Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 329/19 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed appeal regarding mandatory suspect presence, ruling individual liberty prevails over procedural form when defense rights are not at stake.

Numero d'incarto III KK 329/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the Ombudsman's cassation appeal challenging a lower court's decision to terminate criminal proceedings due to the suspect's incompetence. The Ombudsman argued that the suspect's mandatory presence at the first-instance hearing was violated, yet the Court found the suspect had not exercised his right to attend despite available options. The Court ruled that since the suspect's presence did not serve his defense rights but rather judicial efficiency, the lower court correctly prioritized individual liberty over forcing attendance.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 433 § 2 k.p.k.; Art. 354 pkt. 2 k.p.k.: The court's obligation to ensure a suspect's presence is fulfilled by guaranteeing effective participation; if presence serves only judicial interests rather than defense rights, the court may exceptionally forgo compulsory attendance to protect individual liberty.

Parole chiave

Generato dall'IA
mandatory suspect presence incompetence proceedings right to defense individual liberty judicial efficiency cassation appeal procedural violation miglioramento dello stato psichiatrico

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 433 § 2 k.p.k.
art. 433 § 2 k.p.k. w zw.
Art. 458 k.p.k.
Art. 94 § 1 pkt 5 k.p.k.
z art. 94 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu wadliwej kontroli odwoławczej postępowania poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutu sformułowanego w zażaleniu obrońcy podejrzanego, wskazującego na niedoprowadzenie na posiedzenie i brak udziału podejrzanego w posiedzeniu w dniu 21 czerwca 2007 r.
Art. 354 pkt 2 k.p.k.
W orzecznictwie ten drugi obowiązek wywodzi się z treści art. 354 pkt 2 k.p.k. (z nowszego orzecznictwa zob.
Art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Nie kwestionował także materialnoprawnych podstaw zastosowania środka zabezpieczającego.W tej sytuacji jedyną perspektywą oceny zakwestionowania przez Rzecznika Praw Obywatelskich orzeczenia - staje się art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. To naruszenie musiałoby nastąpić w postępowaniu w I instancji.
art. 207 § 1 k.k
postępowanie o czyn z art. 207 par.
art. 521 k.p.k
akt XI Kz (…)).Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację w trybie art. 521 k.p.k.
art. 433 § 2 k.p.k
art. 458 k.p.k
art. 94 § 1 pkt 5 k.p.k
z art. 94 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu wadliwej kontroli odwoławczej postępowania poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutu sformułowanego w zażaleniu obrońcy podejrzanego, wskazującego na niedoprowadzenie na posiedzenie i brak udziału podejrzanego w posiedzeniu w dniu 21 czerwca 2007 r.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KK 329/19 POSTANOWIENIE Dnia 4 grudnia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący)‎SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek‎SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)Protokolant Jolanta Grabowska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Grzegorza Krysmanna‎w sprawie J.S.‎oskarżonego z art. 207 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 28 listopada 2019 r.,‎kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść‎od postanowienia Sądu Okręgowego w L.‎z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt XI Kz (…)‎utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w B.‎z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt II K (…), 1) oddala kasację;

2) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M.F. Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 738 zł, w tym 23% VAT tytułem zwrotu kosztów obrony J.S. z urzędu w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 21 czerwca 2007 r. (sygn. akt II K (…)) umorzono wobec J.S. postępowanie o czyn z art. 207 par. 1 k.k. z uwagi na niepoczytalność i orzeczono umieszczenie go w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym tytułem środka zabezpieczającego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w L. z dnia 25 lipca 2007 r. (sygn. akt XI Kz (…)).Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację w trybie art. 521 k.p.k. wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając przedmiotowemu postanowieniu „rażące naruszenie prawa procesowego tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu wadliwej kontroli odwoławczej postępowania poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutu sformułowanego w zażaleniu obrońcy podejrzanego, wskazującego na niedoprowadzenie na posiedzenie i brak udziału podejrzanego w posiedzeniu w dniu 21 czerwca 2007 r. w przedmiocie rozpoznania wniosku prokuratora o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i zastosowania środków zabezpieczających, co skutkowało utrzymaniem w mocy orzeczenia Sądu I instancji, wydanego z naruszeniem wynikającej z art. 354 pkt 2 k.p.k. zasady obowiązkowego udziału podejrzanego w przedmiotowym postępowaniu, a więc dotkniętego bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.”Podnosząc powyższy zarzut Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Sądu Rejonowego w B. i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył co następuje.Kasacja okazała się niezasadna.

Sformułowany w kasacji zarzut wskazywał na naruszenie prawa procesowego tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 pkt 5 k.p.k.Zgodnie z tym pierwszym przepisem sąd odwoławczy zobowiązany jest rozważyć wszystkie wnioski i zarzuty wskazane w środku odwoławczym. Analiza treści zażalenia obrońcy oraz uzasadnienia postanowienia Sądu odwoławczego przekonuje, że Sąd ten odniósł się do każdego z zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, w szczególności zaś do ewentualnego naruszenia prawa do obrony. Z dalszej części zarzutu wynika jednak, iż w istocie Rzecznik Praw Obywatelskich zarzuca Sądowi odwoławczemu nierzetelne rozpoznanie zarzutu sformułowanego w zażaleniu obrońcy podejrzanego, a wskazującego na niedoprowadzenie J.S. na posiedzenie w dniu 24 czerwca 2007 r. w przedmiocie rozpoznania wniosku prokuratora o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i zastosowania środków zabezpieczających.

