Supreme Court quashes dismissal due to failure to specify violated gambling law articles in criminal charge description.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower courts' decision to dismiss the criminal proceedings against two defendants for operating gambling machines without a license. The prosecution argued the dismissal violated the Gambling Act by failing to identify the specific breached provisions, while the defense contended the charge was insufficient. The court ruled that the criminal code requires the specific gambling law articles violated to be explicitly stated in the indictment to properly define the crime's elements.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 107 § 1 k.k.s.; Art. 6 ust. 1, Art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych: The criminal charge for operating gambling machines without a license must explicitly specify the violated gambling law articles to define the crime's constituent elements.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 450/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Barbara SkoczkowskaSSN Piotr MirekProtokolant Dagmara Szczepańska-Maciejewska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Barbary Nowińskiej w sprawie M.W. i T.S.R. oskarżonych z art. 107 § 1 k.k.s.po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawiew dniu 27 kwietnia 2017 r.,z powodu kasacji wniesionych w stosunku do obu oskarżonych przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego - na niekorzyśćod postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt II Kz (…), utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 sierpnia 2015 r., sygn. akt VII K (…), uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 sierpnia 2015 r. i sprawę przekazuje temu Sądowi do ponownego rozpoznania
UZASADNIENIE
M.W. został oskarżony o to, że pełniąc funkcję Prezesa Zarządu firmy H. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. C., w W. , w okresie od dnia 2 stycznia 2014 r. do 31 lipca 2014 r. urządzał w lokalu „M.”, ul. Z. w S., powiat […]., województwo (…), należącym do M.M., ul. P., w L. , wbrew przepisom ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540) gry na automacie do gier o nazwie „A.” nr (…), władanym przez firmę H. Sp. z o.o., tj. o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. T.R. został zaś oskarżony o to, że prowadząc własną działalność gospodarczą pod nazwą „H.” z siedzibą przy ul.
Ł., w W., w okresie od dnia 15 marca do 31 lipca 2014 r. urządzał w lokalu „M.“ ul. Z. w S., powiat […],województwo (…), należącym do M.M., ul. P., w L., wbrew przepisom ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540) gry na dwóch automatach do gier o nazwie „K.” i „M.”, władanymi przez firmę H., tj. o czyn z art. 107 § 1 k.k.s.Sąd Rejonowy w Z., po rozpoznaniu sprawy tych oskarżonych, postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2015 r., sygn. akt VII K (...), na mocy art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., umorzył prowadzone przeciwko nim postępowanie o zarzucane im czyny.
Orzeczono ponadto o zwrocie dowodów rzeczowych i kosztach procesu.Postanowienie Sądu Rejonowego zaskarżone zostało w całości na niekorzyść oskarżonych zażaleniem Prokuratora Rejonowego w Z. i Urzędu Celnego w Z.. Skarżący sformułowali tożsame zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych poprzez niesłuszne ich niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż zachowanie oskarżonych nie wyczerpało znamion przestępstwa skarbowego opisanego w art. 107 § 1 k.k.s. oraz zgodnie wnieśli o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy w Z., postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II Kz (…), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.Kasację od tego postanowienia, zaskarżając je w całości, na niekorzyść oskarżonych, wywiódł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny. Zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa - art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540, z późn. zm.), polegające na błędnej interpretacji tego przepisu poprzez uznanie za przepis techniczny, podlegający obowiązkowi notyfikacji w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 roku, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 roku oraz na błędnym przyjęciu, że przepis ten oraz art. 14 ust. 1 ustawy j.w. wobec braku notyfikacji nie mogą być zastosowane, co doprowadziło do rażącego naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 107 § 1 k.k.s. poprzez wadliwe wnioskowanie, że zachowanie oskarżonych M.W. i T.S.R., polegające na urządzaniu gier hazardowych poza kasynem i bez uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna, nie zawiera znamion czynu zabronionego, i w konsekwencji do niezasadnego utrzymania w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z., umarzającego wobec nich postępowanie - na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.W trakcie rozprawy kasacyjnej prokurator Prokuratury Krajowej poparła kasację.Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.Kasacja zasługuje na uwzględnienie, jako że zarzut skargi okazał się przynajmniej w części skuteczny, a jej uwzględnienie skutkowało uchyleniem orzeczeń Sądów obu instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy.Zauważyć trzeba na wstępie, że decyzje procesowe w sprawie determinowało rozstrzygnięcie kluczowej kwestii, czy przepisy art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U.
