Supreme Court quashes appeal judgment for failure to address all appeal arguments in the reasoning.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's judgment because the reasoning failed to address the defendant's specific appeal arguments. Although the court later drafted a partial reasoning, the initial delivery of an incomplete document to the defense triggered the cassation deadline, preventing the defendant from raising new grounds. The court ruled that the state of the case at the start of the deadline must be used, and delivering a fragmentary reasoning that omits the court's stance on the defendant's claims constitutes a serious violation of procedural law.
Regesto Legislator
Generato dall'IAart. 457 § 3 k.p.k.; art. 433 k.p.k.: If the failure to provide a complete reasoning lies with the court, delivering only a fragment to the party at the start of the cassation period cannot produce unfavorable consequences, and the omission of the court's response to the party's appeal arguments is a serious violation of the cited provision.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
WYROK Z DNIA 11 MAJA 2005 R.
III KK 248/04
Doręczenie stronie tylko fragmentu uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego rozpoczynające bieg terminu do wniesienia kasacji, w sytuacji
gdy przyczyny niesporządzenia uzasadnienia w całości leżą po stronie sądu, nie może wywoływać skutków dla strony niekorzystnych, a brak w doręczonym stronie fragmencie uzasadnienia ustosunkowania się do zarzutów zawartych w środku odwoławczym jest rażącym naruszeniem przepisu
art. 457 § 3 k.p.k., nawet jeśli w terminie późniejszym brakujący fragment
uzasadnienia zostanie sporządzony i stronie tej doręczony.
Przewodniczący: sędzia SN J. Żywolewska-Ławniczak.
Sędziowie SN: E. Gaberle, A. Tomczyk (sprawozdawca).
Prokurator Prokuratury Krajowej: K. Parchimowicz.
Sąd Najwyższy w sprawie Patryka K., skazanego z art. 280 § 1 k.k. w
zw. z art. 283 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 11
maja 2005 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 19 lutego 2004 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 1 sierpnia 2003 r.,
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i p r z e k a z a ł sprawę Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 19 lutego 2004 r., wydanym „...
po rozpoznaniu sprawy Patryka K., Piotra P., Jacka K. i Artura P. (...) na
skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych oraz osobiste
apelacje oskarżonych od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 1 sierpnia
2003 r. ...” utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelacje za oczywiście bezzasadne.
Wyrok ten zaskarżył kasacją obrońca skazanego Patryka K., który „...
zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, a konkretnie przepisu
art. 457 § 3 k.p.k. przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku czym kierował się sąd wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski
apelacji obrońcy oskarżonego Patryka K. oraz osobistej apelacji Patryka K.
uznał za niezasadne”, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania. W
uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że od wyroku Sądu Rejonowego
w B. z dnia 1 sierpnia 2003 r. wniesiono pięć apelacji, natomiast lektura
uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 19 lutego 2004 r.
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B., prowadzi do wniosku, że Sąd Okręgowy rozpoznawał jedynie apelację obrońcy oskarżonego
Piotra P., uzasadnienie bowiem odnosi się jedynie do zarzutów i wniosków
tej jednej apelacji, ani słowem nie wspominając o pozostałych apelacjach,
w tym apelacji obrońcy oskarżonego Patryka K. i samego Patryka K. To
zaś uniemożliwiło autorowi kasacji postawienie innych – poza podniesionym – zarzutów.
W odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Okręgowej w B.
wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej, wywodząc, że sąd
odwoławczy analizował ustalenia faktyczne i oceny zawarte w zaskarżonym wyroku oraz zarzuty apelacyjne oskarżonego Patryka K. i jego obrońcy, zaś swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 457 § 3 k.p.k.
Kasacja natomiast jest wynikiem pewnego nieporozumienia. Stanowisko to
podtrzymał Prokurator Prokuratury Krajowej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Sprawa, w której
skarżone orzeczenie zapadło, jest zupełnie wyjątkowa, nietypowa, wręcz
kuriozalna. Dla pełnego wykazania zasadności kasacji w tak nietypowej
sprawie konieczne jest więc drobiazgowe prześledzenie sposobu postępowania sądu i jego pracowników po wydaniu zaskarżonego wyroku.
Otóż, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w B.
Sąd Okręgowy w B. wskazał, że uczynił to. uznając apelacje za oczywiście
bezzasadne, zaś w części wstępnej określił, iż rozstrzygnął tak, po rozpoznaniu sprawy czterech oskarżonych na skutek apelacji wniesionych przez
obrońców trzech oskarżonych oraz przez dwóch oskarżonych. W protokole
rozprawy apelacyjnej odnotowano, że „... uzasadnienie na piśmie zostanie
sporządzone na wniosek zgodnie z treścią art. 457 § 2 k.p.k. ...”.
Wnioski o sporządzenie uzasadnienia oraz doręczenie wyroku wraz z
uzasadnieniem złożyli: skazany Piotr P., obrońca skazanego Jacka K.,
obrońca skazanego Patryka K. oraz skazany Patryk K. Mimo to uzasadnienie wyroku zostało sporządzone jedynie co do skazanego Piotra P. Natomiast z odręcznej adnotacji uczynionej na kserokopii wniosku obrońcy skazanego Jacka K. opatrzonej datą „28.07.04”, wynika, że wniosek ten został
omyłkowo załączony do innych akt i przedstawiony sędziemu sprawozdawcy około połowy czerwca 2004 r., i dlatego zostało sporządzone oddzielne
uzasadnienie (zwane w korespondencji sądowej uzupełniającym – dopisek
SN). W tym miejscu cofnąć się należy do etapu, w którym sporządzono
uzasadnienie wyroku w odniesieniu do skazanego Piotra P. Otóż odpis wyroku wraz z tym uzasadnieniem został doręczony m.in. Patrykowi K. w dniu
13 kwietnia 2004 r. W dniu 28 maja 2004 r. do Sądu Okręgowego w B.
