Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 188/19 Generato dall'IA

Supreme Court quashes tax crime verdicts for gambling operators due to flawed error of law assessment.

Numero d'incarto III KK 188/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's verdicts against two defendants for tax crimes related to operating illegal gambling machines. The court found the lower courts prematurely accepted 'unjustified ignorance of the law' without verifying whether the defendants had the opportunity to verify the legality of their business under the Gambling Act. Consequently, the court ruled that the defendants, as business operators, should have known the law and could not claim ignorance as a defense.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 10 § 4 k.k.s.; Art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych: Unjustified ignorance of the law is not a valid defense for business operators who had the statutory opportunity to verify the legality of their activities but failed to do so.

Parole chiave

Generato dall'IA
tax crime gambling machines ignorance of law business operator error of law Supreme Court criminal liability giuoco e scommessa

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 10 § 4 k.k.s.
Zasadnie podniósł autor kasacji, że od odpowiedzialności karnej skarbowej uwalnia tylko usprawiedliwiona nieświadomość karalności (art. 10 § 4 k.k.s.).
Art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 r.
B., urządzał gry na automatach do gier w rozumieniu art. 2 ust.
Art. 7 k.p.k.
i A.B., w następstwie czego doszło do inkorporowania do własnych ocen niewłaściwych ustaleń Sądu I instancji i utrzymania w mocy niezasadnego, bo wydanego z naruszeniem art. 7 k.p.k. i art.
art. 107 § 1 k.k
oskarżonych o przestępstwa skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s.
art. 433 § 2 k.p.k
2023).Analiza materiałów postępowania nie pozwala przyjąć, by Sąd odwoławczy należycie wywiązał się z obowiązków nałożonych przepisem art. 433 § 2 k.p.k.
art. 457 § 3 k.p.k
z art. 457 § 3 k.p.k., polegające na zaniechaniu przez Sąd Okręgowy w L.
art. 7 k.p.k
i A.B., w następstwie czego doszło do inkorporowania do własnych ocen niewłaściwych ustaleń Sądu I instancji i utrzymania w mocy niezasadnego, bo wydanego z naruszeniem art. 7 k.p.k.
art. 410 k.p.k
art. 535 § 5 k.p.k
Sytuacja taka stwarza aktualnie możliwość jej uwzględnienia na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.) bez względu na kierunek nadzwyczajnego środka zaskarżenia.
art. 10 § 4 k.k
Zasadnie podniósł autor kasacji, że od odpowiedzialności karnej skarbowej uwalnia tylko usprawiedliwiona nieświadomość karalności (art. 10 § 4 k.k.s.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II KKN 124/96
wyrok SN z 3 lutego 1997 r., II KKN 124/96, OSNKW 1997, nr 5 - 6, poz.
II KK 39/09
V KK 413/05
Supreme Court quashes appeal judgment for failing to substantively address defense arguments under Criminal Procedure Code.
III KK 436/10
76; z 10 sierpnia 2011 r., III KK 436/10; z 8 czerwca 2011 r., V KK 24/11; z 21 października 2010 r., III KK 167/10, OSNwSK 2010, poz.
V KK 24/11
Supreme Court quashes confiscation order due to lack of expert accounting opinion and calculation transparency.
III KK 167/10
76; z 10 sierpnia 2011 r., III KK 436/10; z 8 czerwca 2011 r., V KK 24/11; z 21 października 2010 r., III KK 167/10, OSNwSK 2010, poz.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KK 188/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący)‎SSN Piotr Mirek‎SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca)Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie M.S.C. i A.B. oskarżonych o przestępstwa skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 października 2019 r.‎kasacji Prokuratora Okręgowego w L. złożonej na niekorzyść oskarżonych od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt V Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w L. z siedzibą w Ś. z dnia 17 lipca 2018 r., II K (…) uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego i przekazuje sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

