Supreme Court vacated combined sentence for violating minimum statutory penalty range under Art. 86 § 1 Criminal Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court vacated the lower court's combined sentence for violating the minimum statutory penalty range under Article 86 § 1 of the Criminal Code. The appellant argued that combining a six-month prison term with a two-month restriction of freedom resulted in a total sentence below the legal minimum of seven months. The court agreed, noting that converting the restriction of freedom equates to two months of imprisonment, placing the correct range between seven and ten months. Consequently, the decision on the combined penalty was overturned and remanded for retrial.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 86 § 1 k.k.; Art. 87 § 1 k.k. – When combining prison terms with restriction of freedom, the court must calculate the total equivalent to ensure the resulting sentence falls within the statutory minimum and maximum limits; a sentence below the legal minimum constitutes a material law violation requiring retrial.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 474/25 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Waldemar PłóciennikSSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie S. B. skazanego z art. 190 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 24 września 2025 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV Ka 81/25, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Międzyrzeczu z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II K 448/23, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. [J.J.] Waldemar Płóciennik Eugeniusz Wildowicz Małgorzata Wąsek-Wiaderek
UZASADNIENIE
S.B. został oskarżony o to, że:„I. w dniu 24 lipca 2023 roku w S. województwa [...] w sklepie „C.” znieważył J.J. w jej obecności słowami uważanymi powszechnie za obelżywe kierując wobec niej groźby karalne uszkodzenia ciała i groźby te zbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, przy czym czynu tego dopuścił się publicznie i bez powodu, okazując rażące lekceważenie porządku prawnego, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k. w zb. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k.,II. w dniu 25 lipca 2023 roku w S. województwa [...] w sklepie „C.” znieważył J.J. w jej obecności słowami uważanymi powszechnie za obelżywe kierując wobec niej groźby karalne pozbawienia życia i groźby te wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, przy czym czynu tego dopuścił się publicznie i bez powodu, okazując rażące lekceważenie porządku prawnego, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k. w zb. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k.,III. w dniu 26 lipca 2023 roku będąc w rejonie sklepu monopolowego „C.” w S. województwa [...] kierował w stosunku do A.K. groźbę bezprawną, w celu wywarcia na niej wpływu jako świadka do postępowania […], […], w którym jest podejrzany o czyn z art. 190 § 1 k.k. w zb. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k., tj. o czyn z art. 245 k.k.” Sąd Rejonowy w Międzyrzeczu, wyrokiem z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II K 448/23, stosując na podstawie art. 4 § 1 k.k. przepisy Kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym od 24 czerwca 2020 r. do 30 września 2023 r.:I. w granicach czynu opisanego w pkt I części wstępnej wyroku uznał S.B. za winnego tego, że 24 lipca 2023 roku w S., województwo [...], w sklepie „C.” znieważył J.J. w jej obecności słowami uważanymi powszechnie za wulgarne i obelżywe, przy czym czynu tego dopuścił się publicznie z oczywiście błahego powodu, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego, tj. czynu z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k., za który to czyn na podstawie art. 216 § 1 k.k. w zw. art. 57a § 1 k.k. wymierzył mu karę 4 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym;II. uznał S.B. ze winnego dokonania czynów opisanych:1) w pkt II części wstępnej wyroku - z tym ustaleniem, że czynu tego dopuścił się publicznie z oczywiście błahego powodu, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego - i za czyn ten na podstawie art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 57a § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;2) w pkt III części wstępnej wyroku, na podstawie art. 245 k.k. wymierzając oskarżonemu za czyn ten karę 4 miesięcy pozbawienia wolności;III. na podstawie art. 85 § 1 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. i art. 87 § 1 k.k., w miejsce kar pozbawienia wolności i kary ograniczenia wolności, wymierzonych oskarżonemu za wymienione wyżej, a pozostające w zbiegu przestępstwa, orzekł karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności;IV. na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia oskarżonego wolności w tej sprawie;V. na podstawie art. 57a § 2 k.k. orzekł środek kompensacyjny w postaci nawiązki, zobowiązując oskarżonego do zapłaty na rzecz pokrzywdzonej J.J. kwoty 2000 zł;VI. na podstawie art. 41a § 1 zd. 1 i § 4 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. nałożył na oskarżonego zakaz bezpośredniego i pośredniego kontaktowania się i zbliżania się do pokrzywdzonej J.J. na odległość mniejszą niż 20 m na okres 2 lat.
Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu apelacji obrońcy, wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV Ka 81/25:I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:1. uchylił zawarte w pkt III wyroku Sądu Rejonowego orzeczenie o karze łącznej;2. uznał S.B. za winnego czynu opisanego w pkt III aktu oskarżenia z tym ustaleniem, że oskarżony w dniu 26 lipca 2023 r. w rejonie sklepu „C.” w S., woj. [...], groził A.K. pozbawieniem życia, przy czym groźba ta wzbudziła u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, iż zostanie spełniona, to jest za winnego występku z art. 190 § 1 k.k. i na tej podstawie wymierzył mu karę 2 miesięcy pozbawienia wolności;II. na podstawie art. 85 § 1 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. i 87 § 1 k.k. połączył orzeczone wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności, w ich miejsce wymierzając karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności;III. w pozostałej części utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji.W dniu 11 sierpnia 2025 r.
Prokurator Generalny wniósł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. kasację od wyroku Sądu odwoławczego. Zaskarżył go w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej, zawartego w pkt II, na niekorzyść S.B. i zarzucił: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, to jest art. 86 § 1 k.k., poprzez połączenie dwóch kar pozbawienia wolności w wymiarze: 6 i 2 miesięcy, z karą 4 miesięcy ograniczenia wolności, a w ich miejsce wymierzenie kary łącznej 6 miesięcy pozbawienia wolności sytuacji, gdy stosownie do brzmienia wymienionego przepisu kara ta mogła być ukształtowana w przedziale: od 7 do 10 miesięcy pozbawienia wolności, a więc poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia”.Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma skarżący, że Sąd odwoławczy wymierzając skazanemu karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności, po uprzedniej zmianie wyroku Sądu pierwszej instancji co do czynu zarzuconego w pkt III aktu oskarżenia i wymierzeniu za ten czyn kary 2 miesięcy pozbawienia wolności, rażąco naruszył art. 86 § 1 k.k., gdyż ukształtował wymiar kary łącznej poniżej granic ustawowego zagrożenia.
S.B. został skazany za zbiegające się przestępstwa na kary jednostkowe: 4 miesięcy ograniczenia wolności (za I czyn), 6 miesięcy pozbawienia wolności (za II czyn) oraz 2 miesięcy pozbawienia wolności (za III czyn). Zgodnie z art. 86 § 1 k.k., sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 30 lat pozbawienia wolności. Przy tym, łącząc kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności, orzeka karę pozbawienia wolności przyjmując, że miesiąc ograniczenia wolności równa się 15 dniom pozbawienia wolności (art. 87 § 1 k.k.).
Odnosząc powyższe regulacje do okoliczności tej sprawy oraz uznając, że kara 4 miesięcy ograniczenia wolności jest równoważna 2 miesiącom pozbawienia wolności jest oczywiste, iż Sąd odwoławczy mógł ukształtować wymiar kary łącznej w granicach od 7 do 10 miesięcy pozbawienia wolności. Wymierzona w pkt II zaskarżonego wyroku kara łączna 6 miesięcy pozbawienia wolności nie mieści się w tym zakresie.Naruszenie przez Sąd odwoławczy przepisu art. 86 § 1 k.k. było rażące i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż skutkowało orzeczeniem kary łącznej pozbawienia wolności poniżej granicy ustawowego zagrożenia.Dlatego Sąd Najwyższy uwzględniając kasację uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Wymierzając po raz kolejny karę łączną za przypisane skazanemu przestępstwa, Sąd ten będzie miał na uwadze regulacje zawarte w art. 86 § 1 k.k. oraz wyżej poczynione rozważania.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
Waldemar Płóciennik Eugeniusz Wildowicz Małgorzata Wąsek-Wiaderek[WB][a.ł]