Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 302/20 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses defense lawyer's claim for unpaid public legal aid costs due to statute of limitations expiration.

Numero d'incarto III KK 302/20
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court refused the defense lawyer's request to supplement a previous ruling with additional costs for unpaid public legal aid. The court found that the claim for the 2019 and 2020 proceedings had expired three years after the relevant judgments became final, as the right to collect such costs is subject to a three-year limitation period. Consequently, the court held that no further determination of the lawyer's remuneration could be made because the legal claim was no longer enforceable.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 641 k.p.k.; Art. 626 § 2 k.p.k.: The right to claim costs of the proceedings awarded to the defense lawyer from the State Treasury is subject to a three-year statute of limitations, which expires three years from the date the judgment establishing the claim becomes final.

Parole chiave

Generato dall'IA
statute of limitations public legal aid defense lawyer costs State Treasury criminal procedure code modificazione delle conclusioni onorari legali spese di gratuito patrocinio

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 641 k.p.k.
ograniczone jest terminem przedawnienia wynikającym z treści przepisu art. 641 k.p.k., zgodnie z którym prawo do ściągnięcia zasądzonych kosztów procesu przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, kiedy należało je uiścić.
Art. 626 § 2 k.p.k.
w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za udzielenie skazanemu pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić.
Art. 190 ust. 4 Konstytucji RP
w postępowaniu kasacyjnym w przedmiotowej sprawie i w postępowaniu odwoławczym w sprawie II AKa 74/19 – na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw.
Art. 64 ust. 2 Konstytucji RP
Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r., SK 90/22, uznający za niekonstytucyjny (niezgodny z art. 64 ust.
Art. 31 ust. 3 Konstytucji RP
Art. 32 ust. 1 Konstytucji RP
Art. 92 ust. 1 Konstytucji RP
1 zdanie drugie i art. 92 ust.
art. 13 § 1 k.k
skazanego z art. 13 § 1 k.k.
art. 148 § 1 k.k
art. 626 § 2 k.p.k
w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za udzielenie skazanemu pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 626 § 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
VI KZP 30/75
uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1975 r., VI KZP 30/75, LEX nr 19063).
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KK 302/20 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie A. P. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w dniu 13 września 2024 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron, wniosku obrońcy z urzędu o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 2020 r. w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za udzielenie skazanemu pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić.

UZASADNIENIE

W dniu 8 lipca 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo z Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 4 lipca 2024 r., z którego treści wynika, że sąd ten przesyła akta sprawy o sygn. II K 38/18 dotyczące skazanego A. P. wobec pkt. 2 postanowienia z dnia 3 lipca 2024 r. (k. 747) (k. 32 akt SN).Postanowieniem z dnia 3 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie w pkt. 2 orzekł, aby sprawę w zakresie wniosku obrońcy z urzędu skazanego – adw. M. K.– w przedmiocie uzupełniającego orzeczenia o kosztach postępowania z dnia 4 czerwca 2024 r.

– w zakresie zasądzenia dodatkowych kosztów tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym przekazać do rozpoznania według właściwości Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 626 § 2 k.p.k. W pkt. 1 tego postanowienia sąd zaś nie uwzględnił wniosku obrońcy z urzędu skazanego o uzupełnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie w sprawie II AKa 74/19 przez zasądzenie na rzecz obrońcy dodatkowych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. i art. 641 k.p.k. (k. 747-748 t.

IV akt sprawy II K 38/18; k. 37-38 akt SN).Jak wynika z treści wniosku adw. M. K. w przedmiocie uzupełniającego orzeczenia o kosztach postępowania z dnia 4 czerwca 2024 r., zażądał on w związku z pełnieniem funkcji obrońcy z urzędu skazanego A. P. w postępowaniu kasacyjnym w przedmiotowej sprawie i w postępowaniu odwoławczym w sprawie II AKa 74/19 – na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 626 § 2 k.p.k. – uzupełnienia rozstrzygnięcia o kosztach zawartego w pkt. 3 postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 2020 r. poprzez przyznanie obrońcy od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w dodatkowej kwocie 738,00 zł brutto, a także uzupełnienia rozstrzygnięcia o kosztach zawartego w pkt.

III wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 września 2019 r. poprzez przyznanie obrońcy od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym w dodatkowej kwocie 885,60 zł brutto – łącznie w kwocie 1.623,60 zł brutto. Jednocześnie oświadczył, że koszty te nie zostały przez reprezentowanego uiszczone w całości ani w części. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r., SK 90/22, uznający za niekonstytucyjny (niezgodny z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) przepis § 2 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zażądał podwyższenia wynagrodzenia przyznanego w pkt. 3 ww. postanowienia Sądu Najwyższego oraz w pkt.

III ww. wyroku sądu odwoławczego o wskazane dodatkowe kwoty (w podwójnej wysokości) (k. 33-35).Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 626 § 2 k.p.k., jeśli w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również, gdy zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów także referendarz sądowy właściwego sądu.

Przepis ten znajduje zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym w związku z wyraźnym odesłaniem (art. 637a k.p.k.).Zarówno w orzeczeniu kończącym postępowanie kasacyjne w sprawie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 2020 r.), jak i w orzeczeniu kończącym postępowanie odwoławcze w sprawie II AKa 74/19 (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 września 2019 r.) rozstrzygnięto co do zasady o kosztach sądowych związanych z ww. postępowaniami, w tym zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. M. K.– Kancelaria Adwokacka w R.– kwotę 738 zł brutto, w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz skazanego A.

P. (pkt 3 postanowienia) oraz kwotę 885,60 zł brutto, w tym 23% VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu A. P. w postępowaniu odwoławczym (pkt III wyroku), zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami (§ 17 ust. 3 pkt 2 i § 17 ust. 2 pkt 5 w zw. z § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 i 3) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714), na co m. in. zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku (zob. przedostatni akapit k. 685 t.

IV akt sprawy II AKa 74/19). Bez wątpienia różnicowanie opłat stanowiących ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, jest niezgodne z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP.Jednak w zaistniałej sytuacji zastosowanie art. 626 § 2 k.p.k. ograniczone jest terminem przedawnienia wynikającym z treści przepisu art. 641 k.p.k., zgodnie z którym prawo do ściągnięcia zasądzonych kosztów procesu przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, kiedy należało je uiścić.

Należy uznać, że w wypadku kosztów obrony z urzędu i dochodzonych z tego tytułu kwot, roszczenie powstaje z chwilą wydania przez organ procesowy, w tym przede wszystkim sąd, orzeczenia prawomocnie rozstrzygającego tę kwestię (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1975 r., VI KZP 30/75, LEX nr 19063). Przepis ten wprawdzie mówi o „prawie do ściągnięcia zasądzonych kosztów procesu przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, kiedy należało je uiścić”, co na pierwszy rzut oka zdaje się świadczyć o tym, że ustawodawcy chodzi o relację pomiędzy Skarbem Państwa, a podmiotem będącym dłużnikiem Skarbu Państwa z tytułu obowiązku zapłaty kwoty stanowiącej składnik kosztów procesu, to jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że „przepis ten odnosi się do wszystkich kosztów, a zatem i do zasądzonych od skazanego na rzecz oskarżyciela posiłkowego, działającego przez swego pełnomocnika” (uchwała VI KZP 30/75, podkr.

— SN). Zatem należy przyjąć, że także w sytuacji, gdy chodzi o przysługującą obrońcy od Skarbu Państwa należność z tytułu nieopłaconej przez strony pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów lub radców prawnych roszczenie to przedawnia się po 3 latach od uprawomocnienia się orzeczenia stanowiącego podstawę jego zasądzenia. Przedawnienie roszczenia adw. M. K. nastąpiło w związku z tym w dniu 30 grudnia 2023 r., natomiast wniosek inicjujący przedmiotowe postępowanie nadany został w urzędzie pocztowym w dniu 4 czerwca 2024 r., a zatem z uchybieniem terminu do żądania zwrotu opłaty (k. 744 t.

IV akt sprawy II K 38/18; k. 36 akt SN).W tej sytuacji nie ma już możliwości dodatkowego ustalenia wynagrodzenia za udzielenie skazanemu pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym (w podwójnej wysokości) z uwagi na przedawnienie roszczenia. Przyznane, należne obrońcy z urzędu wynagrodzenie uwzględnia obowiązujący w dacie wydania orzeczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 2020 r.) stan prawny. [PGW][ms] ‎