M.S.C. został oskarżony o to, że 1. Prowadząc działalność gospodarczą „H.” sp. z o.o., ul.: P. w W. w okresie od dnia 04 września 2015 roku do dnia 15 grudnia 2015 roku, w lokalu o nazwie „Z.” J.G., zlokalizowanym w Ś. przy ul. B., urządzał gry na automatach do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych w postaci dwóch urządzeń o nazwie E. nr (…) i C. nr (…) wbrew przepisom prawnym określonym w art. 2 ust. 6, art.3, art. 4 ust. 1a, art. 6 ust. 1, art. 9, art. 14 ust. 1, art. 23 ust. 1 oraz art. 23a ust. 1 cytowanej ustawy o grach hazardowych, w ten sposób, że na podstawie umowy dzierżawy z dnia 1 lipca 2014 r. podjął decyzję o wstawieniu do w/w lokalu przedmiotowych automatów, umożliwiając tym samym rozgrywanie gier hazardowych na tych automatach i wypłacanie wygranych pieniężnych, przy czym z popełnionych wielokrotnie przestępstw uczynił sobie stałe źródło dochodu, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 i 3 k.k.s.;

2. w warunkach jak w pkt. 1, w okresie od dnia 01 lutego 2016 roku do dnia 10 lutego 2016 roku w lokalu o nazwie „P.” B.K., zlokalizowanym w Ś. przy ul. A., urządzał gry na automatach do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych w postaci dwóch urządzeń o nazwie B. nr (…), C. nr (…) wbrew przepisom prawnym określonym w art. 2 ust. 6, art. 3, art. 4 ust. 1a, art. 6 ust. 1, art. 9, art. 14 ust. 1, art. 23 ust. 1 oraz art. 23a ust. 1 cytowanej ustawy o grach hazardowych, w ten sposób, że na podstawie umowy dzierżawy z dnia 01 lutego 2016 r. podjął decyzję o wstawieniu do w/w lokalu przedmiotowych automatów, umożliwiając tym samym rozgrywanie gier hazardowych na tych automatach i wypłacanie wygranych pieniężnych, przy czym z popełnionych wielokrotnie przestępstw uczynił sobie stałe źródło dochodu, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 i 3 k.k.s.;3. w warunkach jak w pkt. 1, w okresie od dnia 04 września 2015 roku do dnia 14 marca 2016 roku w S. , zlokalizowanym w K., woj. (…), urządzał gry na automatach do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych w postaci trzech urządzeń o nazwie H. nr (…), B. nr (…), H. nr (…) wbrew przepisom prawnym określonym w art. 2 ust. 6, art.3, art. 4 ust. la, art. 6 ust. 1, art. 9, art. 14 ust. 1, art. 23 ust. 1 oraz art. 23a ust. 1 cytowanej ustawy o grach hazardowych, w ten sposób, że na podstawie umowy dzierżawy z dnia 01 lutego 2015 r. podjął decyzję o wstawieniu do w/w lokalu przedmiotowych automatów, umożliwiając tym samym rozgrywanie gier hazardowych na tych automatach i wypłacanie „granych pieniężnych, przy czym z popełnionych wielokrotnie przestępstw uczynił sobie stałe źródło dochodu, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt. 2 i 3 k.k.s.;

A.B. oskarżona została natomiast o to, że w okresie od dnia 04 września 2015 roku do dnia 15 marca 2016 roku w K., woj. (…), będąc właścicielką S. prowadziła gry na automatach do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych w postaci trzech urządzeń o nazwie H. nr (…), B. nr (…), H. nr (…) wbrew przepisom prawnym określonym w art. 2 ust. 6, art.3, art. 4 ust. la, art. 6 ust. 1, art. 9, art. 14 ust. 1, art. 23 ust. 1 oraz art. 23a ust. 1 cytowanej ustawy o grach hazardowych, w ten sposób, że na podstawie umowy dzierżawy z dnia 01 lutego 2015 r. zawartej z M.C. prezesem spółki H. z/s w W., podjęła decyzję o wstawieniu do w/w lokali przedmiotowych automatów, obsługiwała je w zakresie realizacji wypłat wygranych pieniężnych, kredytowania oraz rozliczania automatów umożliwiając tym samym rozgrywanie gier hazardowych na tych automatach i wypłacanie wygranych pieniężnych, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s.Sąd Rejonowy w L.

