Supreme Court quashes lower court verdict for applying wrong criminal law version to combined sentence.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court partially allowed the General Prosecutor's cassation appeal against a lower court's combined sentence verdict. The Regional Court incorrectly applied the newer version of the combined sentence provision without suspending execution, violating the principle of favoring the defendant when laws change. The Court ruled that material criminal law norms require applying the older, more lenient law for crimes committed before the new provision's effective date, ordering a retrial.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 4 § 1 k.k.; Art. 89 § 1 k.k.; Art. 89 § 1a k.k.; Art. 433 § 1 k.p.k.; Art. 440 k.p.k.: When material criminal law norms change between the time of the crime and the trial, the older law must be applied if it is more favorable to the offender, requiring courts to correct errors in applying the newer, harsher law.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 339/15 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca)SSN Roman SądejProtokolant Łukasz Biernacki w sprawie A. P.w przedmiocie wyroku łącznegopo rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.w dniu 20 października 2015 r.,kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnegood wyroku Sądu Okręgowego w G.z dnia 23 lipca 2015 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G.z dnia 17 marca 2015 r., uchyla zaskarżony wyrok w części utrzymującej rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w G. zawarte w pkt III części dyspozytywnej wyroku tego Sądu i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIESąd Rejonowy, wyrokiem łącznym z dnia 17 marca 2015 r., w pkt III części dyspozytywnej, na podstawie art. 86 § 1 k.k. i 91 § 2 k.k. wymierzył A. P. karę łączną roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, powstałą z połączenia kar orzeczonych w wyrokach:1)w sprawie K 17/11 Sądu Rejonowego w B., z dnia 28 grudnia 2011 r. za przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 28 marca 2010 r., za które wymierzono 6 miesięcy pozbawienia wolności, za przestępstwa z art. 217 § 1 k.k. popełnione w dniu 28 marca 2010 r. za które przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. wymierzono 6 miesięcy pozbawienia wolności i za przestępstwa z art. 216 § 1 k.k. popełnione w dniu 28 marca 2010 r., za które przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. wymierzono 8 miesięcy ograniczenia wolności, a następnie orzeczono karę łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat, zaś na podstawie art. 71 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. wymierzono grzywnę w wysokości 50 stawek dziennych,2)w sprawie K 500/13 Sądu Rejonowego w G. z dnia 26 września 2013 r. za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. i 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełnione w dniu 5 sierpnia 2011 r., za które wymierzono 10 miesięcy pozbawienia wolności.Wyrokiem z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt Ka 577/15, Sąd Okręgowy w G. po rozpoznaniu apelacji obrońcy w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt III wyroku Sądu Rejonowego, zarzucającej obrazę art. 7 k.p.k. oraz błąd w ustaleniach faktycznych przez wadliwe ustalenie prognozy kryminologicznej co do skazanego i, w efekcie, bezpodstawne zaniechanie warunkowego zawieszenia kary łącznej pozbawienia wolności, przez co doszło do obrazy art. 89 § 1 k.k., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Kasację na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w części utrzymującej rozstrzygnięcie zawarte w pkt III wyroku Sądu Rejonowego złożył Prokurator Generalny, zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego - art. 433 § 1 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu wadliwej kontroli odwoławczej i utrzymaniu w mocy rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia zawartego w punkcie III wyroku łącznego Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt K 1148/14 pomimo tego, że było ono dotknięte rażącym i mającym istotny wpływ na treść orzeczenia naruszeniem przepisów prawa karnego materialnego - art. 4 § 1 k.k., polegającym na zastosowaniu przez sąd ustawy obowiązującej w dacie orzekania i orzeczeniu wobec oskarżonego, na podstawie art. 89 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 2 k.k. kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, pomimo iż jedna z kar jednostkowych, wymierzona skazanemu na podstawie orzeczeń podlegających łączeniu, orzeczona została z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i nie zarządzono wykonania tej kary, a w dacie popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu przestępstwa obowiązywała ustawa dla niego względniejsza, wykluczająca możliwość orzeczenia w zaistniałej sytuacji kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności”.Skarżący się wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna, przeto mogła być w całości uwzględniona na posiedzeniu (art. 535 § 5 k.p.k.).
Sąd Rejonowy w G. mimo niepowołania w pkt III jako podstawy rozstrzygnięcia również art. 89 § 1a k.k., w rzeczywistości zastosował ten przepis, chociaż nie był do tego uprawniony. Wprawdzie art. 89 § 1a został dodany do Kodeksu Karnego ustawą z dnia 5 listopada 2009 r., ale weszła ona w życie dopiero w dniu 8 czerwca 2010 r. (Dz. U. Nr 206, poz. 1589). W myśl art. 4 § 1 k.k. jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę dawną, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.
Wszystkie przestępstwa wymienione wyżej w pkt. 1, objęte wyrokiem w sprawie K 17/11 Sądu Rejonowego w B., a następnie punktem III wyroku łącznego, zostały dokonane przed 8 czerwca 2010 r. Dlatego do tych przestępstw nie było możliwe zastosowanie art. 89 § 1a k.k., który wówczas nie obowiązywał. Należało zastosować ustawę dawną, czyli art. 89 § 1 k.k. i warunkowo zawiesić wykonanie kary łącznej, o co wnosił obrońca w apelacji, albo zaniechać orzeczenia kary łącznej obejmującej skazania wyrokiem w sprawie K 17/11 i w sprawie K 500/13 Sądu Rejonowego w G.
Sąd ten dopiero po wydaniu wyroku łącznego dostrzegł, że dopuścił się obrazy art. 4 § 1 k.k., czemu dał wyraz w uzasadnieniu. Sąd odwoławczy jednak z rażącym naruszeniem art. 433 § 1 k.p.k. (w brzmieniu od 1 lipca 2015 r.) w zw. z art. 440 k.p.k. nie skorygował wyroku Sądu meriti, po czym również w swoim uzasadnieniu zasygnalizował przeoczenie zaistniałego uchybienia. Oba Sądy akceptowały więc stanowisko wyrażone w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2013 r., I KZP 13/13 (OSNKW 2013, z.12, poz. 100), podzielone przez niniejszy skład Sądu, że normy wynikające m.in. z art. 89 § 1 i 89 § 1a k.k. mają charakter materialno-prawny, wobec czego należy do nich odnosić reguły intertemporalne zawarte w art. 4 § 1 k.k., co jednak nie znalazło odzwierciedlenia w rozstrzygnięciach Sądów:
Rejonowego i Okręgowego.Dlatego uwzględniono kasację. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd odwoławczy będzie miał na uwadze wyrażone wyżej zapatrywania prawne.