Supreme Court dismissed appeal on drunk driving, ruling one act constitutes two distinct crimes under Polish Criminal Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendant's appeal, ruling that driving under the influence followed by refusing to stop constitutes two separate crimes. The defense argued this interpretation contradicted prevailing case law, but the court cited numerous precedents supporting the dual-charge approach. Consequently, the court rejected the appeal as obviously groundless while exempting the defendant from court costs due to his difficult material situation.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 178a § 1, 4 k.k.; Art. 178b k.k.; Driving a vehicle under the influence of alcohol constitutes a distinct crime from the subsequent failure to stop upon police order, allowing for separate criminal convictions for both acts.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 407/24 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie T. H. skazanego za czyn z art. 178a § 1 i 4 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 3 października 2024 r. kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. akt II Ka 342/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 13 marca 2023 r., sygn. akt II K 26/21, postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. [J.J.]
UZASADNIENIE
T. H. został oskarżony o to, że: I.w dniu 17 czerwca 2020 r. w miejscowości S. wszedł na teren ogrodzonej posesji własności M. K. i wbrew jego żądaniu nie chciał tej posesji opuścić oraz kierował groźby pozbawienia życia pod adresem M. K. , które to groźby wzbudziły w nim uzasadnioną obawę, że będą spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 193 k.k., przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k.; II.w dniu 18 czerwca 2020 r. w miejscowości S. kierował wobec pokrzywdzonego M. K. groźbę spalenia domu, która to groźba wzbudziła w nim uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, w celu zmuszenia go do zapłaty zadośćuczynienia za rzekomo doznany uszczerbek na zdrowiu związany z zachowaniem pokrzywdzonego, tj. o czyn z art. 191 § 1 k.k.;
III.w dniu 16 lipca 2020 r. w miejscowości P. , będąc wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, kierował w ruchu lądowym samochodem osobowym m-ki B. o nr rej. K., będąc w stanie nietrzeźwości (wynik badania 1.06 mg/l i 0.99 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), czym nie zastosował się do orzeczonego przez Sąd Rejonowy w N. /wyrokiem – uzup. SN/ sygn. akt II K […]/18 zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres czterech lat od dnia 08.03.2019 r. do dnia 08.03.2023 r. oraz nie stosując się do decyzji o cofnięciu uprawnień wydanej przez Starostwo Powiatowe w N., tj. o czyn z art. 178a § 1 i 4 k.k.;
IV.w tym samym miejscu i czasie jak w pkt I w miejscowości P. , kierując samochodem osobowym m-ki B. o nr rej. K., pomimo wydania przez osobę uprawnioną do kontroli ruchu drogowego przy użyciu sygnałów dźwiękowych i świetlnych polecenia zatrzymania pojazdu, nie zatrzymał pojazdu i kontynuował jazdę, tj. o czyn z art. 178b k.k.; V.w dniu 25 listopada 2020 r. w miejscowości S. kierował groźby zgwałcenia pod adresem N. K. , a groźby te wzbudziły w pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k.;
VI.w dniu 25 listopada 2020 r. w miejscowości S. , kierował groźby uszkodzenia ciała pod adresem Ł. F. poprzez skakanie mu po głowie, a groźby te wzbudziły w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k.; VII.w okresie od 28 do 29 listopada 2020 r. w miejscowości S. kierował groźby pozbawienia życia pod adresem N. K. i Ł. F. poprzez podpalenie ich w samochodzie, a groźby te wzbudziły w pokrzywdzonych uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, tj. o przestępstwo z art. 190 § 1 k.k., przy czym czynów określonych w pkt V - VII dopuścił się w krótkich odstępach czasu z wykorzystaniem tej samej sposobności na podstawie art. 91 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Nowym Targu wyrokiem z dnia 13 marca 2023 r., sygn. akt II K 26/26, stosując na mocy art. 4 § 1 k.k. przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.
