Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 407/08 Generato dall'IA

Supreme Court allows appeal against conviction for failure to report for military duty, ruling it a crime not a misdemeanor.

Numero d'incarto III KK 407/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court allowed the General Prosecutor's appeal against a lower court's conviction of the defendant for failing to report for military duty. The lower court had incorrectly classified the offense as a misdemeanor, whereas the Supreme Court determined it constituted a crime. Consequently, the court set aside the judgment and remanded the case for retrial under the correct legal classification.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 1 § 1 k.w. w zw. z art. 224 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP; The failure to report for military duty constitutes a crime, not a misdemeanor, and misclassification as a misdemeanor warrants the setting aside of the judgment and remand for retrial.

Parole chiave

Generato dall'IA
military duty reporting crime vs misdemeanor General Prosecutor appeal failure to report remand for retrial

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 1 § 1 k.w.
III, s. 173; odmiennie, lecz bez pogłębionej analizy, a
Art. 224 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
z art. 224 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (...), polegające
Art. 110 § 2 k.p.s.w.
terminu określonego w art. 110 § 2 k.p.s.w., kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna.
Art. 5 § 2 pkt 11a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny
postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2003, t. III, s. 564 oraz
art. 524 § 3 k.p.k
określony w art. 524 § 3 k.p.k., a w sprawach o wykroczenie – w art.
art. 110 § 2 k.p
terminu określonego w art. 110 § 2 k.p.s.w., kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna.
art. 529 k.p.k
Wprawdzie w art. 529 k.p.k.
art. 112 k.p
prawnymi Sądu Najwyższego (art. 112 k.p.s.w.
art. 109 § 2 k.p
prawnymi Sądu Najwyższego (art. 112 k.p.s.w. w zw. z art. 109 § 2
art. 442 § 3 k.p.k
z art. 442 § 3 k.p.k.), podejmie czynności procesowe określone w przepisach Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia,

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
I KZP 44/02
W tym przedmiocie w sposób jednoznaczny wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 stycznia 2003 r., I KZP 44/02,

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

WYROK Z DNIA 6 MAJA 2009 R.

III KK 407/08

1. Wykonanie kary nie stoi na przeszkodzie wniesieniu kasacji na

niekorzyść skazanego. W takim wypadku jedynym ograniczeniem jest,

określony w art. 524 § 3 k.p.k., a w sprawach o wykroczenie – w art. 110

§ 2 k.p.s.w., termin 6-miesięczny.

2. Czyn stypizowany w art. 224 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada

1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.

U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) stanowi występek.

Przewodniczący: sędzia SN J. Żywolewska-Ławniczak.

Sędziowie SN: T. Artymiuk (sprawozdawca), J. Sobczak.

Prokurator Prokuratury Krajowej: B. Drozdowska.

Sąd Najwyższy w sprawie Jakuba O., obwinionego z art. 224 pkt 3

ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony

Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2004, Nr 241, poz. 2416 ze zm.), po

rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r., kasacji,

wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 sierpnia 2008 r.

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i p r z e k a z a ł sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.

Z uzasadnienia:

Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 sierpnia

2008 r., po rozpoznaniu wniosku o ukaranie wniesionego przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B., Jakub O. został uznany za winnego

tego, że „nie zgłosił się do Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. na wezwanie Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony RP w następujących terminach:

13.03.2007 r., 26.03.2007 r., 06.04.2007 r., 17.05.2007 r., 18.04.2008 r.,

12.06.2008 r.” – tj. czynu określonego art. 224 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej

Polskiej (Dz. U. 2004, Nr 241, poz. 2416 ze zm.) i za to ukarany karą

grzywny w kwocie 350 zł oraz obciążony kosztami postępowania, w tym

opłatą.

Orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 30 sierpnia 2008 r.

Wskazany wyżej wyrok Sądu Rejonowego, zaskarżył w całości, na

niekorzyść ukaranego, wniesioną w dniu 19 listopada 2008 r. kasacją

Prokurator Generalny. Zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na

treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 1

§ 1 k.w. w zw. z art. 224 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (...), polegające

na niezasadnym uznaniu, iż zachowanie, stypizowane w tym przepisie,

stanowi wykroczenie, podczas gdy czyn ten jest występkiem”, wniósł o

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniesiona na niekorzyść ukaranego Jakuba O., z zachowaniem

terminu określonego w art. 110 § 2 k.p.s.w., kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna.

Co więcej, pomimo wykonania kary (w dniu 5 września 2008 r. ukarany uiścił orzeczoną grzywnę oraz koszty postępowania i opłatę), możliwe było wniesienie i rozpoznanie kasacji na niekorzyść ukaranego. (...)

Wprawdzie w art. 529 k.p.k. mowa jest o wniesieniu i rozpoznaniu kasacji

na korzyść i oczywiste jest, że rozumując a contrario, nie wchodzi w grę

kasacja na niekorzyść przy wystąpieniu takich, określonych w tym przepisie przesłanek jak akt łaski, wystąpienie okoliczności wyłączających

