Supreme Court quashes criminal order imposing excessive penalty for minor offense violating statutory sentencing limits.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's criminal order regarding the sentencing portion while leaving the conviction intact. The defendants were found guilty of a minor offense punishable only by a fine or reprimand, yet the lower court imposed a restriction on freedom. The court ruled this violated material law because the restriction on freedom is a heavier penalty not permitted for this specific violation, and the lower court erred in relying solely on procedural rules to justify the harsher sentence.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 106 k.w.; Art. 93 § 1 k.p.w.; Art. 39 § 2 k.w.; Art. 18 k.w.: A court cannot impose a penalty heavier than those listed in the statutory sanction for a specific offense, even when acting under procedural rules for summary judgments, as material law defines the permissible range of penalties.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 238/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lipca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)SSN Barbara Skoczkowska w sprawie G. K. i S. O., ukaranych za wykroczenie z art. 106 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 12 lipca 2017 r., kasacji, wniesionych przez Prokuratora Generalnego, na korzyść ukaranychod wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W.,z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II W (…), uchyla wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIEWyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w W. z dnia 9 grudnia 2016 roku, sygn. akt II W (…), G. K. i S. O. uznani zostali za winnych popełnienia wykroczenia z art. 106 k.w., za które wymierzono im kary po 1 (jednym) miesiącu ograniczenia wolności, zobowiązując ich do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin.Wyrok powyższy nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się z dniem 24 grudnia 2016 roku.Kasacje od wyroku Sądu Rejonowego w W. wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając wymieniony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, na korzyść ukaranych G.
K. i S. O., zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 106 k.w., polegające na orzeczeniu wobec obwinionych G. K. i S. O., na podstawie tego przepisu, kary ograniczenia wolności, mimo że w jego sankcji przewidziano jedynie możliwość wymierzenia kary grzywny albo kary nagany.W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Kasacje Prokuratora Generalnego są oczywiście zasadne w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. i podlegają uwzględnieniu.W wyroku Sądu Rejonowego w W. wymierzono G.
K. i S. O. karę ograniczenia wolności, która nie jest przewidziana w sankcji art. 106 k.w. Przepis art. 106 k.w. za opisane tam wykroczenie przewiduje bowiem jedynie karę grzywny albo karę nagany.Wydając w przedmiotowej sprawie wyrok nakazowy, Sąd Rejonowy nie mógł wymierzyć kary ograniczenia wolności korzystając jedynie z art. 93 § 1 k.p.w., wskazującego na warunki wydania wyroku nakazowego. Przepis ten wymienia rodzaje kar, które można orzec w takim trybie, ograniczając ich katalog do nagany, grzywny albo ograniczenia wolności, czego nie wolno utożsamiać z prawem sądu do odstąpienia na tej podstawie od katalogu kar przewidzianych w prawie materialnym.
Artykuł 93 § 1 k.p.w. ma charakter wyłącznie procesowy, co oznacza, że nie może być podstawą orzeczenia żadnej z kar w nim wymienionych (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 6 grudnia 2005 r., II KK 273/05, R-OSNKW 2005, poz. 2335; z dnia 1 października 2014 r., II KK 39/14, LEX nr 1511384). Powyższe skłania do wniosku, że wymierzając ukaranym za wykroczenie z art. 106 k.w. karę ograniczenia wolności, Sąd Rejonowy naruszył prawo materialne, albowiem orzekając w tym postępowaniu nakazowym mógł orzec jedynie karę grzywny albo karę nagany.
Co prawda, orzeczenie kary ograniczenia wolności jest możliwe w ramach nadzwyczajnego złagodzenia kary (art. 39 § 2 k.w.), kiedy to można orzekać karę łagodniejszego rodzaju, a więc także karę nieprzewidzianą w sankcji naruszonego przepisu, ale przewidzianą w ogóle przez przepisy Kodeksu wykroczeń, co jednak w przedmiotowej sprawie nie miało przecież zastosowania, albowiem kara grzywny lub nagany jest wprost przewidziana w sankcji art. 106 k.w., a kara ograniczenia wolności jest od nich – co oczywiste – karą surowszą (zob. art. 18 k.w.).Wskazane naruszenie prawa materialnego miało rażący charakter i wywarło istotny wpływ na treść zapadłego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze, skoro ukaranym wymierzono karę surowszą od przewidzianej za ten typ wykroczenia.Niezależnie od powyższego podzielić należy uwagi Prokuratora Generalnego zawarte w kasacji, że Sąd Rejonowy dopuścił się także naruszenia przepisu prawa procesowego – art. 25 § 3 k.p.w., poprzez zaniechanie wyznaczenia małoletniemu pokrzywdzonemu kuratora sądowego do reprezentowania jego praw w postępowaniu o wykroczenie, w którym obwinionymi byli jego przedstawiciele ustawowi (rodzice), pod władzą których pozostawał.
W przedmiotowej bowiem sprawie pokrzywdzonym jest małoletni M. K., który z racji wieku nie może jednak wykonywać swoich praw. W takim zaś przypadku, po myśli art. 25 § 3 k.p.w. i stosowanego odpowiednio art. 51 § 2 k.p.k., jego prawa wykonuje przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje. Z uwagi jednak na to, że przedstawiciele ustawowi tego małoletniego (oboje rodzice) są w tej sprawie obwinionymi, zachodzi konieczność ustanowienia kuratora przez sąd opiekuńczy, stosownie do treści art. 99 k.r.o., albowiem żadne z rodziców nie mogło reprezentować dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską.Powyższe spowodowało, że prawa pokrzywdzonego nie były reprezentowane, chociażby wobec możliwości wstąpienia przez kuratora do procesu w charakterze oskarżyciela posiłkowego i z tego tytułu doręczenia mu odpisu wyroku nakazowego, co niewątpliwe stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego.
Opisane uchybienie nie miało jednak – jak wskazano w kasacjach – istotnego wpływu na treść wydanego orzeczenia, gdyż interes pokrzywdzonego w istocie nie został w żaden sposób naruszony, skoro obwinieni zostali uznani za winnych zarzucanego im wykroczenia.Skoro jednak Prokurator Generalny nie podniósł takiego zarzutu w swojej kasacji wprost, a jedynie tego rodzaju obrazę prawa „zasygnalizował”, przy czym nie dopatrzył się istotnego wpływu tejże obrazy prawa na treść wydanego orzeczenia, to dalsze rozważania w tym zakresie należy uznać za zbędne, skoro Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym – tylko w wypadkach określonych w art. 435, 439 i 455 k.p.k. (art. 536 k.p.k.), a których zaistnienia nie stwierdzono.Uznając zatem, że w sprawie doszło do obrazy prawa materialnego tj. art. 106 k.w., Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. r.g.