Kodeks karny w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2022 r., na zasadzie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. oskarżonego T. H. (w wyroku odmiana nazwiska: H.) uniewinnił od czynów zarzucanych mu w punktach V – VII (pkt I wyroku), natomiast uznał oskarżonego za winnego: - czynu zarzucanego mu w punkcie I, stanowiącego występek z art. 190 § 1 k.k. i art. 193 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności (pkt II), - czynu zarzucanego mu w punkcie II, stanowiącego występek z art. 191 § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt III), - czynu zarzucanego mu w punkcie III, stanowiącego występek z art. 178a § 1 i 4 k.k. i za to wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności (pkt IV); na mocy art. 42 § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio (pkt V), a na mocy art. 43a § 3 k.k. orzekł środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (pkt VI), - czynu zarzucanego mu w punkcie IV, stanowiącego występek z art. 178b k.k. i za to wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności (pkt VII); na mocy art. 42 § 1a pkt 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat (pkt VIII).
Nadto Sąd: - na mocy art. 85 § 1 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k. w miejsce kar pozbawienia wolności orzeczonych wobec oskarżonego T. H. w punktach II, III, IV i VII wyroku, orzekł karę łączną 2 lat pozbawienia wolności oraz na mocy art. 62 k.k. terapeutyczny system wykonania tej kary (pkt IX), - na mocy art. 85 § 1 k.k., art. 85a k.k., art. 86 § 1 k.k. i art. 90 § 1 k.k. w miejsce orzeczonych wobec oskarżonego w punktach V i VIII wyroku środków karnych w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, orzekł wobec T.
H. łączny środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio (pkt X), - w oparciu o przepis art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa w całości. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego T. H. . Zaskarżył wyrok w części (rozstrzygnięcia z pkt II-X), zarzucając: 1.obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez przeprowadzenie oceny zebranych dowodów w sposób dowolny, wybiórczy, niewszechstronny, sprzeczny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, a więc z naruszeniem wymogów nałożonych przez reguły z art. 7 k.p.k., a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych bez oparcia ich na całokształcie przeprowadzonych dowodów, poprzez: a)błędną ocenę wyjaśnień oskarżonego, a w konsekwencji błędną ocenę co do zamiaru działania oskarżonego (co do czynów z pkt I i II aktu oskarżenia), b)błędną ocenę zeznań świadka M.
K. w kontekście wzbudzeniaw zagrożonym uzasadnionej obawy, że groźba będzie spełniona, c)błędną ocenę zeznań świadków K. K. , M. K. i S. S. oraz N. K. i A. S. w zakresie skutków gróźb oraz przebiegu zdarzenia z dnia 18 czerwca 2020 r.;
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść tego orzeczenia, poprzez przyjęcie, że sprawca działał z zamiarem bezpośrednim oraz że jego słowa wzbudziły w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, że groźba będzie spełniona, jak też że miał zamiar bezpośredni naruszenia miru domowego i zmuszenia pokrzywdzonego do określonego działania;
3. obrazę przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, poprzez przyjęcie, że czyny opisane w pkt III i IV aktu oskarżenia, a przypisane w pkt IV i VII wyroku stanowiły dwa odrębne przestępstwa, choć pozostają one w kumulatywnym zbiegu przepisów i stanowią jeden czyn, który może stanowić wyłącznie jedno przestępstwo zgodnie z treścią art. 11 § 2 k.k.;
4. rażącą niewspółmierność kary orzeczonej w pkt II, III, IV i VII (w tym uwzględniając zarzut z pkt 3.) oraz wymierzonej kary łącznej, która ma charakter eliminacyjny, nie pozwala na powrót oskarżonego do społeczeństwa, a nawet uniemożliwia mu odbycie kary w SDE (systemie dozoru elektronicznego). W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez: - uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynów zarzucanych mu w pkt I i II aktu oskarżenia, - uznanie - w odniesieniu do rozstrzygnięć zawartych w pkt IV i VII - że doszło do popełnienia jednego przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 178b k.k. w zw. z 11 § 2 k.k. i wymierzenie za nie kary roku pozbawienia wolności, a z ostrożności procesowej o zmianę rozstrzygnięcia o karze z pkt II i III, poprzez wymierzenie kar odpowiednio: 6 miesięcy i 3 miesięcy pozbawienia wolności, zmianę rozstrzygnięcia o karze z pkt IV i VII wobec uwzględnienia zarzutu 3. i skrócenie wymiaru kary łącznej do roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz o zwolnienie oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w całości za postępowanie przed Sądem odwoławczym.