Nr 201, poz. 1540), stanowiące dopełnienie blankietowej normy płynącej z art. 107 § 1 k.k.s., mają charakter techniczny w aspekcie dyrektywy 98/34/WE. W zaskarżonym postanowieniu Sąd Okręgowy (podobnie jak Sąd meriti) przyjął pogląd o technicznym charakterze obydwu przepisów, co wobec braku ich notyfikowania, nakazywało zdaniem tego organu umorzenie postępowania względem oskarżonych na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. Omawiane tu kwestie nie były przy tym wówczas jednolicie interpretowane w orzecznictwie.Podkreślić należy, że z uwagi na datę orzekania, zarówno Sąd pierwszej, jak i drugiej instancji nie mógł ustosunkować się do zapatrywań uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2017 r., I KZP 17/16, OSNKW, z. 2, poz. 7, w której rozstrzygnięto występujące w orzecznictwie rozbieżności w wykładni przepisów powstałe na gruncie ustawy o grach hazardowych.
Z tego samego względu nieznany był też tym Sądom wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 13 października 2016 r., C-303/15, wydany w przedmiocie pytania prejudycjalnego skierowanego przez Sąd Okręgowy w Ł., postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r., IV KZ 142/15. W powołanej tu uchwale Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że „norma niestosowania krajowego przepisu technicznego, którego projektu nie notyfikowano Komisji Europejskiej, wynikająca z dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.
Urz. WE L 204 z 21 lipca 1998 r., z późn. zm.), wyłącza możliwość zastosowania w sprawie o przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s. przepisu art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 612) w pierwotnym brzmieniu. Natomiast art. 6 ust. 1 tej ustawy mógł i może nadal stanowić uzupełnienie normy blankietowej zawartej w art. 107 § 1 k.k.s., o ile okoliczności faktyczne konkretnej sprawy pozwalają na ustalenie, że przepis ten ma zastosowanie i został naruszony”. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano na istotę rozbieżności w orzecznictwie na gruncie art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 wspomnianej już ustawy o grach hazardowych z 2009 r. oraz przeprowadzono kompleksowy wywód zarówno w obszarze przepisów krajowych, jak i prawa unijnego, także w kontekście przepisu art. 91 ust. 3 Konstytucji RP.
Podjęta uchwała Sądu Najwyższego ujmuje wszystkie te aspekty prawne, które były rozważane w sprzecznych - gdy chodzi o poglądy prawne prezentowane na płaszczyźnie przytoczonych przepisów – orzeczeniach. Wobec przedstawienia w niej pełnej argumentacji, która nie pomija żadnego elementu oraz z uwagi na logikę wywodu i spójność wniosków, zaaprobować należy przedstawiony w niej pogląd prawny. Wystarczające będzie zatem w tym miejscu odesłanie do przedstawionych w omawianej uchwale wywodów, które orzekający w tej sprawie skład Sądu Najwyższego w pełni podziela, nie widząc potrzeby powtarzania i uzupełniania zaprezentowanej tam argumentacji.
Wyrażony w tej uchwale pogląd prawny oznacza, że wadliwa była wcześniejsza interpretacja charakteru prawnego art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, która w konsekwencji prowadziła do naruszenia prawa. Pozwala to stwierdzić, że zarzut kasacyjny w części, w której podniesiono w nim rażące naruszenie art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych z 2009 r., skutkujące naruszeniem przepisu prawa materialnego - art. 107 § 1 k.k.s. jest zasadny. Należało bowiem przyznać rację głównemu twierdzeniu kasacji, że przepis art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych z 2009 r., uzależniający prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach od uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry, nie stanowi przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, a wobec tego, iż projekt tego uregulowania nie podlegał obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej.
Właśnie z tego zatem powodu, za trafne należało uznać stanowisko kasacji podważające słuszność odmowy zastosowania przez Sąd odwoławczy tej regulacji, jako uzupełniającej blankietowe unormowanie art. 107 § 1 k.k.s. Jako nietrafne jawi się natomiast odwoływanie się przez skarżącego w zarzucie kasacji do błędnego jakoby przyjęcia przez Sąd Okręgowy, że także art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych z 2009 r., wobec braku notyfikacji, nie mógł być zastosowany. W tym miejscu raz jeszcze wskazać należy na stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 stycznia 2017 r., I KZP 17/16, gdzie wykazano, że przepis art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych z 2009 r. w pierwotnym brzmieniu, wobec braku jego notyfikacji nie może stanowić uzupełnienia normy blankietowej zawartej w art. 107 § 1 k.k.s. Poruszony tu problem nie ma jednak znaczenia pierwszorzędnego, a co za tym idzie, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia kasacji.
