Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 230/16 Generato dall'IA

Supreme Court quashes dismissal of criminal case against Polish citizen for Czech crime due to treaty-based jurisdiction rules.

Numero d'incarto III KK 230/16
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the dismissal of criminal proceedings against a Polish citizen for a traffic offense committed in the Czech Republic. The lower courts had dismissed the case because the Minister of Justice failed to issue a transfer order, relying on a provision that was later found to be inapplicable. The Court ruled that the relevant bilateral treaty grants direct jurisdiction to local judicial authorities, rendering the ministerial transfer requirement obsolete.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 59 ust. 1a k.p.k.; Art. 615 § 2 k.p.k.; Art. 2 ust. 1 Umowy polsko-czeskiej o pomocy prawnej; According to the bilateral treaty, judicial authorities of contracting states may directly initiate criminal proceedings without a transfer order from the central authority.

Parole chiave

Generato dall'IA
criminal jurisdiction bilateral treaty transfer of proceedings dismissal of case polish citizen Czech Republic subsidiarity principle

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3 ust. 1 Umowy między Polską Rzeczpospolitą Ludową a Czechosłowacką Republiką Socjalistyczną o pomocy prawnej...
Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 3 ust.
Art. 59 ust. 1, 1a i 3 Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeską o zmianie i uzupełnieniu...
17 § 1 pkt 10 k.p.k., postanowieniem z 18 listopada 2015 r., umorzył postępowanie wobec niewydania w trybie art. 590 § 1 k.p.k.
Art. 615 § 2 k.p.k.
1911), oraz art. 615 § 2 k.p.k. poprzez błędne uznanie, że dla prowadzenia postępowania karnego przeciwko obywatelowi polskiemu Z.
Art. 590 § 1 k.p.k.
17 § 1 pkt 10 k.p.k., postanowieniem z 18 listopada 2015 r., umorzył postępowanie wobec niewydania w trybie art. 590 § 1 k.p.k. przez Ministra Sprawiedliwości zezwolenia na ściganie oskarżonego.
Art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.
177 § 2 k.k.Sąd Rejonowy w S., po ponownym rozpoznaniu kwestii występowania czy też niewystępowania ujemnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., postanowieniem z 18 listopada 2015 r., umorzył postępowanie wobec niewydania w trybie art.
Art. 523 § 1 k.p.k.
Dlatego Sąd Najwyższy, uznając, że doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisów prawa wskazanych w kasacji (art. 523 § 1 k.p.k.), uchylił postanowienia Sądów obu instancji i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w S.
Art. 537 § 2 k.p.k.
rozpoznania (art. 537 § 2 k.p.k.).
art. 177 § 2 k.k
o popełnienie przestępstwa z art. 177 § 2 k.k.Sąd Rejonowy w S., po ponownym rozpoznaniu kwestii występowania czy też niewystępowania ujemnej przesłanki procesowej z art.
art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k
177 § 2 k.k.Sąd Rejonowy w S., po ponownym rozpoznaniu kwestii występowania czy też niewystępowania ujemnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., postanowieniem z 18 listopada 2015 r., umorzył postępowanie wobec niewydania w trybie art.
art. 590 § 1 k.p.k
17 § 1 pkt 10 k.p.k., postanowieniem z 18 listopada 2015 r., umorzył postępowanie wobec niewydania w trybie art. 590 § 1 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Rada Unii Europejskiej, decyzja ramowa 2009/948/WSiSW z dnia 30 listopada 2009 r.
IV KK 461/08
SN z 8 czerwca 2009 r., IV KK 461/08, R – OSNKW 2009, poz.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KK 230/16 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Zabłocki (przewodniczący)‎SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)‎SSA del. do SN Jacek BłaszczykProtokolant Jolanta Włostowska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jolanty Rucińskiej‎w sprawie Z. M.‎oskarżonego z art. 177 § 2 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 20 października 2016 r.,‎kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonego‎od postanowienia Sądu Okręgowego w G.‎z dnia 30 grudnia 2015 r., utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w S.‎z dnia 18 listopada 2015 r., uchyla postanowienia Sądów obu instancji i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w S. do rozpoznania.