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu wyrokiem z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. akt II Ka 342/23, wyrok w zaskarżonej części utrzymał w mocy. Zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca aktualnie skazanego T. H. . Zaskarżył wyrok w części dotyczącej utrzymania w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Targu co do skazania oskarżonego za przestępstwo z art. 178a § 1 i 4 k.k. (pkt IV wyroku Sądu Rejonowego) oraz za przestępstwo z art. 178b k.k. (pkt VII wyroku Sądu Rejonowego) i zarzucił „rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, mającą istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie naruszenie art. 11 § 1 i 2 k.k. w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, poprzez ich wadliwą wykładnię i błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że czyny przypisane w punktach IV i VII wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Targu stanowiły dwa odrębne przestępstwa, choć pozostają one w kumulatywnym zbiegu przepisów i stanowią jeden czyn, który może stanowić wyłącznie jedno przestępstwo zgodnie z treścią art. 11 § 2 k.k.”.
Podnosząc powyższy zarzut, autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Nowym Sączu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Nadto na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku do czasu rozpoznania kasacji. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Należało podzielić pogląd prokuratora o oczywistej bezzasadności przedmiotowej kasacji, co skutkowało jej oddaleniem w trybie art. 535 § 3 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron.
Kasacja, gdyby poprzestać na odczytaniu zarzutu, sytuowałaby się wręcz na granicy dopuszczalności, a bardziej restryktywne do niej podejście skutkowałoby pozostawieniem jej bez rozpoznania na podstawie art. 531 § 2 k.p.k. W tym względzie należy podkreślić (znowu poprzestając na zarzucie), że obrońca nie respektuje wynikającego z art. 519 i art. 523 § 1 k.p.k. wymogu, że kasacja, o ile nie podnosi zaistnienia uchybienia z art. 439 k.p.k., powinna wskazywać na inne rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa, ale przez sąd odwoławczy.
W realiach procesowych rozpatrywanej sprawy nie zachodzą warunki do podniesienia zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy prawa materialnego, bowiem organ ten, utrzymując w mocy skazanie T. H. , tego prawa nie stosował. Zatem sygnalizowane przez obrońcę naruszenie art. 11 § 1 i 2 k.k. mogłoby nastąpić jedynie na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. O tym, że według obrońcy wspomniane naruszenie prawa nastąpiło właśnie na tym etapie postępowania, świadczy treść wcześniej sporządzonej apelacji, w której w pkt 3. twierdzono, że Sąd meriti obraził przepisy prawa materialnego poprzez przyjęcie, że czyny przypisane oskarżonemu w pkt IV i VII wyroku stanowiły dwa odrębne przestępstwa, chociaż stanowią jeden czyn, który zgodnie z art. 11 § 2 k.k. może stanowić wyłącznie jedno przestępstwo.
Trafnie zauważył to prokurator w odpowiedzi na kasację, wskazując, że „obrońca oskarżonego podnosił ww. zarzut w apelacji. Zarzut kasacji, w którym obrońca kwestionuje prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego skierowany jest zatem przeciwko rozstrzygnięciu Sądu pierwszej instancji. Wniesienie kasacji nie może służyć spowodowaniu ponownej kontroli odwoławczej orzeczenia Sądu I instancji, a właśnie taki efekt zamierza uzyskać obrońca”. Nasuwa się także uwaga, że chociaż skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa, to w istocie zakwestionował poczynione ustalenie faktyczne co do ilości przestępstw popełnionych przez skazanego, twierdząc, że było ich mniej niż to przyjął to Sąd meriti.