Jak już bowiem zauważono, w pełni zasadny okazał się zarzut skargi w aspekcie kontestującym odmowę zastosowania w sprawie przez Sąd Okręgowy przepisów art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych z 2009 r. w zw. z art. 107 § 1 k.k.s. To zaś było wystarczające dla wydania niniejszego orzeczenia, ponieważ obligowało Sąd Najwyższy do uchylenia w całości zaskarżonego kasacją postanowienia i postanowienia Sądu Rejonowego w Zamościu i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Przemawiało za tym stwierdzenie zarówno rażącego charakteru wymienionego uchybienia - w sytuacji, gdy nie ulega już wątpliwości, że orzekające Sądy były w pełni legitymowane do stosowania art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych z 2009r., jako dopełniającego dyspozycję art. 107 § 1 k.k.s., jak i możliwości istotnego wpływu tego uchybienia na treść orzeczenia - w sytuacji, gdy złożony opis i kwalifikacja prawna czynów zarzucanych oskarżonym uprawniały Sąd odwoławczy do badania odpowiedzialności każdego z nich już choćby tylko na płaszczyźnie wymienionych regulacji, co mogło doprowadzić do innego, niż dotąd, rozstrzygnięcia sprawy.
Oskarżonym zarzucono, że urządzali wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych z 2009 r. gry na automatach do gier. Dostrzec trzeba, że wyrażenie „wbrew przepisom ustawy”, użyte w art. 107 § 1 k.k.s., wymaga konkretyzacji w wyroku skazującym także przez wskazanie w opisie czynu i podstawie skazania przepisu, z którego wynika norma naruszona przez oskarżonego (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2015 r., I KZP 6/15, OSNKW 2015, z. 12, poz. 99). W rozpoznawanej sprawie niepełna była kwalifikacja prawna czynów zarzucanych oskarżonym ograniczająca się jedynie do art. 107 § 1 k.k.s. Wobec tego przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie ustalenie, jakie przepisy ustawy o grach hazardowych zostały naruszone.
W grę wchodzi art. 6 oraz art.
14. Z uwagi na różnych ich charakter związany z kwestią notyfikacji, istotnym zagadnieniem jest ustalenie zachodzącej między nimi relacji. Dla potrzeb tej sprawy należy zauważyć, że przepisy te normują odrębne kwestie, choć ze sobą powiązane. Wykładnia systemowa art. 6 poprzez zamieszczenie go w rozdziale I ustawy prowadzi do wniosku, że jest to przepis o charakterze ogólnym, który normuje zasady prowadzenia określonej tam działalności. Przepis ten wprowadza zasadę, że działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach wymaga uzyskania koncesji (ust. 1), którą mogą otrzymać tylko określone podmioty (ust. 5).
Natomiast wykładnia systemowa art. 14, który został zamieszczony w rozdziale 2 zatytułowanym „Warunki urządzania gier hazardowych” prowadzi do stwierdzenia, że przepis ten uzupełnia dyspozycję art. 6 ust. 1 poprzez wskazanie wymogów, które musi dodatkowo spełnić podmiot posiadający koncesję na prowadzenie wskazanych tam gier. Otóż jednym z nich jest urządzanie gier tylko w określonym miejscu, tj. w kasynie gier (warunek lokalizacyjny), choć ustawa przewiduje wyjątki (art. 14 ust. 4). Wobec tego Sąd ponownie rozpoznający sprawę powinien ustalić, który ze wskazanych przepisów ustawy o grach hazardowych został przez oskarżonych naruszony.
Od tego bowiem uzależniona jest możliwość wypełnienia znamion strony przedmiotowej przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s.Z tych wszystkich względów konieczne stało się uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy obu oskarżonych do ponownego rozpoznania temu ostatniemu Sądowi, który będzie związany wypowiedzianym tu zapatrywaniami prawnymi.Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.as