Supreme Court quashes appeal verdict due to improper service of notice violating defendant's right to defense.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland quashed the appeal court's verdict and remanded the case for retrial. The defendant was absent from the appeal hearing because notices were sent to an incorrect address, not his actual residence. The court ruled that proper service is a mandatory prerequisite for holding a trial in absentia, and failure to serve correctly constitutes a grave violation of the right to defense.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 117 § 2 k.p.k.; Art. 450 § 3 k.p.k.: A criminal trial in absentia is only permissible if the accused was properly notified of the time and place; failure to serve notice correctly mandates discontinuation of the proceedings and correction of the defect.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 254/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący)SSN Kazimierz KlugiewiczSSN Andrzej Siuchniński (sprawozdawca)Protokolant Klaudia Binienda przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego,w sprawie D. A.skazanego z art. 217 § 1 k.k.po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawiew dniu 21 września 2023 r.,kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnegood wyroku Sądu Okręgowego w Krośniez dnia 3 września 2020 r., sygn. akt II Ka 189/20utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Jaślez dnia 18 marca 2020 r., sygn. akt II K 400/19, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Krośnie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Prywatnym aktem oskarżenia D. A. został oskarżony o to, że w dniu 3 sierpnia 2018 r., około godziny 18:00 w miejscowości M. naruszył nietykalność cielesną S. N. w ten sposób, że szarpał go, złapał za szyję, dusząc go przy tym, a następnie rzucił nim o ziemię, tj. o popełnienie czynu z art. 217 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Jaśle wyrokiem z dnia 18 marca 2020 roku, w sprawie o sygn. akt II K 400/19, uznał oskarżonego D. A. za winnego zarzucanego mu czynu, stanowiącego przestępstwo z art. 217 § 1 k.k. i za to, na podstawie art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k., wymierzył mu karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych określając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł, zaś na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł od niego na rzecz pokrzywdzonego S. N. kwotę 500 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.Apelację od tego wyroku wywiódł obrońca, zaskarżając go w całości na korzyść oskarżonego i podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, tj. art. 4 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. oraz błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.
Wniósł o jego zmianę i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.Sąd Okręgowy w Krośnie, wyrokiem z dnia 3 września 2020 r, sygn. akt II Ka 189/20, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Kasację wywiódł Prokurator Generalny zaskarżając wyrok Sądu odwoławczego w całości na korzyść D. A., zarzucając: „rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 450 § 3 k.p.k. w zw. z art. 117 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k., polegające na wadliwym uznaniu, że awizowane i niepodjęte w terminie zawiadomienia oskarżonego o terminach rozpraw odwoławczych w dniach 27 lipca 2020 roku i 3 września 2020 roku, zostały mu prawidłowo, w trybie art. 133 k.p.k., doręczone i wystąpiły tym samym warunki do rozpoznania sprawy pod jego nieobecność, podczas gdy korespondencję tę wysłano na adres, niebędący miejscem jego zamieszkania, dłuższego pobytu i jednocześnie jego adresem do doręczeń, co w konsekwencji skutkowało przeprowadzeniem postępowania apelacyjnego pod nieobecność D.
A. z rażącym naruszeniem prawa oskarżonego do obrony, polegającym na uniemożliwieniu mu wzięcia udziału w rozprawie odwoławczej, popierania apelacji obrońcy oraz ewentualnego składania wyjaśnień, wniosków i oświadczeń.W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Krośnie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja jest zasadna.Jak słusznie podnosi skarżący, z analizy akt sprawy wynika, że na rozprawie odwoławczej w dniach: 27 lipca 2020 r. i 3 września 2020 r. nie był obecny oskarżony D.
A.. Sąd Okręgowy w Krośnie przyjmował każdorazowo, że był on prawidłowo o terminie rozprawy powiadamiany. Stanowisko Sądu odwoławczego w tej materii nie było niestety prawidłowe.Zawiadomienia o terminach rozpraw apelacyjnych zostały skierowane bowiem do D. A. na adres: „D., […] D.” (k. 75, k. 82), pod którym to adresem nie mieszkał on ani nie przebywał i co za tym idzie, nie mógł ich odebrać. Zarówno z aktu oskarżenia (k. 4), jak i zaświadczenia z Systemu Informatycznego Sądów (k. 13), wynika, że D.A. przebywa, z zamiarem pobytu stałego, pod adresem:
„M., […] N.”. Zatem na ten adres winna zatem być kierowana do niego korespondencja z Sądu Okręgowego w Krośnie.Argumenty przedstawione w uzasadnieniu kasacji są w pełni zbieżne ze stanowiskiem Sądu Najwyższego prezentowanym w utrwalonym orzecznictwie (m. in. w wyroku z dnia 21 listopada 2017 roku, sygn. akt III KK 424/17, LEX nr 2445786, czy wyroku z dnia 7 lipca 2016 roku, sygn. akt V KK 187/16, LEX nr 2067792), zaś argumentacja prawna tam przytoczona spotkała się z całkowitą akceptacją składu Sądu Najwyższego orzekającego w przedmiotowej sprawie.
Nie powinno być żadnych wątpliwości odnośnie do tego, że przepis art. 117 § 2 k.p.k. pozwala na prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego – także wtedy, gdy jego udział w rozprawie nie był obowiązkowy - tylko wówczas, gdy został on prawidłowo zawiadomiony o jej czasie i miejscu. Nieprawidłowe o tym powiadomienie zawsze rodzi konieczność zaniechania przeprowadzenia rozprawy i wyjaśnienia przyczyn skutkujących wadliwością owego powiadomienia, jako że jej prowadzenie w takich warunkach, tj. przy uniemożliwieniu oskarżonemu wzięcia udziału w rozprawie odwoławczej, popierania apelacji oraz ewentualnego składania wyjaśnień, wniosków i oświadczeń, musi skutkować rażącym naruszeniem jego prawa do obrony.Dlatego też Sąd Najwyższy, uznając kasację Prokuratora Generalnego za zasadną, uchylił zaskarżony nią wyrok Sądu Okręgowego w Krośnie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi w postępowaniu odwoławczym.[SOP] [ał]