Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 323/22 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal judge exclusion request based on appointment procedure under specific statute.

Numero d'incarto III KK 323/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The defense lawyer requested the exclusion of a Supreme Court judge from a cassation case, arguing a lack of impartiality due to the judge's appointment process. The court determined the request was inadmissible because the specific statute governing the Supreme Court explicitly excludes such appointment circumstances from the general exclusion grounds in the Code of Criminal Procedure. Consequently, the court refused to examine the claim under the standard exclusion rules, leaving it without consideration.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym: Circumstances surrounding the appointment of a Supreme Court judge cannot serve as the sole basis for challenging the independence or impartiality of a judgment rendered with their participation.

Parole chiave

Generato dall'IA
exclusion of judge Supreme Court statute appointment procedure impartiality standard inadmissible request lex posterior derogat priori nemo iudex in causa sua grado della prova

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 41 § 1 k.p.k.
G.,po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 lipca 2025 r., wniosku obrońcy oskarżonego o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Anny Dziergawki w trybie art. 41 § 1 k.p.k., na podstawie art.
art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
41 § 1 k.p.k., na podstawie art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U.
art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
41 § 1 k.p.k., na podstawie art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
art. 41 § 1 k.p.k
G.,po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 lipca 2025 r., wniosku obrońcy oskarżonego o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Anny Dziergawki w trybie art. 41 § 1 k.p.k., na podstawie art.
art. 42 § 1 k.p.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r. (P 22/19)
postanowienie SN z 2 października 2024 r. sygn. akt V KK 282/24
postanowienie SN z 14 lutego 2025 r. sygn. akt IV KK 445/24
postanowienie SN z 16 stycznia 2024 r. sygn. akt III KK 293/23
postanowienie SN z 11 lipca 2024 r. sygn. akt IV KK 142/24
sygn.akt III KK 293/23; postanowienie SN z 11 lipca 2024 r. sygn. akt IV KK 142/24).Z powyższych względów, jako że wniosek obrońcy był niedopuszczalny do procedowania w trybie przewidzianym przez art.
V KK 282/24
Supreme Court dismisses request to recuse judge due to lack of statutory grounds under Polish Criminal Procedure Code.
IV KK 445/24
Supreme Court dismisses defense's request to disqualify judge due to flawed appointment procedure violating impartiality standards.
III KK 293/23
Supreme Court rejects defense request to exclude judges from appeal panel due to KRS appointment method.
IV KK 142/24
Supreme Court dismisses defense request to disqualify judge based solely on appointment method under Art. 41 § 1 K.P.K.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KK 323/22 POSTANOWIENIE Dnia 1 lipca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie E. G.,po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 lipca 2025 r., wniosku obrońcy oskarżonego o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Anny Dziergawki w trybie art. 41 § 1 k.p.k., na podstawie art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1904 tekst jednolity z dnia 21 października 2021 ze zm.) ‎i art. 41 § 1 k.p.k. a contrario, postanowił: wniosek o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie o sygn. akt III KK 323/22 pozostawić bez rozpoznania.

UZASADNIENIEObrońca oskarżonego pismem z 27 marca 2025 r. wniósł na podstawie art. ‎41 § 1 k.p.k. o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej ‎o sygn. III KK 323/22.W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż SSN Anna Dziergawka nie posiada przymiotu niezawisłego i bezstronnego sądu, który to standard określony został ‎w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej. W ocenie wnioskującego, rozpoznanie kasacji przez SSN Annę Dziergawke skutkować będzie naruszeniem standardu wynikającego z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Nadto obrońca wskazał, iż z uwagi na to, ‎iż SSN Anny Dziergawki dotyczą te same okoliczności, co jednego z sędziów rozpoznających sprawę w sądzie powszechnym, a wobec udziału tego sędziego ‎w składzie sądu formułowane są zarzuty, to będzie ona de facto orzekała we własnej sprawie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek w aktualnym stanie procesowym należy uznać za niedopuszczalny ‎z mocy ustawy, co skutkować musi pozostawieniem go bez rozpoznania. Z przedstawionej w nim argumentacji wynika, że jego autor domaga się wyłączenia wskazanego we wniosku sędziego SN od rozpoznania sprawy II KO 133/24 ze względu na wadliwą procedurę powołania go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, mianowicie z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy ‎o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Z treści art. 41 ‎§ 1 k.p.k., na który powołuje się obrońca, wynika jednak, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Judykatura ukształtowała na gruncie art. 41 § 1 k.p.k. określony katalog przesłanek wyłączenia sędziego, które wywodzą się z relacji sędziego i strony postępowania, oceny zachowania sędziego w toku rozpoznania sprawy, czy też jego zachowania i wypowiedzi poza rozprawą dotyczących przedmiotu procesu.