Sposób rekonstrukcji przez Rzecznika Praw Obywatelskich zarzutu sformułowanego w zażaleniu obrońcy podejrzanego nie jest jednak precyzyjny, bowiem obrońca wyraźnie wskazywał na pozbawienie J.S. prawa do obrony. Do kwestii prawa do obrony Sąd odwoławczy odniósł się w swoim postanowieniu, podkreślając, że podejrzany miał możliwość stawienia się na posiedzeniu sądu. Ustalenia tego Rzecznik Praw Obywatelskich nie kwestionował w złożonej kasacji, a w jej uzasadnieniu nie nawiązał w ogóle do tej kwestii. W istocie należy uznać, iż Rzecznik Praw Obywatelskich w swojej kasacji zarzucił, że przed Sądem I instancji doszło do zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci braku obecności na tym posiedzeniu podejrzanego, chociaż zgodnie z art. 354 pkt) 2 k.p.k. jego obecność była obowiązkowa.

Rzecznik w treści kasacji nie łączył tego zarzutu z naruszeniem prawa do obrony. Nie kwestionował także materialnoprawnych podstaw zastosowania środka zabezpieczającego.W tej sytuacji jedyną perspektywą oceny zakwestionowania przez Rzecznika Praw Obywatelskich orzeczenia - staje się art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. To naruszenie musiałoby nastąpić w postępowaniu w I instancji. Stwierdzenie tego uchybienia wymaga jednak przesądzenia, iż istotnie podejrzany miał obowiązek obecności na posiedzeniu. Należy mieć na uwadze, że podejrzanemu stworzono możliwość udziału w tym posiedzeniu, czego nie zakwestionował skarżący.

Podejrzany z tego prawa nie skorzystał. W tej sytuacji możliwością wyegzekwowania obowiązku stawiennictwa było doprowadzenie podejrzanego na posiedzenie z zastosowaniem uprzedniego zatrzymania. Sąd stanął więc przed wyborem – czy realizacja określonej idei wymiaru sprawiedliwości powinna naruszyć wolność podejrzanego, mając na względzie, że owo naruszenie nie byłoby motywowane ochroną prawa do obrony podsądnego. Nie można zarzucić sądowi, by rozstrzygając ten dylemat postąpił nieprawidłowo, dając prymat wolności indywidualnej.Należy mieć na uwadze, że wskazana w przepisie „obowiązkowa obecność oskarżonego (podejrzanego)” to regulacja o charakterze odsyłającym.

W istocie chodzi bowiem nie tyle o obowiązek udziału w posiedzeniu nałożony na samego oskarżonego/podejrzanego ale zobowiązanie sądu do zapewnienia takiego udziału oskarżonego (podejrzanego) w określonej czynności procesowej przeprowadzanej na posiedzeniu. W orzecznictwie ten drugi obowiązek wywodzi się z treści art. 354 pkt 2 k.p.k. (z nowszego orzecznictwa zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt III KK 772/18). Należy mieć jednak na względzie, że podstawowym sposobem wykonania tego obowiązku będzie zagwarantowanie podejrzanemu skutecznej realizacji jego uprawnienia do udziału w posiedzeniu.

Takie działanie w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania zostało podjęte przez Sąd I instancji. Jego prawidłowość nie była kwestionowana przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Jak wskazano już wcześniej, innym sposobem realizacji tego obowiązku byłoby przymusowe doprowadzenie podejrzanego na posiedzenie, połączone z jego zatrzymaniem. Ten sposób łączy się jednak z istotną ingerencją w jego prawa i wolności, co musi przez sąd zostać zestawione z wartościami i interesami, których realizacja stałaby u podstaw przymusowego doprowadzenia podejrzanego na posiedzenie.

Jeżeli obecność podejrzanego nie miałaby na celu zagwarantowania jego prawa do obrony, a jedynie wyłącznie interes wymiaru sprawiedliwości, to Sąd mógł wyjątkowo odstąpić od doprowadzenia podejrzanego na posiedzenie, mając na względzie szczególne okoliczności sprawy (zwłaszcza leczenie prowadzone w zakładzie psychiatrycznym), czy też stopień ograniczenia praw i wolności podejrzanego, jaki może wiązać się z zastosowaniem przymusowego doprowadzenia. W realiach niniejszej sprawy uznać należy, że Sąd nie był zobligowany do sprowadzenia podejrzanego na posiedzenie, a w związku z tym nie doszło do naruszenia przez Sąd obowiązków wynikających z art. 354 pkt 2 k.p.k.

Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. as