Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 439/23 Generato dall'IA

Supreme Court excludes judges appointed by flawed KRS from cassation case due to impartiality concerns.

Numero d'incarto III KK 439/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted the defense lawyer's request to exclude Judges Anna Dziergawka and Paweł Kołodziejski from the cassation case. The defense argued that these judges were appointed by a procedurally flawed National Council of the Judiciary (neo-KRS), violating the standard of impartiality under Article 6 of the ECHR. The court agreed, ruling that participation in a case by judges appointed via this defective procedure constitutes an absolute ground for appeal under Article 439 § 1 point 2 of the Code of Criminal Procedure.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 EKPC: Participation of judges appointed via a procedurally flawed National Council of the Judiciary constitutes an absolute ground for appeal due to lack of impartiality.

Parole chiave

Generato dall'IA
impartiality standard National Council of Judiciary cassation procedure absolute ground for appeal independent court judicial appointment conflict of interest ricusazione di pubblici ministeri

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Już sam udział w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek neo-KRS prowadzi do nienależytej obsady sądu w postępowaniu kasacyjnym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Art. 6 ust. 1 EKPC
naruszenia standardu z art. 6 ust.
Art. 41 § 1 k.p.k.
z art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę i Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie o sygn.
Art. 42 § 4 k.p.k.
i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 września 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Anny Dziergawki i Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie III KK 439/23, na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw.
art. 148 § 2 pkt 1 k.k
skazanego z art. 148 § 2 pkt 1 k.k.
art. 42 § 4 k.p.k
i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 września 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Anny Dziergawki i Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie III KK 439/23, na podstawie art. 42 § 4 k.p.k.
art. 41 § 1 k.p.k
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu od rozpoznania sprawy, jeśli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności przy jej rozpoznawaniu.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
Już sam udział w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek neo-KRS prowadzi do nienależytej obsady sądu w postępowaniu kasacyjnym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z dnia 29 maja 2024 r., II KK 320/22
uchwała SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22
uchwała trzech połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20
postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., III KK 27/24
postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., III KK 27/24 czy postanowienie SN z dnia 22 listopada 2022 r., V KK 485/21).
postanowienie SN z dnia 22 listopada 2022 r., V KK 485/21
postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., III KK 27/24 czy postanowienie SN z dnia 22 listopada 2022 r., V KK 485/21).
postanowienie SN z dnia 28 maja 2024 r., I KK 124/24
postanowienie SN z dnia 9 lipca 2024 r., I KK 240/22
postanowienie SN z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22
postanowienie SN z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22
postanowienie SN z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22
postanowienie SN z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21
postanowienie SN z dnia 16 września 2022 r., III KK 339/22
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KK 439/23 POSTANOWIENIE Dnia 3 września 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie P. J. skazanego z art. 148 § 2 pkt 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 września 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Anny Dziergawki i Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie III KK 439/23, na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę i Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie o sygn. akt III KK 439/23.

UZASADNIENIE

P. J. został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 22 marca 2019 r., sygn. akt VI K 101/17, na karę dożywotniego pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 148 § 2 pkt 1 k.k. i in. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II AKa 252/19, zmienił powyższy wyrok na korzyść oskarżonego. Do Sądu Najwyższego wpłynęły cztery kasacje od wyroku Sądu odwoławczego. Te złożone przez obrońców: adw. I. B., adw. J. W. i adw. J. M., zostały zarejestrowane pod sygn. akt III KK 439/23. Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 20 września 2023 r., sprawa zainicjowana kasacjami obrońców skazanego, została przydzielona do referatu SSN Marka Motuka.

Obrońca skazanego adw. J. M. wniósł o wyłączenie sędziego SN Marka Motuka od rozpoznania niniejszej sprawy, z uwagi na fakt jego powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2024 r., sygn. akt III KK 439/23, Sąd Najwyższy w składzie jednoosobowym - sędziego SN Anny Dziergawki, nie uwzględnił złożonego przez obrońcę wniosku. Kasacja złożona przez Prokuratora Generalnego od tego samego wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o karze, na niekorzyść skazanego, została zarejestrowana pod sygnaturą III KK 28/24 i, zarządzeniem Prezesa Izby Karnej, przydzielona do referatu SSN Jacka Błaszczyka.

Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2024 r., Sąd Najwyższy połączył sprawy zarejestrowane pod sygnaturami akt III KK 439/23 (kasacje obrońców) oraz III KK 28/24 (kasacja Prokuratora Generalnego) i przekazał do wspólnego rozpoznania pod sygnaturą III KK 439/23. Zarządzeniem z dnia 20 czerwca 2024 r. do rozpoznania sprawy w składzie trzyosobowym wyznaczeni zostali sędziowie SN: Marek Motuk (jako przewodniczący składu i sprawozdawca), Anna Dziergawka oraz Paweł Kołodziejski. Wszyscy trzej członkowie składu uzyskali nominację do Sądu Najwyższego w procedurze z udziałem KRS ukształtowanej w myśl ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

W dniu 8 lipca 2024 r., po otrzymaniu zawiadomienia o zmianie składu rozpoznającego sprawę na trzyosobowy, obrońca skazanego, adw. J. W., złożył wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego sędziów SN Anny Dziergawki i Pawła Kołodziejskiego podnosząc, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, sędziowie ci, z uwagi na okoliczności ich powołania na stanowisko sędziów Sądu Najwyższego, nie spełniają wymogów niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Anny Dziergawki i Pawła Kołodziejskiego od udziału w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu od rozpoznania sprawy, jeśli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności przy jej rozpoznawaniu. Wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić jednak nie tylko w sytuacji gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej, konkretnej sprawie, ale również wówczas gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2024 r., II KK 320/22).

Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Już sam udział w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek neo-KRS prowadzi do nienależytej obsady sądu w postępowaniu kasacyjnym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Krajowa Rada Sądownictwa w obecnym składzie nie reprezentuje bowiem należycie środowiska sędziowskiego, a zatem nie jest organem, o którym mowa w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22). Wada nominacyjna, wynikająca z udziału w procesie powołania na urząd sędziego wadliwie ukształtowanej KRS, mająca charakter względny w przypadku sędziów sądów powszechnych, odgrywa szczególne znaczenie w przypadku sędziów Sądu Najwyższego – do których grona przystąpili, dzięki tej procedurze, Anna Dziergawka oraz Paweł Kołodziejski.

Wynika to z wyjątkowego statusu sędziów Sądu Najwyższego i kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować niezakłócone, prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). W konsekwencji, udział w wydaniu orzeczenia sędziego Sądu Najwyższego, powołanego na urząd w wadliwej procedurze z udziałem neo–KRS, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.W odniesieniu do sędziego SN Pawła Kołodziejskiego wielokrotnie Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia go od rozpoznania spraw z uwagi na brak niezawisłości i bezstronności (por. m.in. postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., III KK 27/24 czy postanowienie SN z dnia 22 listopada 2022 r., V KK 485/21).

Tożsame okoliczności dotyczą sędzi SN Anny Dziergawki, wyłączonej przez Sąd Najwyższy od rozpoznania spraw m.in. postanowieniami z dnia 28 maja 2024 r., I KK 124/24, z dnia 9 lipca 2024 r., I KK 240/22, w związku z potrzebą zapewnienia stronie dostępu do bezstronnego i niezawisłego sądu. Ku negatywnej ocenie postawy sędzi SN Anny Dziergawki skłania ponadto fakt, że nie wyłączyła się ona od rozpoznania złożonego w niniejszej sprawie wniosku o wyłączenie sędziego SN Marka Motuka, mimo że okoliczności podniesione we wniosku obrońcy w równym stopniu odnosiły się do niej samej.W tym stanie rzeczy, mając nadto na uwadze, że wielokrotnie już w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażano pogląd, iż w sytuacji wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r., III KK 339/22), należało uwzględnić wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Anny Dziergawki i Pawła Kołodziejskiego od udziału w niniejszej sprawie. [PGW][ms] ‎