Odczytując całą kasację, można jednak zauważyć, że w jej części motywacyjnej autor najpierw przypomina w czym upatruje naruszenie prawa przez Sąd I instancji, by następnie twierdzić, że „Sąd Okręgowy w Nowym Sączu przez uznanie zarzutów apelacji za bezzasadne, zaakceptował wskazany wyżej błąd w postaci naruszenia prawa materialnego, którego dopuścił się Sąd Rejonowy w Nowym Targu, w konsekwencji czego skazał oskarżonego za każdy czyn z osobna na kary 1 (jednego) roku pozbawienia wolości, co stanowi naruszenie art. 11 § 2 k.k.”.
Tym samym, chociaż nie wymienia tego przepisu, obrońca wskazuje na naruszenie przez Sąd ad quem art. 433 § 2 k.p.k. poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów apelacji, skutkujące przeniesieniem do wyroku tego Sądu uchybienia zaistniałego na poziome I instancji. Wobec tego, że nie ulega wątpliwości, iż zgłaszając zastrzeżenia co do rozpoznania zarzutów apelacji, skarżący ma na myśli tylko zarzut z pkt 3. tej skargi, należy stwierdzić, że stanowisko Sądu odwoławczego odnośnie do tego zarzutu zasługuje na aprobatę. W kasacji przytoczono wywód tego Sądu i obecnie również warto go przypomnieć.
Mianowicie Sąd wskazał, że „zachowania oskarżonego polegające na kierowaniu pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości w warunkach § 4 art. 178a k.k. miało miejsce w inkryminowanej dacie 16.07.2020 roku w miejscowości P. – jednak jeszcze przed tym, jak policja została o tym powiadomiona (zgłoszenie o nietrzeźwym kierującym) i przed podjęciem pościgu i ostatecznie kontroli drogowej. Jak ustalił sąd I instancji i czego apelujący nie zakwestionował, oskarżony kierował samochodem w stanie nietrzeźwości po godz. 8.00 Tymczasem policjanci na interwencję udali się dopiero ok. 8.40.
Po podjęciu bezskutecznej próby zatrzymania nietrzeźwego kierowcy, po ok. 2 km pościgu wykonali I pomiar trzeźwości o godz. 9.11.” Zdaniem obrońcy „argumenty te jednak w pełni przemawiają za uznaniem, że oskarżony jednym tylko czynem wypełnił znamiona kilku przestępstw, gdyż z przywołanego opisu wynika całkowite wypełnienie warunków tożsamości czynu”. Jest to stwierdzenie arbitralne, którego w sposób przekonujący nie uzasadniono. Wcześniej w kasacji twierdzono, że (cyt. z pominięciem pogrubienia i podkreślenia fragmentów tekstu) „zachowanie sprawcy jest oczywistym i jasnym jednoczynowym zbiegiem przepisów, gdyż nie budzi żadnych wątpliwości, że ontologiczne zachowanie oskarżonego było wyłącznie jedno (będąc pijanym uciekał samochodem przed patrolem Policji), a jedynie wyczerpało ono znamiona dwóch (a będąc do końca precyzyjnym trzech) przepisów ustawy, a to art. 178a § 1 i 4 k.k. i art. 178b k.k. Dla zachowania tożsamości czynu, co wielokrotnie podnoszone było w nauce prawa karnego, jak i w orzecznictwie sądów, niezbędna jest:
1) niezmienność podmiotu czynu;
2) przedmiotu ochrony oraz 3) tożsamość ustaleń co do czasu i miejsca czynu. Tożsamość ta została zaakcentowana przez samego oskarżyciela publicznego, który w AO zawarł zwrot »w tym samym miejscu i czasie«. Niepodważalna jest również niezmienność podmiotu czynu i przedmiotu ochrony”. Pisząc, że „oskarżony będąc pijanym uciekał samochodem przed patrolem Policji”, obrońca zignorował jednak przypomniane przez Sąd II instancji poczynione w sprawie ustalenie - że zanim nietrzeźwy oskarżony podjął decyzję o ucieczce, wcześniej zadecydował, zakładając, iż nie natknie się na Policję, że w stanie nietrzeźwości będzie prowadził samochód i przez jakiś, wcale nie bardzo krótki czas, tak czynił, zanim funkcjonariusze podjęli interwencję.
Niewątpliwie w grę wchodziły różne, zaistniałe w różnym czasie, impulsy woli oskarżonego. Jeden skutkował prowadzeniem samochodu w stanie nietrzeźwości, drugi ucieczką przed patrolem Policji, co - wbrew twierdzeniu obrońcy - nie jest jednym zdarzeniem historycznym i „jednym ontologicznym czynem”, który został niezasadnie „pocięty”. Ta konstatacja nie prowadzi też do sugerowanej przez obrońcę „zupełnie nieakceptowalnej aksjologicznie multiplikacji ocen”, a także do „multiplikacji kary w sposób nieuprawniony i rażąco niewspółmierny oraz sprzeczny z ideą art. 11 § 2 k.k.”.
Chybiony, bo oparty na utożsamianiu ze sobą dalece różnych zdarzeń, jest też argument obrońcy, że „przyjmując logikę Sądu Okręgowego w Nowym Sączu (po ustaleniu przez ten Sąd jakichś warunków czasowych, np. 10 minut), to sprawca jadący godzinę w stanie nietrzeźwości popełniłby 6 przestępstw z art. 178 § 1 k.k. a nie jedno!”. W nawiązaniu do argumentu kasacji, że „tożsamość ta (czynu – uzup. SN) została zaakcentowana przez samego oskarżyciela publicznego, który w AO zawarł zwrot »w tym samym miejscu i czasie«”, należy uznać, że słusznie stwierdził Sąd Okręgowy, iż „samo wskazanie w opisie czynu z art. 178b k.k., iż oskarżony działał w tym samym miejscu i czasie co w przypadku czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k. nie przesądza o jedności czynu, a wskazuje jedynie na popełnienie obu czynów na terenie tej samej miejscowości oraz w takiej samej dacie dziennej (jakkolwiek czyny zostały popełnione w różnych godzinach – co wskazano powyżej)”.
Myli się również obrońca, gdy twierdzi, że „niepodważalna jest również niezmienność (…) przedmiotu ochrony”. Chociaż art. 178a k.k. i art. 178b k.k. zostały zamieszczone w tym samym rozdziale Kodeksu karnego – Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zatem przedmiotem ochrony normy ujętej w art. 178a § 1 k.k. jest bezpieczeństwo powszechne w zakresie, w jakim odnosi się do stanu prawidłowej i bezpiecznej komunikacji w ruchu lądowym, wodnym i powietrznym (jednak normy ujętej w art. 178a § 4 k.k. – wymiar sprawiedliwości oraz respektowanie orzeczeń sądowych), podobnie jak art. 178b k.k. (z tym, że ten przepis dotyczy tylko bezpieczeństwa w komunikacji realizowanej w ruchu drogowym), to w przypadku art. 178b k.k. przedmiotem ochrony jest również prawidłowe wykonywanie czynności przez funkcjonariuszy uprawnionych do zatrzymywania pojazdów do kontroli [zob.
T. Razowski w: J. Giezek (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, WKP 2021, teza 2 do art. 178b; J. Lachowski w: V. Konarska-Wrzosek (red.), Kodeks karny. Komentarz, WKP 2023, teza 2 do art. 178b; R. A. Stefański w: R. A. Stefański (red.), Kodeks karny. Komentarz, Beck Online 2024, teza 1 do art. 178b]. Wyrażono nawet pogląd, że w przypadku art. 178b k.k. głównym przedmiotem ochrony jest sprawność działania instytucji uprawnionych do kontroli ruchu drogowego [G. Bogdan w: W. Wróbel (red.), A. Zoll (red.), Kodeks karny. Część szczególna.
