Supreme Court dismissed cassation as obviously groundless regarding witness competency and procedural delays.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal as obviously groundless, upholding the lower court's decision on the defendant's conviction. The defense argued that the trial court violated procedural rules by denying a request to re-examine the victim and admit a recording, claiming this ignored the principle of reasonable duration. The court rejected these claims, noting that expert psychiatric evaluations already confirmed the victim's mental capacity and that the defense's general challenge to factual findings was inadmissible at the cassation stage.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1a k.p.k.; Art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k.; Cassation appeals alleging violations of the principle of reasonable duration or challenges to established facts are inadmissible if the lower court's decision is based on sufficient expert evidence and general arguments do not constitute specific grounds for cassation.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 313/20 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie R. D. skazanego z art. 280 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 22 października 2020 r., kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w G.z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt V Ka (…)., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G.z dnia 29 lipca 2019 r., sygn. akt II K (…), p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić skazanego R. D. od kosztów postępowania kasacyjnego;
3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. P. Z. – Kancelaria Adwokacka w G. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, tytułem sporządzenia i wniesienia przez obrońcę z urzędu kasacji na rzecz R. D..
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt V Ka (…), po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez Prokuratora Rejonowego w G. na niekorzyść współoskarżonej N. M. oraz obrońcę R. D. , Sąd Okręgowy w G. utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 29 lipca 2019 r., sygn. akt II K (…), którym to wyrokiem wskazany wyżej oskarżony uznany został za winnego tego, że „w dniu 20 lipca 2018 r. w G. poprzez słowną groźbę natychmiastowego użycia przemocy wobec osoby, zmusił do wydania i zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze należące do M.
R. ”, tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 280 § 1 k.k., za co wymierzono mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności i karę roku ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym.Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniosła obrońca skazanego. Zarzuciła w niej „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisów prawa karnego procesowego:1.art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1a k.p.k., polegającego na uznaniu, że zgłoszony w apelacji wniosek obrony o uzupełniające przesłuchanie pokrzywdzonego oraz dopuszczenie dowodu z nagrania rozmowy, do jakiej miało dojść pomiędzy pokrzywdzonym a oskarżonym na temat popełnienia zabronionego czynu przez skazanego stoi w sprzeczności z zasadą rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie i bez nieuzasadnionej zwłoki, pomimo że okoliczność, która miała być udowodniona, ma istotne znaczenie dla ustalenia, czy został popełniony czyn zabroniony;2.art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1a k.p.k., polegającego na uznaniu, że zgłoszony w apelacji wniosek obrony o uzupełniające przesłuchanie pokrzywdzonego oraz dopuszczenie dowodu z nagrania rozmowy, do jakiej miało dojść pomiędzy pokrzywdzonym a oskarżonym na temat popełnienia zabronionego czynu przez skazanego stoi w sprzeczności z zasadą rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie i bez nieuzasadnionej zwłoki, pomimo że okoliczność, która miała być udowodniona, ma istotne znaczenie dla ustalenia, czy został popełniony czyn zabroniony;3.art. 170 § 1 pkt 3 w zw. z art. 192 k.p.k. w zw. z 193 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. przez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego obrony oskarżonego na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. (…) o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych psychiatrów na okoliczność, czy z powodu zakłóceń czynności psychicznych, wywołanych chorobą psychiczną, schizofrenią paranoidalną pokrzywdzony w dniu 20.07.2018 r. był w fazie choroby, która miała wpływ na jego zdolność postrzegania i odtwarzania spostrzeżeń, a także poziomu rozwoju umysłowego;4.art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k., poprzez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych umożliwiających oparcie rozstrzygnięcia na prawdziwych ustaleniach faktycznych”.W oparciu o te zarzuty obrońca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w G. wobec skazanego R.
D. i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w G. oraz przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w G. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodzić należało się z oskarżycielem publicznym, że wniesiona w tej sprawie kasacja jawi się jako oczywiście bezzasadna. Uprawniało to do jej oddalenia na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Rację ma w szczególności prokurator, gdy zauważa, że podlegający w tej sprawie rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy nadzwyczajny środek zaskarżenia stanowi de facto wyłącznie próbę podjęcia przez obronę polemiki z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w sprawie i to przez Sąd pierwszej instancji.
Do tego w gruncie rzeczy sprowadza się twierdzenie, że nowe wnioskowane na etapie postępowania apelacyjnego dowody, których Sąd drugiej instancji nie dopuścił, prowadziłyby do odmiennych ustaleń niż te, jakie stały się podstawą rozstrzygnięcia o odpowiedzialności karnej R. D. Zarówno treść postanowienia Sądu odwoławczego o oddaleniu wniosków dowodowych: z odtworzenia nagrania dokonanego w dniu 17 września 2019 r. przez ówczesnego oskarżonego, a dokumentującego przebieg rozmowy R. D. z M.R. oraz ponownego przesłuchania pokrzywdzonego na okoliczność przebiegu tej rozmowy (k. 670 verte), jak i odnoszące się do tych wniosków dowodowych rozważania sądu ad quem zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (k. 689) nie pozostawiają wątpliwości, że powyższe decyzje procesowe były postąpieniem trafnym.Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał w swoim orzecznictwie, że nagrania prywatne mogą być dopuszczone do materiału dowodowego jedynie w sytuacji, gdy stanowią rejestrację czynu przestępnego, a nie prywatnych rozmów nawet dotyczących tego czynu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 lutego 2007 r., III KK 23706, R-OSNKW 2007, poz. 383, z dnia 27 września 2012 r., III KK 5/12).