ściganie lub uzasadniających zawieszenie postępowania, błędnym byłoby jednak odczytywanie art. 529 k.p.k. z uwzględnieniem wskazanej wyżej dyrektywy interpretacyjnej w odniesieniu do innych wymienionych w

treści tego przepisu przesłanek, w szczególności tej okoliczności, którą

stanowi wykonanie kary. W wypadku wykonania kary, zwłaszcza gdy

chodzi o kary, których akt wykonania sprowadza się do jednorazowej

czynności (chociażby, jak w niniejszej sprawie, zapłacenia grzywny),

szybkość wykonania kary nie może stanowić przeszkody do wniesienia

kasacji na niekorzyść, jeżeli wyrok wymierzający tę karę wydany został z

rażącym naruszeniem prawa. W takim wypadku jedynym „ogranicznikiem” jest termin określony w art. 524 § 3 k.p.k., zaś w sprawach o wykroczenie z art. 110 § 2 k.p.s.w., który w niniejszej sprawie, jak wskazano

wyżej, został dochowany (zob. S. Zabłocki w: Z. Gostyński red.: Kodeks

postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2003, t. III, s. 564 oraz

podobnie P. Hofmański red.: Kodeks postępowania karnego. Komentarz,

Warszawa 2004, t. III, s. 173; odmiennie, lecz bez pogłębionej analizy, a

jedynie z odwołaniem się do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3

czerwca 1996 r., II KKN 4/96, niepubl., cytowanego za: Z. Doda, A. Gaberle: Kontrola odwoławcza w procesie karnym. Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Komentarz, Warszawa 1997, t. II, s. 489 – T. Grzegorczyk:

Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2008, s.1111, a

także J. Grajewski w: J. Grajewski red.: Kodeks postępowania karnego.

Komentarz, Kraków 2006, t. II, s. 299). (...)

Oczyściwszy w ten sposób przedpole, odnieść można się do zarzutu obrazy prawa materialnego, wywiedzionego w petitum skargi kasacyjnej Prokuratora Generalnego.

Jak to zasygnalizowano na wstępie, jest to zarzut bez wątpienia

trafny, nie może bowiem budzić wątpliwości, że czyn stypizowany w art.

224 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku

obrony RP, stanowi występek, nie zaś, jak to błędnie uznał sąd meriti,

wykroczenie. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają ogólne zasady delimitacji występków od wykroczeń, w tym sposób określenia w art.

1 § 1 k.w. wysokości ustawowego zagrożenia czynów zabronionych, które nie stanowią z woli ustawodawcy przestępstw (w wypadku kary grzywny do 5000 zł, zaś w odniesieniu do kary ograniczenia wolności, przy

uwzględnieniu treści art. 20 § 1 k.w., jednego miesiąca). W art. 224 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, ustanowiona w nim sankcja w

postaci kary ograniczenia wolności lub grzywny, nie zawiera określenia

granic tych kar, co oznacza, że są one na poziomie górnych granic, a

więc tych, które wyznaczone zostały przez Kodeks karny dla występków.

W tym przedmiocie w sposób jednoznaczny wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 stycznia 2003 r., I KZP 44/02,

OSNKW 2003, z. 1-2, poz. 20, którego argumentację Sąd Najwyższy w

składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela i do niej się

w tym miejscu odwołuje, nie znajdując racji tak faktycznych, jak i prawnych, aby od tak ukształtowanego poglądu odstępować. Znalazł on

zresztą również akceptację w piśmiennictwie (zob. M. Marciniak, J Marciniak: Karno-prawne aspekty czynów zabronionych z art. 224 ustawy o

powszechnym obowiązku obrony RP, WPP 2003, nr 2, s. 101). Jedynie

gwoli uzupełnienia wskazać należy, że przyjęciu takiego, szeroko uargumentowanego w cytowanym orzeczeniu, stanowiska nie stoi na przeszkodzie również wzgląd na reguły wykładni systemowej, chociaż niewątpliwym jest, iż przyjęcie, że art. 224 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP stanowi przestępstwo pozornie łamie systematykę w ustawie i logiczny ciąg przepisów, gdyż art. 225 – 227 tej ustawy określają

wykroczenia, a dopiero art. 228 i następne stanową przestępstwa. Jest to

jednak wyłącznie wynik zmiany dokonanej w tym przepisie, zgodnie z regułami obowiązującymi w procesie legislacyjnym (zob. przepisy działu II

załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca

2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” – Dz. U. Nr 100, poz.

908), na podstawie art. 5 § 2 pkt 11a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.

Przepisy wprowadzające Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 554) i tym

samym nie można przypisywać mu znaczenia decydującego o możliwości odejścia od innych dyrektyw interpretacyjnych. Co więcej, nie może

umknąć uwadze, chociażby przy uwzględnieniu sposobu określenia

sankcji w innych przepisach karnych ustawy o powszechnym obowiązku

obrony RP, że w przypadku wykroczeń ustawodawca operuje formułą

„podlega karze grzywny” – art. 225 – 227 tej ustawy, natomiast w przypadku przestępstw formułą „podlega grzywnie” – poza art. 224 także w

art. 236 ustawy stanowiącym bez wątpienia występek z uwagi na zagrożenie alternatywne grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawie-

nia wolności do roku (tak też: J. Warylewski red.: Zasady techniki prawodawczej. Komentarz, Warszawa 2003, teza 5 do § 81).

Podsumowując, stwierdzić więc należy, że przyjęcie w zaskarżonym wyroku, iż czyn określony w art. 224 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP stanowi wykroczenie, uznane być musi za rażące i

mające istotny wpływ na treść tego orzeczenia naruszenie przepisów

prawa materialnego, wymienionych w części dyspozytywnej skargi kasacyjnej, skutkuje bowiem przeniesieniem odpowiedzialność prawno-karnej

Jakuba O. z płaszczyzny przestępstw na grunt prawa o wykroczeniach.

Skutkować musiało to uchyleniem zaskarżonego kasacją Prokuratora Generalnego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.

Procedując powtórnie sąd ten, będąc związany zapatrywaniami

prawnymi Sądu Najwyższego (art. 112 k.p.s.w. w zw. z art. 109 § 2

k.p.s.w. w zw. z art. 442 § 3 k.p.k.), podejmie czynności procesowe określone w przepisach Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia,

zmierzające do nadania właściwego trybu postępowania co do czynu

oskarżonego, uwzględniając okoliczność, że jest to przestępstwo ścigane

z urzędu.