Włączenie do takiego katalogu okoliczności wadliwości powołania na urząd sędziego, budziło w judykaturze uzasadnione wątpliwości, które wyraźnie i jednoznacznie rozstrzygnął wyrok Trybunału Konstytucyjny z 4 marca 2020 r. (P 22/19). Wykluczył on bowiem dopuszczalność objęcia ich zakresem art. 41 § 1 w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. Stanowisko to znalazło odzwierciedlenie w treści obowiązującego od dnia 15 lipca 2022 r. unormowania przewidzianego w art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 1904 ze zm.), dodanym przez art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. (Dz.U.2022.1259) zmieniającej ustawę o Sądzie Najwyższym, który bezwzględnie i jednoznacznie wskazuje, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności, a ich badanie może nastąpić wyłącznie w trybie przewidzianym w art. 29 § 5 przywołanej ustawy o Sądzie Najwyższym.

Od tego momentu, w myśl zasady lex posteriori derogat priori, obowiązuje skutek derogujący art. 41 § 1 k.p.k. w tej jego części, w której przedmiot obu regulacji mógłby się pokrywać. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, iż niedopuszczalne jest rozpoznawanie wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści tego wniosku wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, która to regulacja wyłącza odrębne procedowanie w tym zakresie.

Tak właśnie jest ‎w niniejszej sprawie, gdyż podstawę wniosku stanowiły okoliczności dotyczące trybu powołania SSN Anny Dziergawki. Kategorycznie stwierdzić należy również, iż nie dojdzie w realiach sprawy do przez naruszenia sędziego zakazu nemo iudex in causa sua. Nie dojdzie bowiem do jej złamania także przez sędziego Sądu Najwyższego powołanego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., gdyż sędzia powołany na urząd sędziego w takich okolicznościach nigdy nie orzeka "we własnej sprawie", gdyż okoliczności "jego sprawy" nie stanowią przedmiotu postępowania, a wydane przez niego orzeczenie w żaden sposób nie będzie miało wpływu na sferę jego własnych uprawnień, bądź obowiązków prawnych (zob. postanowienia SN: z 2 października 2024 r. sygn. akt V KK 282/24; z 14 lutego 2025 r. sygn. akt IV KK 445/24).

Bez zindywidualizowania podnoszonych okoliczności w aspekcie konkretnych faktów poddających się ocenie sądu, pozostają one w warstwie wyłącznie teoretycznej, niepowiązanej odpowiednio ani z konkretną sprawą, od udziału w której wniosek o wyłączenie zostaje złożony, ani z określonym sędzią, którego wniosek ten dotyczy. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd, iż wniosków o wyłączenie usadowionych tylko na podnoszeniu okoliczności o charakterze ustrojowym nie wolno uwzględniać automatycznie z tego tylko powodu, iż przedmiot sprawy znajduje zastosowanie także do osób ją rozstrzygających (zob. postanowienie SN z 16 stycznia 2024 r. sygn.akt III KK 293/23; postanowienie SN z 11 lipca 2024 r. sygn. akt IV KK 142/24).Z powyższych względów, jako że wniosek obrońcy był niedopuszczalny do procedowania w trybie przewidzianym przez art. 41 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy pozostawił go bez rozpoznania. [J.J.][r.g.] ‎