W tej sytuacji zbędne było też ponowne przesłuchiwanie świadka M. R. , w szczególności wobec treści wyjaśnień skazanego składanych na przestrzeni całego postępowania, w których zaprzeczał, aby tempore criminis w ogóle widział się z pokrzywdzonym, w tym w szczególności w P., w którym miało dojść do rozboju. Słusznie Sąd Okręgowy skonstatował, że widoczna w treści wyjaśnień oskarżonego ich ewolucja jest jednoznaczna i nie oznacza konieczności weryfikacji kolejnych przedstawionych przez niego wersji zdarzenia, a już w szczególności ponownego przesłuchiwania pokrzywdzonego składającego wcześniej kilkakrotnie konsekwentne zeznania tak w toku postępowania przygotowawczego, jak i jurysdykcyjnego.
Ma wprawdzie rację autorka kasacji, że składanie wyjaśnień to prawo oskarżonego i może on zawsze odmówić ich składania, rzecz wszelako w tym, że jeżeli oskarżony zdecydował się na przedstawienie w wyjaśnieniach swojej (tu: swoich) wersji zdarzenia to taki dowód podlega swobodnej ocenie sędziowskiej jak każdy inny i w związku z tym kontekst złożonych przez oskarżonego w toku procesu depozycji jest równie ważny, jak zeznań składanych przez świadka, na których to zeznaniach oparto ustalenia faktyczne prowadzące do skazania.
Słusznie w związku z tym uznano w zaskarżonym wyroku, że ponowne przesłuchanie pokrzywdzonego nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy, a kolejna wersja zdarzenia prezentowana przez R. D. który przecież zaprzeczał nie tylko spotkaniu z pokrzywdzonym w miejscu przez niego określonym, lecz nawet wcześniejszemu korzystaniu z udzielanych przez M. R. pożyczek, zmierza wyłącznie do przedłużania postępowania.Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że do sygnalizowanego w pkt. 1 i 2 kasacji naruszenia przepisów art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1a k.p.k. oraz art. 170 § 2 k.p.k. nie doszło.Podobnie ocenić należy zarzuty podniesione w pkt. 3 i 4 kasacji.Sąd Okręgowy w G. nie mógł, co oczywiste, naruszyć art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 192 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. przez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego obrony o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów na okoliczność, czy z powodu zakłócenia czynności psychicznych wywołanych chorobą psychiczną, schizofrenią paranoidalną, pokrzywdzony w dniu 20 lipca 2018 r. był w fazie choroby, która miała wpływ na jego zdolność postrzegania i odtwarzania spostrzeżeń, a także poziomu umysłowego, już chociażby z tej prostej przyczyny, że jak to wskazuje sama obrońca wniosek ten złożony został na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji i przez ten to Sąd oddalony.
Sąd odwoławczy trafnie zauważył, rozpoznając dotyczący tej kwestii zarzut apelacyjny, że każdorazowe przesłuchanie w charakterze świadka M. R. odbywało się z udziałem psychologów, którzy – dysponując danymi co do stanu zdrowia psychicznego pokrzywdzonego, w tym zdiagnozowanej u niego choroby – nie mieli wątpliwości, że rozwój umysłowy świadka jest prawidłowy, funkcje zapamiętywania i odtwarzania spostrzeżeń podczas przesłuchania nie budziły wątpliwości, jego stan psychiczny i emocjonalny podczas czynności (uwzględniając jego chorobę) był adekwatny do sytuacji i wypowiadanych treści, a wg psychologicznych kryteriów złożone przez niego zeznania można uznać za wiarygodne (k. 563-565).
Należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 192 § 2 k.p.k., jeżeli istnieje wątpliwość co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń, sąd lub prokurator może zarządzić przesłuchanie świadka z udziałem biegłego lekarza lub biegłego psychologa, a świadek nie może się temu sprzeciwić. Tak właśnie postąpiono w toku niniejszego postępowania w związku z czym powoływanie kolejnych biegłych w celu zweryfikowania uzyskanych już wiadomości specjalnych stało się zbędne.Z kolei podniesiony w pkt. 4 zarzut naruszenia art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. ma charakter ogólny i stanowi, z uwagi na argumentację zawartą w uzasadnieniu kasacji, wyłącznie niedopuszczalną na etapie kasacyjnym próbę skłonienia Sądu Najwyższego do weryfikacji ustalonego w sprawie stanu faktycznego.Uwzględniając całokształt przeprowadzonych wyżej rozważań oraz nie znajdując podstaw do orzekania w zakresie szerszym (art. 536 k.p.k.), postanowiono jak w części dyspozytywnej.
Zwolnienie skazanego od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego znajdowało swoją podstawę w treści art. 624 § 1 k.p.k. przy uwzględnieniu okoliczności, które uzasadniały przyznanie mu w postępowaniu kasacyjnych pomocy prawnej z urzędu. Natomiast zasądzenie na rzecz obrońcy z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wynikało z dyspozycji art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1513). Określając wysokość wynagrodzenia – za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie, w której w pierwszej instancji orzekał sąd rejonowy– kierowano się treścią § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i § 17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j.:
Dz. U. z 2019 r., poz.
18) oraz przepisem § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym należna od Skarbu Państwa w takim wypadku opłata podlega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług.