Supreme Court recuses judge due to impartiality doubts from flawed judicial council appointment process.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court granted the defense lawyer's request to recuse Judge Marek Motuk from the case. The defense argued that Motuk's appointment by a judicial council structure deemed flawed by the European Court of Human Rights created an institutional impartiality issue. The court ruled that allowing Motuk to decide on the appeal would violate the principle of a fair trial and the rule against a judge being a judge in their own cause.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 EKPC: A judge must be recused if their appointment procedure involves a body whose composition is found to violate the right to a fair trial, thereby creating an institutional lack of impartiality.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 286/23 POSTANOWIENIE Dnia 3 lutego 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie A.K. skazanego z art. 286 § 1 k.k., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od rozpoznania w sprawie III KK 286/23 kasacji obrońcy, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt III KK 286/23.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2024 r. do rozpoznania tej sprawy został wyznaczony m.in. SSN Marek Motuk. W dniu 21 stycznia 2025 r. obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego Marka Motuka podnosząc zarzut wyrażający wątpliwość co do instytucjonalnej bezstronności wobec brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym nowelą z 2017 r. W piśmie tym obrońca podniósł obszerne argumenty związane z wadliwym trybem powołania na stanowisko Sędziego Sądu Najwyższego oraz wpływu tych okoliczności na kwestię należytej obsady sądu.
Powołując się na motywy zawarte w uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020, w konkluzji obrońca wskazał, że sędzia nie spełnia wymogu instytucjonalnej bezstronności w rozumieniu wskazanych tam argumentów, która to okoliczność wywołuje uzasadnioną wątpliwość także co do bezstronności przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Orzeczenie wydane przez sąd z udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej na podstawie w/w ustawy, jest obciążone wadą traktowaną przez ETPC jako naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Takie samo stanowisko należy przyjąć przy rozpoznaniu przedmiotowego wniosku obrońcy. Rozstrzyganie w przedmiocie kasacji przez sędziego Marka Motuka, mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że w kasacji podniesiono zarzut niewłaściwej obsady Sądu odwoławczego w ujęciu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W tej sytuacji SSN Marek Motuk stałby się niejako sędzią „we własnej sprawie”, skoro rozstrzygałby na przesłankach w równym stopniu mogących odnosić się także do niego. A zatem, w konsekwencji przydzielenia mu niniejszej sprawy - orzekałby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in propria causa.
W interesie systemu wymiaru sprawiedliwości jest nie tylko troska o rzeczywistą bezstronność sędziego, ale także zapobieganie powstaniu negatywnego odbioru społecznego w tym przedmiocie. Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia.[WB]r.g.