UZASADNIENIECzeski prokurator wystąpił do Prokuratury Generalnej w Polsce z wnioskiem o przejęcie ścigania w sprawie dotyczącej wypadku komunikacyjnego z udziałem obywatela polskiego Z. M., do którego doszło na terytorium Republiki Czeskiej w dniu 2 lipca 2012 r. Wniosek ten został przekazany Prokuraturze Rejonowej w S., której prokurator wszczął postępowanie przygotowawcze, a po jego zakończeniu skierował do Sądu Rejonowego w S. akt oskarżenia przeciwko Z.M. o popełnienie przestępstwa z art. 177 § 2 k.k.Sąd Rejonowy w S., po ponownym rozpoznaniu kwestii występowania czy też niewystępowania ujemnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., postanowieniem z 18 listopada 2015 r., umorzył postępowanie wobec niewydania w trybie art. 590 § 1 k.p.k. przez Ministra Sprawiedliwości zezwolenia na ściganie oskarżonego.

Sąd Okręgowy w G., po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. zażalenia prokuratora, utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie.Kasację od prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G.u w całości złożył na niekorzyść oskarżonego Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 3 ust. 1 oraz art. 59 ust. 1, 1a i 3 Umowy między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Czechosłowacką Republiką Socjalistyczną o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych, podpisanej w Warszawie dnia 21 grudnia 1987 r. (Dz.

U. z dnia 21 czerwca 1989 r. Nr 39, poz. 210), zmienionej Umową między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeską o zmianie i uzupełnieniu wskazanej Umowy, sporządzoną w Mojmirovcach dnia 30 października 2003 r. (Dz. U. z dnia 4 listopada 2005 r. Nr 222, poz. 1911), oraz art. 615 § 2 k.p.k. poprzez błędne uznanie, że dla prowadzenia postępowania karnego przeciwko obywatelowi polskiemu Z. M. o czyn popełniony na terenie Republiki Czeskiej niezbędne było wydanie przez Ministra Sprawiedliwości, w trybie art. 590 § 1 k.p.k., rozstrzygnięcia o przejęciu wniosku o przekazanie ścigania do właściwego organu państwa obcego w sytuacji, kiedy w przepisach wskazanej Umowy, regulującej to zagadnienie w sposób kompleksowy, przewidziano bezpośredni tryb porozumiewania się w sprawach dotyczących przejęcia ścigania przez organy wymiaru sprawiedliwości Umawiających się Stron, w wyniku czego doszło do utrzymania w mocy niezasadnego, albowiem wydanego w oparciu o błędną wykładnię art. 59 ust. 1, 1a i 3 tej Umowy, postanowienia Sądu I instancji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. wobec braku wymaganego zezwolenia na ściganie.

W konsekwencji autor kasacji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu I instancji oraz o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się zasadna.W pierwszym rzędzie przypomnieć trzeba, że według art. 615 § 2 k.p.k. przepisów działu XIII ustawy karnoprocesowej nie stosuje się, jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczypospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej. Przepisy Kodeksu postępowania karnego wchodzą więc w grę dopiero wówczas, gdy nie wyklucza ich zastosowania obowiązująca w danej dziedzinie współpracy między określonymi państwami umowa międzynarodowa.

Unormowany kodeksowo system kooperacji w sprawach karnych ze stosunków międzynarodowych pełni tym samym wobec umów międzynarodowych rolę subsydiarną. Stosowanie przepisów krajowych nie jest wprawdzie wówczas całkowicie wyłączone, dotyczy jednak wąskiego spektrum spraw, a mianowicie sytuacji, gdy umowa nie reguluje jakiejś kwestii kluczowej dla funkcjonowania współpracy. Jeżeli istnieją luki i regulacja zawarta w umowie międzynarodowej nie jest całkowita, sąd polski ma obowiązek stosować te przepisy prawa krajowego, które się do tej kwestii odnoszą.

Natomiast z pewnością umowa międzynarodowa wyłącza zastosowanie przepisów krajowych w całości, jeżeli dana forma współpracy jest w niej unormowana w sposób kompleksowy (zob. post. SN z 8 czerwca 2009 r., IV KK 461/08, R – OSNKW 2009, poz. 1264).Bezsporne jest, że w dniu 21 grudnia 1987 r. została podpisana w Warszawie Umowa między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Czechosłowacką Republiką Socjalistyczną o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych (Dz. U. z 1989 r. Nr 39, poz. 210).