wpłynął kolejny wniosek Patryka K. o wyznaczenie obrońcy z urzędu, celem sporządzenia i wniesienia kasacji. We wniosku Patryk K. precyzuje, że
wyznaczenie obrońcy powinno nastąpić po sporządzeniu uzasadnienia wyroku (podkr. SN). Na wniosku tym znajduje się odręczna adnotacja, że wy-
rok z uzasadnieniem uzupełniającym wysłano w dniu 30 lipca 2004 r. Zanim to jednak nastąpiło, zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2004 r. wyznaczono skazanemu Patrykowi K. obrońcę z urzędu, któremu w dniu 8 czerwca
2004 r. doręczono odpis zarządzenia oraz odpis wyroku z 19 lutego 2004 r.
wraz z uzasadnieniem (oczywiście tym dotyczącym jedynie skazanego Piotra P. – dopisek SN). W zaistniałej sytuacji obrońca skazanego Patryka K.
sporządził i wniósł kasację, którą przyjęto zarządzeniem z dnia 17 sierpnia
2004 r. i po uzyskaniu odpowiedzi Prokuratora Okręgowego w B. przedstawiono Sądowi Najwyższemu. Należy też odnotować ponownie, że już po
wpłynięciu kasacji, acz przed jej przyjęciem, sporządzono i doręczono skazanemu Patrykowi K., jego obrońcy oraz obrońcy skazanego Jacka K. tzw.
uzasadnienie uzupełniające, przy czym zarządzeniem z dnia 7 września
2004 r., po stwierdzeniu, że w dniu 3 września 2004 r. upłynął termin do
wniesienia kasacji w sprawie Jacka K., zakreślono sprawę w wykazie WKK
jako zakończoną.
Analiza przytoczonego przebiegu postępowania w Sądzie Okręgowym w B. po wydaniu wyroku z 19 lutego 2004 r. wskazuje na szereg nieprawidłowości o charakterze przede wszystkim administracyjnym, które
jednak, gdyby je traktować jako błahe (wszak doszło w końcu do sporządzenia uzasadnienia wyroku w części dotyczącej Patryka K.) i nieistotne,
prowadziłyby do konsekwencji procesowych niekorzystnych dla skazanego,
pozbawiając go prawa do kasacji. Przecież w dacie doręczenia obrońcy
skazanego zaskarżonego wyroku wraz z niekompletnym uzasadnieniem
rozpoczął bieg termin do wniesienia kasacji. I w tym terminie, w oparciu o
taki tylko dokument w postaci niekompletnego uzasadnienia mógł on budować zarzuty i stawiać wnioski. Jako, że z doręczonego obrońcy uzasadnienia nie można było powziąć informacji dlaczego Sąd Okręgowy w B.
uznał zarzuty i wnioski apelacji Patryka K. i jego obrońcy za oczywiście
bezzasadne, przeto słusznie postawił on zarzut rażącego naruszenia prze-
pisu art. 457 § 3 k.p.k. Niczego w tym względzie nie zmienia fakt sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej m. in. Patryka K., tym bardziej że nie zostało ono nawet doręczone w terminie określonym w art. 524 § 1 k.p.k., co hipotetycznie mogłoby dać asumpt do rozważań nad problemem przywracania (wydłużania) terminu do wniesienia
kasacji. Jako, że w rozpoznawanej sprawie nie otworzyła się nawet hipotetyczna możliwość tego rodzaju rozważań, przeto należy powrócić do oceny
kasacji w stanie sprawy w jakim rozpoczął się bieg terminu do jej wniesienia. Tu zaś oczywiste jest, że doręczenie stronie tylko fragmentu uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego rozpoczynające bieg terminu do wniesienia kasacji, w sytuacji gdy przyczyny niesporządzenia uzasadnienia w
całości leżą po stronie sądu, nie może wywoływać skutków dla strony niekorzystnych, a brak w doręczonym stronie fragmencie uzasadnienia ustosunkowania się do zarzutów zawartych w środku odwoławczym jest rażącym naruszeniem przepisu art. 457 § 3 k.p.k., nawet jeśli w terminie późniejszym brakujący fragment uzasadnienia zostanie sporządzony i stronie
tej doręczony. Uchybienie to uniemożliwia zapoznanie się przez stronę z
rozumowaniem, jakie przywiodło sąd odwoławczy do określonej treści rozstrzygnięcia, i nie pozwala – co wyraźnie podkreśla autor kasacji – na postawienie jakichkolwiek innych zarzutów. Nie można też skutków takiego
uchybienia zrzucać na karb nieporozumienia, co sugeruje autor odpowiedzi
na kasację, bowiem wówczas negatywne konsekwencje procesowe wynikające z owego nieporozumienia – jak zresztą wynika to z treści odpowiedzi – zostałyby przeniesione na skazanego.
W zaistniałej sytuacji, nie znajdując innych możliwości rozwikłania
występującego w niniejszej sprawie problemu, Sąd Najwyższy uznał, że w
stosunku do Patryka K. postępowanie odwoławcze powinno być powtórzone w sposób wolny od wad i dlatego zaskarżony wyrok uchylił.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy w B. powinien rozważyć wszystkie wnioski i zarzuty apelacji oskarżonego oraz apelacji jego
obrońcy, zaś wyniki rozważań zawrzeć w uzasadnieniu uwzględniającym
zasady wynikające z przepisu art. 457 § 3 w zw. z art. 433 k.p.k.
Z przytoczonych powodów należało orzec jak na wstępie.