Supreme Court quashes joint sentence for absolute combined imprisonment violating principle of more lenient law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the first and second points of a joint sentence issued by the District Court, finding a violation of the principle of more lenient law. The prosecution argued that the lower court incorrectly applied the new combined punishment rules retroactively to sentences involving suspended terms. The court ruled that the old law was more lenient and thus the joint sentence must be voided, leading to the dismissal of the remaining proceedings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 4 § 1 k.k.; Art. 89 § 1 k.k.; Art. 89 § 1a k.k.: When the law in force at the time of the crime was more lenient than the new law regarding combined punishments, the court must apply the principle of more lenient law and cannot impose an absolute combined sentence if the individual sentences were suspended.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 309/13 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 września 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący)SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)SSN Jarosław MatrasProtokolant Teresa Jarosławska w sprawie G. Ł. C., w odniesieniu do którego wydano wyrok łączny, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 4 września 2013 r., kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w G. z dnia 15 czerwca 2012 r., uchyla zaskarżony wyrok co do punktów I i II i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 572 k.p.k. umarza postępowanie w sprawie wydania wyroku łącznego w odniesieniu do wyroków wymienionych w punkcie I zaskarżonego kasacją wyroku łącznego.
UZASADNIENIESąd Rejonowy wydał w dniu 15 czerwca 2012 r., wyrok łączny w odniesieniu do skazanego sześcioma prawomocnymi wyrokami tego sądu G. Ł. C. W punkcie I wyroku łącznego, Sąd w miejsce kar pozbawienia wolności wymierzonych wyrokami Sądu Rejonowego: z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II K 94/08; z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. II K 149/09 i z dnia 7 października 2009 r., sygn. II K 287/09, wymierzył skazanemu karę łączną 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. W punkcie II wyroku Sąd zaliczył na poczet wymierzonej kary łącznej okres odbywania kary w sprawie o sygn.
II K 94/08. Kolejny punkt wyroku dotyczył kary łącznej grzywny. Od wyroku tego odwołał się skazany, któremu przywrócono termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Sąd Okręgowy w T., do którego wpłynęły akta sprawy wraz z apelacją skazanego uznał jednak, że przywrócenie terminu było niezasadne i postanowieniem z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. IX Ka 581/12, pozostawił apelację skazanego bez rozpoznania.Kasację od wyroku łącznego Sądu Rejonowego wniósł na korzyść skazanego G. Ł. C.
Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok łączny w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 4 § 1 k.k., polegające na zastosowaniu przez Sąd Rejonowy w punkcie I, przy połączeniu wyroków tego sądu wydanych w sprawach o sygn. akt II K 94/08, II K 149/09 oraz II K 287/09 ustawy nowej i orzeczeniu, „po myśli art. 89 § 1a k.k.”, kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności za zbiegające się przestępstwa, za które orzeczono kary jednostkowe pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, a zarządzono wykonanie jedynie kary orzeczonej w sprawie o sygn. akt II K 94/08, mimo że w czasie popełnienia tych przestępstw obowiązywała ustawa względniejsza dla skazanego, gdyż przepis art. 89 § 1 k.k., w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 czerwca 2010 r., wykluczał możliwość orzeczenia w takiej sytuacji kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności, co obligowało sąd do jego zastosowania.Prokurator Generalny wniósł o uchylenie pkt I i II zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 572 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co uprawnia do jej rozpoznania i uwzględnienia na posiedzeniu (art. 535 § 5 k.p.k.).
Sąd Rejonowy w punkcie I wyroku łącznego połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w sprawach zakończonych wyrokami tego sądu: z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II K 94/08; z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. II K 149/09 i z dnia 7 października 2009 r., sygn. II K 287/09. W sprawie o sygn. II K 94/08 wymierzono skazanemu karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, przy czym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 5 października 2010 r. zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności.
W pozostałych dwóch wyrokach podlegających łączeniu wymierzono odpowiednio: w wyroku w sprawie II K 149/09 – karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 3 lat, a w wyroku w sprawie II K 287/09 – karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby. W odniesieniu do wymierzonych tymi wyrokami kar nie zarządzono ich wykonania. W uzasadnieniu zaskarżonego kasacją wyroku łącznego Sąd Rejonowy przyznał, że w tej sytuacji, „z uwagi na to, iż wyroki powyższe zapadły przed wejściem w życie nowelizacji kodeksu karnego określonej w ustawie z dnia 5 listopada 2009 r. (Dz.
U. Nr 206, poz. 1589), w przedmiotowej sprawie nie mógł mieć zastosowania aktualny przepis art. 89 § 1a k.k., albowiem poprzednio obowiązujące brzmienie przepisu art. 89 k.k. było względniejsze dla sprawcy bowiem wykluczało możliwość orzeczenia bezwzględnej kary pozbawienia wolności w przypadku łączenia kar pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania”.Nowelizacja kodeksu karnego wskazana w tym uzasadnieniu weszła w życie w dniu 8 czerwca 2010 r. Kary pozbawienia wolności wymierzone G. Ł. C., które w punkcie I zaskarżonego kasacją wyroku sprowadzono do kary łącznej 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczone zostały w wyrokach, które zapadły przed dniem 8 czerwca 2010 r., tym bardziej zatem przed tą datą doszło do popełnienia przypisanych skazanemu przestępstw.
Nie obowiązywał wówczas przepis art. 89 § 1a k.k. i w orzecznictwie dominował pogląd wykluczający możliwość orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności w wyroku łącznym bez warunkowego zawieszenia jej wykonania wtedy, gdy za zbiegające się przestępstwa orzeczono kary z warunkowym zawieszeniem ich wykonania i bez warunkowego zawieszenia (zob. m. in. uchwała SN z dnia 27 marca 2001 r., I KZP 2/01, OSNKW 2001, nr 5-6, poz. 41; wyrok SN z dnia 17 stycznia 2013 r., II KK 84/12, OSNKW 2013, nr 5, poz. 43). Pogląd ten dotyczy także sytuacji, w której wszystkie łączone kary orzeczone zostały z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, ale nie co do wszystkich zarządzono ich wykonanie.
Takiej wykładni wskazanych przepisów dokonał także w uzasadnieniu swego wyroku Sąd Rejonowy, przyznając, że popełnił błąd, nie stosując reguł zawartych w art. 4 § 1 k.k.W sprawie doszło zatem do opisanego w kasacji naruszenia prawa. Ma ono charakter rażący, spowodowało bowiem pogorszenie sytuacji skazanego w porównaniu do stanu rzeczy sprzed wydania wyroku łącznego. Konieczne zatem stało się uchylenie punktu I zaskarżonego wyroku oraz powiązanego z tym punktem rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II. Wobec faktu, że wyznaczony w sprawach sygn.
II K 149/09 i II K 287/09 okres próby upłynął i upłynęło dalszych 6 miesięcy, doszło już do zatarcia tych skazań. W tym stanie rzeczy po uchyleniu zaskarżonej części wyroku łącznego konieczne stało się umorzenie postępowania w sprawie o wydanie wyroku łącznego w odniesieniu do wyroków wymienionych w punkcie I wyroku łącznego.