Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 418/25 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses judge disqualification request based on appointment method, ruling it inadmissible.

Numero d'incarto III KK 418/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Inammissibile (Inadmissible)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defense's request to disqualify a judge based on her appointment by the Judicial Council. The court held that the specific statutory procedure for assessing judicial impartiality regarding appointment circumstances overrides the general disqualification rule. Consequently, the request was deemed inadmissible because the judge's appointment method does not inherently violate constitutional requirements for judicial independence.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym: The specific statutory procedure for assessing judicial impartiality regarding appointment circumstances overrides the general disqualification rule, rendering a request based solely on the appointment method inadmissible.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial disqualification impartiality assessment Supreme Court appointment lex specialis derogat judicial independence inadmissible request constitutional status ritiro della domanda

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 41 § 1 k.p.k.
z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: pozostawić wniosek bez rozpoznania
art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Z kolei na podstawie art. 29 § 5 ustawy z dnia ‎8 grudnia 2017 r.
art. 190 ust. 1 Konstytucji RP
akt U 2/20, co powoduje, iż Sąd Najwyższy orzekający w niniejszej sprawie, w świetle treści art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, nie był nią związany.
art. 8 ust. 1 Konstytucji RP
Zważywszy powyższe tudzież fakt, iż zgodnie z art. 8 ust.
art. 41 § 1 k.p.k
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Z art. 41 § 1 k.p.k.
art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji
179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, wywołuje sam przez się i w każdym przypadku stan nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., postulowany ‎w uchwale składu połączonych Izb:

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KK 418/25 POSTANOWIENIE Dnia 30 kwietnia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie K. M. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 kwietnia 2026 r. kwestii wyłączenia sędziego SN Anny Dziergawki od udziału w sprawie III KK 418/25, na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: pozostawić wniosek bez rozpoznania

UZASADNIENIE

We wniosku z 23 marca 2026 r. obrońca skazanej K. M. wniosła o wyłączenie sędziego SN Anny Dziergawki od udziału w rozpoznawaniu niniejszej sprawy kasacyjnej III KK 418/25. W uzasadnieniu wniosku wskazała, ‎że zachodzą, wobec tego sędziego wątpliwości co do bezstronności i niezależności ‎z uwagi na jej powołanie do orzekania w Sądzie Najwyższym na skutek uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 8 grudnia 2017 r. ‎o zmianie ustawy o KRS oraz niektórych innych ustaw. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Z art. 41 § 1 k.p.k. wynika, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie.

Z kolei na podstawie art. 29 § 5 ustawy z dnia ‎8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, wprowadzonego nowelizacją z dnia ‎9 czerwca 2022 r. (Dz. U. poz. 1259, dalej uSN), ustawodawca dopuścił możliwość badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i postępowania po powołaniu - na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7 (strony postępowania w przedmiocie rozpoznania środka zaskarżenia), jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.

Druga z powołanych regulacji określa szczególne postępowanie w zakresie badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, a jej zakres przedmiotowy jest węższy od przewidzianego w art. 41 § 1 k.p.k. Limitują go wskazane w przepisie kryteria, a więc między innymi te, o których mowa we wniosku - odnoszące się do okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego. Choć obie regulacje służą sądowej kontroli aspektu bezstronności sędziego, ‎to art. 41 § 1 k.p.k. ma charakter ogólny, w związku z czym art. 29 § 5 ustawy ‎o Sądzie Najwyższym stanowi względem niego lex specialis, a pod względem temporalnym lex posterior, co wywołuje ten sam skutek derogujący art. 41 § 1 k.p.k., w tej części, w której przedmioty obu regulacji się pokrywają (postanowienie SN z 28 października 2022 r. sygn. akt II KK 375/22).

Konsekwencją zaprezentowanej wykładni jest stwierdzenie niedopuszczalności zastosowania art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, w której z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 uSN.Niezależnie od powyższego nadmienić należy, że Trybunał Konstytucyjny ‎w wyroku z 4 marca 2020 r. sygn. akt P 22/19, stwierdził, iż art. 41 § 1 w związku ‎z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego ‎(Dz.U. z 2020 r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku ‎o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja ‎2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.

U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Już samo to stanowi podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpoznania w zakresie oparcia go o normę wynikającą ‎z przepisu art. 41 § 1 k.p.k.Sąd Najwyższy w tym składzie nie podziela również stanowiska, iż udział ‎w rozpoznaniu sprawy sędziego Sądu Najwyższego, który na ten urząd został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, wywołuje sam przez się i w każdym przypadku stan nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., postulowany ‎w uchwale składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt BSA I – 4110 – 1/20. Przypomnieć należy, iż uchwała ta pozbawiona została charakteru normatywnego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r. sygn. akt U 2/20, co powoduje, iż Sąd Najwyższy orzekający w niniejszej sprawie, w świetle treści art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, nie był nią związany. W świetle przywołanego art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają bowiem moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Wobec tego żaden sąd nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania zmierzającego do wzruszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, jak też samodzielnego podważania obowiązywania jego wyroków. Zważywszy powyższe tudzież fakt, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 Konstytucji RP, konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, argumentacja oparta na tezie, że sąd z udziałem sędziów powołanych w kwestionowanym trybie nie jest sądem ustanowionym na mocy ustawy i nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności, nie mogła zostać uznana za trafną.

Z tych względów wniosek obrońcy skazanego był niedopuszczalny z mocy ustawy, co obligowało Sąd Najwyższy do pozostawienia go bez rozpoznania. Trafność takiego rozstrzygnięcia potwierdza również brak powiązania okoliczności powołania sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie z przedmiotem sprawy III KK 418/25, stanowiącego warunek sine qua non skuteczności takiego wniosku o wyłączenie, także w kontekście linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, do której w swojej argumentacji nawiązuje wnioskodawca. Podkreślić jedynie wypada, iż status sędziego ma charakter jednorodny i nie podlega różnicowaniu w żadnym aspekcie, chociażby dlatego, że pochodzi z tego samego źródła, powołania na urząd przez Prezydenta RP, który powołując go na urząd - inaczej nadając prawo jurysdykcji, zapewnia mu niezbędną demokratyczną legitymizację oraz legitymizację całej władzy sądowniczej.

To nadanie tytułu do wykonywania władzy sądowniczej ucieleśnia prawo wskazanej osoby do wykonywania władzy sądowniczej i kreuje nierozerwalną łączność każdego powołanego sędziego z Rzecząpospolitą. Ten «stosunek kreacyjny», ma swe źródło w prawie konstytucyjnym (P. Czarny, Realizacja konstytucyjnych kompetencji Prezydenta RP w odniesieniu do sądów i Krajowej Rady Sądownictwa. Uprawnienia kreacyjne Prezydenta wobec sądów, [w:] M. Grzybowski (red.), System rządów Rzeczypospolitej Polskiej. Założenia konstytucyjne a praktyka ustrojowa, Warszawa 2006).

Dlatego wskazany warunek odnosi się w równej mierze do sędziów sądów powszechnych, wojskowych, administracyjnych i sędziów Sądu Najwyższego. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] [a.ł] ‎