Została ona zmieniona i uzupełniona Umową z dnia 30 października 2003 r. sporządzoną w Mojmirovcach między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeską (Dz. U. z 2005 r. Nr 222, poz. 1911). W art. 3 ust. 1 Umowy uzgodniono, że organy wymiaru sprawiedliwości Polski i Czech co do zasady porozumiewają się ze sobą bezpośrednio. Znaczenie językowe tego przepisu nie budzi, zdaniem Sądu Najwyższego, wątpliwości. Warto wskazać, że w pierwotnym brzmieniu Umowy od tej zasady był przewidziany w art. 3 ust. 3 wyjątek: polegał on na tym, że w sprawach o przejęcie ścigania karnego organy wymiaru sprawiedliwości Umawiających się Stron winny były porozumiewać się ze sobą za pośrednictwem organów centralnych.

Wymieniony przepis został jednak mocą Umowy z 30 października 2003 r. skreślony; jako powód tego zabiegu podano potrzebę zdecentralizowania porozumiewania się w sprawach dotyczących przejęcia ścigania karnego oraz wprowadzenia możliwości odmowy przejęcia ścigania karnego. Jest znamienne, że Umowa polsko-czeska w aktualnej postaci nie uzależnia odmowy ścigania karnego, wprowadzonej do art. 59 ustępem 1a, od rozstrzygnięcia organu centralnego. Oznacza to, że wszystkie decyzje w przedmiocie przejęcia ścigania karnego Umawiające się Strony pozostawiły właściwym organom wymiaru sprawiedliwości, przez które rozumie się – jak stanowi art. 2 ust. 1 Umowy – sądy i prokuratury.

Z przedstawionym wyżej podejściem nie koliduje decyzja ramowa Rady 2009/948/WSiSW z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie zapobiegania konfliktom jurysdykcji w postępowaniu karnym i w sprawie rozstrzygania takich konfliktów (Dz. Urz. Unii Europ. z 15 grudnia 2009 r., L 328/42); w pkt 15 jej części wstępnej zauważa się, że decyzja ramowa nie narusza m.in. żadnych uzgodnień dotyczących przekazywania postępowań w sprawach karnych między państwami członkowskimi Unii. Dodać tu również trzeba, że Rzeczpospolita Polska nie ratyfikowała Europejskiej Konwencji o przekazywaniu ścigania w sprawach karnych, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 maja 1972 r.Sumując:

Umowa między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Czechosłowacką Republiką Socjalistyczną, podpisana w Warszawie dnia 21 grudnia 1987 r. (Dz. U. z 1989 r. Nr 39, poz. 210), zmieniona i uzupełniona Umową sporządzoną dnia 30 października 2003 r. w Mojmirovcach między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeską (Dz. U. z 2005 r. Nr 222, poz. 1911), reguluje w sposób kompleksowy współpracę w przedmiocie przejęcia ścigania karnego, a to oznacza, że zgodnie z zasadą subsydiarności (art. 615 § 2 k.p.k.), nie ma w takim wypadku zastosowania art. 590 § 1 k.p.k.; tym samym dla prowadzenia postępowania karnego przeciwko obywatelowi polskiemu o czyn popełniony na terenie Republiki Czeskiej nie jest wymagane wydanie przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego rozstrzygnięcia o przejęciu wniosku w tej kwestii.Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, należało stwierdzić, że ewidentnie błędnym postąpieniem było wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania wobec Z.

M. na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. Dlatego Sąd Najwyższy, uznając, że doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisów prawa wskazanych w kasacji (art. 523 § 1 k.p.k.), uchylił postanowienia Sądów obu instancji i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w S. rozpoznania (art. 537 § 2 k.p.k.). Niewłaściwe byłoby posłużenie się tu zwrotem „do ponownego rozpoznania”, bowiem stanowiące oś sporu zagadnienie prawne zostało w zapadłym przed Sądem Najwyższym postanowieniu rozwiązane.

Zakończenie niniejszego procesu nastąpi natomiast albo przez wydanie orzeczenia formalnego (gdy stwierdzi się wystąpienie ujemnej przesłanki procesowej), albo przez wydanie orzeczenia materialnego, w którym rozstrzygnie się kwestię odpowiedzialności karnej oskarżonego. kc