected the defense's request to exclude a judge based on concerns regarding the impartiality of the appointing body. The defense argued that the judge's appointment by the National Council of the Judiciary, formed under specific 2017 regulations, automatically raised justified doubts about her impartiality, citing a previous ruling by the same court. The court held that the request failed because it did not demonstrate specific facts creating reasonable doubt about the judge's impartiality in this specific case, and it was bound by the Constitutional Tribunal's ruling declaring the appointing body's composition unconstitutional.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; The mere fact that a judge was appointed by a body whose composition was later found unconstitutional does not, in itself, create justified doubts about the judge's impartiality in a specific proceeding.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 487/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie skazanego G. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
W dniu 4 grudnia 2023 roku obrońca skazanego G. S. złożył wniosek na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. o wyłączenie SSN X.Y. od rozpoznania sprawy III KK 487/23, z uwagi na istnienie obawy co do jej bezstronności, bowiem powołana została na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Wniosek obrońcy skazanego jako niezasadny nie podlegał uwzględnieniu. Obrońca skazanego jako główny argument wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. podniósł fakt, że SSN X.Y. została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.
z 2018 r., poz. 3). We wniosku tym obrońca odwołał się także do uchwały połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. BSA I-4110-1/20, wskazując, że w przypadku tego sędziego nie może być mowy o jakiejkolwiek apolityczności czy niezależności, która gwarantowałaby skazanemu prawo do bezstronnego i niezależnego sądu oraz, że Sąd Najwyższy już raz uznał, że SSN X.Y. nie spełnia wymogów niezależności i bezstronności. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że należy ją rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach oraz analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (zob. uchwała SN z dnia 26 kwietnia 2007r., I KZP 9/07, OSNKW 2007/5/39; wyrok SN z dnia 8 stycznia 2009 r., III KK 257/08, LEX nr 532400; wyrok SN z dnia 18 marca 2009 r., IV KK 380/08, LEX nr 491543).
Wątpliwość co do bezstronności sędziego powinna być więc należycie, a zatem wystarczająco „uzasadniona". Z całą pewnością tego rodzaju argumentów wniosek obrońcy skazanego nie zawiera, a za takie nie sposób uznać twierdzenia, że powołanie SSN X.Y. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. automatycznie wywołuje uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności.Ponadto uwzględnić należy stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20, w którym zostało stwierdzono, że uchwała składu połączonych Izb:
Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 (na którą we wniosku powołuje się obrońca skazanego), jest niezgodna z:a.art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji RP,b.art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,c.art. 6 ust. 1 EKPCz.W tym zakresie należy odwołać się do orzecznictwa Sądu Najwyższego w którym zasadnie podkreślono, że art. 8 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej.
Z kolei w świetle art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Wobec tego żaden sąd nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania zmierzającego do wzruszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, jak też samodzielnego podważania obowiązywania wyroku tego Trybunału (zob. postanowienie SN z dnia 28 listopada 2023 r., I KK 162/23). Mając zatem powyższe na uwadze, orzekający w niniejszej sprawie Sąd Najwyższy nie był związany uchwałą składu połączonych Izb:
Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r.Skoro zatem wniosek obrońcy skazanego G. S. o wyłączenie sędziego Małgorzaty Bednarek złożony w trybie art. 41 § 1 k.p.k. został oparty wyłącznie na okoliczności odnoszącej się do jej powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego z rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, to ze wskazanych wyżej powodów nie został uwzględniony.
Przepis art. 41 § 1 k.p.k. stanowi jednoznacznie, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej, a więc konkretnej sprawie. Takich argumentów, przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego nie zawiera, a nie jest nim z pewnością wskazanie, że w innej sprawie stwierdzono brak niezależności tego sędziego. Wniosek nie zawiera również żadnych argumentów, które mogłyby być uznane jako istotne w świetle treści art. 41 § 1 k.p.k., a dotyczących zachowania się i postawy SSN X.Y. po objęciu urzędu.
Warto zauważyć, że także TSUE w wyroku z dnia 9 lipca 2020 r., C – 272/19, VQ przeciwko Land Hessen, w pkt 54, wskazał, że sam fakt, iż władze wykonawcze lub ustawodawcze uczestniczą w procesie mianowania sędziego, nie może prowadzić do powstania zależności sędziego od tych władz, ani do wzbudzenia wątpliwości co do jego bezstronności, jeżeli po mianowaniu zainteresowany nie podlega żadnej presji i nie otrzymuje instrukcji w ramach wykonywania swoich obowiązków (zob. postanowienie SN z 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22). Ze wskazanych wyżej powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [PGW] [ms]