Tom II. Część I, WKP 2017, teza 1 do art. 178b]. W kasacji także twierdzono, iż „skoro w orzecznictwie, w oparciu o doktrynę nauki prawa karnego, przyjęte jest powszechnie, że niezatrzymanie się do kontroli uprawnionego organu w momencie prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu stanowi jeden czyn sprawcy wypełniający znamiona określone w dwóch przepisach ustawy karnej, to całkowicie niezrozumiałe i naruszające w sposób rażący przepisy prawa materialnego jest przyjęcie najpierw przez Sąd Rejonowy w Nowym Targu, a następnie przez odwoławczy - Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, że zachowanie T.
H. z dnia 16 lipca 2020 roku stanowiło dwa odrębne czyny zabronione i stanowi to również dość jaskrawy wyłom w powszechnie akceptowanej wykładni takiego oto zbiegu”. Na poparcie tego twierdzenia przytoczono kilka orzeczeń sądów powszechnych (nie analizując jednak realiów danej sprawy) oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt II KK 227/19, zaznaczając, że w tej sprawie przyjęto kwalifikację prawną czynu z art. 178b k.k. w zw. z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Pominięto jednak procesowe realia tej sprawy, w której to sąd powszechny przyjął taką kwalifikację czynu, zaś przedmiotem kasacji nie była prawidłowość tej kwalifikacji.
Zastrzegając, że na rozstrzygnięcie zawsze rzutują ustalenia faktyczne poczynione w danej sprawie, należy też stwierdzić, iż nie jest tak, że orzecznictwo sądowe powszechnie bazuje na poglądzie, na którym została oparta przedmiotowa kasacja. W analogicznej sytuacji - prowadzenie w ruchu lądowym pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości i następnie niezatrzymanie się na wezwanie uprawnionego organu - niejednokrotnie skazywano sprawcę za dwa odrębne przestępstwa (zob. np. wyroki: Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku z dnia 27 września 2019 r., II K 351/18;
Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2020 r., III K 229/20; Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 września 2021 r., VII K 636/20; Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 22 lutego 2023 r., II Ka 925/22 i z dnia 28 września 2023 r., II Ka 481/23; Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 kwietnia 2024 r., IV Ka 147/24). W sprawie kasacyjnej Sądu Najwyższego II KK 111/24 (wyrok z dnia 21 maja 2024 r.) sądy powszechne przyjęły zaistnienie dwóch występków, czego na żadnym etapie postępowania, również kasacyjnego (kasację wniósł Prokurator Generalny od wspomnianego wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach II Ka 481/23) nie kwestionowano.
Dla zajęcia prawidłowego w tym względzie stanowiska mogą być pomocne rozważania prawne zawarte w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2002 r., I KZP 4/02, OSNKW 2002, z. 5-6, poz. 37, które doprowadziły do sformułowania poglądu, że „zachowanie sprawcy, kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka odurzającego, który w następstwie naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu powoduje wypadek komunikacyjny, stanowi dwa odrębne czyny zabronione - jeden określony w art. 178a § 1 lub 2 k.k., drugi zaś - w art. 177 § 1 lub 2 k.k. w związku z art. 178 § 1 k.k. Ewentualna redukcja ocen prawnokarnych powinna zostać dokonana - z uwzględnieniem okoliczności konkretnego przypadku - przy przyjęciu, iż występek zakwalifikowany z art. 178a § 1 lub 2 k.k. stanowi współukarane przestępstwo uprzednie”.
Z tych powodów Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, natomiast mając na uwadze dostrzeżoną już przez sądy obu instancji trudną sytuację materialną skazanego, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił go od zapłaty kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. Rozpoznanie kasacji w niedługim czasie po jej wpłynięciu do Sądu Najwyższego czyniło zbędnym wypowiadanie się co do wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia. [J.J.][a.ł]