II Wydział Karny z siedzibą w Ś., wyrokiem z dnia 17 lipca 2018 r., II K (…) uniewinnił M.S.C. i A.B. od dokonania zarzucanych im czynów, a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez Prokuratora Okręgowego w L. na niekorzyść obojga oskarżonych, Sąd Okręgowy w L., wyrokiem z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt V Ka (…), zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Z kasacją na niekorzyść obojga oskarżonych wystąpił Prokurator Okręgowy w L., który zaskarżył wyrok Sądu odwoławczego w całości zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegające na zaniechaniu przez Sąd Okręgowy w L. dokonania wszechstronnej kontroli odwoławczej oraz należytego rozważenia i ustosunkowania się do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych zawartego w apelacji prokuratora, w zakresie kwestionującym rozstrzygnięcie dotyczące oskarżonych M.C. i A.B., w następstwie czego doszło do inkorporowania do własnych ocen niewłaściwych ustaleń Sądu I instancji i utrzymania w mocy niezasadnego, bo wydanego z naruszeniem art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. wyroku Sądu Rejonowego w L. z siedzibą w Ś. uniewinniającego oskarżonych od zarzuconych im czynów.Podnosząc tak opisany zarzut, prokurator wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w L. i przekazanie go do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się uzasadniona w stopniu oczywistym.

Sytuacja taka stwarza aktualnie możliwość jej uwzględnienia na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.) bez względu na kierunek nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Przepis art. 1 pkt 93 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz.U., poz. 1694), nowelizujący treść art. 535 § 5 k.p.k. z dniem 5 października 2019 r. zniósł bowiem obowiązujące przed tym dniem ograniczenie, zgodnie z którym na posiedzeniu przeprowadzanym w tym trybie, oczywiście przy spełnieniu pozostałych warunków wymienionych w art. 535 § 5 k.p.k. mogła zostać uwzględniona jedynie kasacja wniesiona na korzyść oskarżonego.

Nowelizacja – w wyżej opisanym zakresie – ma również zastosowanie także do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie (art. 8 ustawy nowelizującej).Przechodząc do merytorycznej analizy wywodów kasacji, należało podzielić argumentację zarzutu podniesionego pod adresem Sądu odwoławczego. W art. 433 § 2 k.p.k. ustawodawca nałożył na sąd odwoławczy obowiązek rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym (zob. postanowienie SN z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. II KK 39/09). Chodzi tu nie tylko o „rozważenie” zarzutów w aspekcie formalnym, tj. odniesienie się do nich, ale także o aspekt merytoryczny dokonanej oceny zarzutów.

W tym ostatnim rozumieniu słowo „rozważyć” z perspektywy art. 457 § 3 k.p.k. oznacza zasadnie rozważyć, a więc dokonać prawidłowej merytorycznej oceny zarzutów odwoławczych (zob. m.in. wyroki SN: z 6 czerwca 2006 r., V KK 413/05, OSNKW 2006/7 – 8, poz. 76; z 10 sierpnia 2011 r., III KK 436/10; z 8 czerwca 2011 r., V KK 24/11; z 21 października 2010 r., III KK 167/10, OSNwSK 2010, poz. 2023).Analiza materiałów postępowania nie pozwala przyjąć, by Sąd odwoławczy należycie wywiązał się z obowiązków nałożonych przepisem art. 433 § 2 k.p.k. na co wskazuje treść pisemnych motywów zaskarżonego kasacją wyroku, akceptując zasadnicze dla wyniku postępowania ustalenie Sądu I instancji, zgodnie z którym oskarżeni nie popełnili zarzucanego im przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s., albowiem działali w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności.

Dla wykazania wadliwości rozumowania obu orzekających w sprawie Sądów wystarczyłoby w zasadzie ograniczyć się do stwierdzenia, iż zarzucanych im czynów oboje oskarżeni dopuścili się w okresie od 4 września 2015 r. do 15 marca 2016 r., a zatem gdy obowiązywały już uprzednio notyfikowane znowelizowane przepisy ustawy o grach hazardowych, rozwiewające wszelkie wątpliwości odnośnie interpretacji przepisów ustawy o grach hazardowych, na których skupiły się oba Sądy. Z dniem 3 września 2015 r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych, spełniająca wymóg notyfikacji norm uznawanych za przepisy techniczne i nowelizująca zarówno art. 6, jak i art. 14 u.g.h.

Oboje oskarżeni dyspozycji tych przepisów, w ich znowelizowanym kształcie i uchwalonych z zachowaniem procedur legislacyjnych, bezspornie nie zrealizowali i za usprawiedliwienie tego faktu trudno poczytać okoliczność, iż w procesie uchwalenia pierwotnej (podkr. SN) wersji ustawy doszło do mankamentów legislacyjnych w postaci braku notyfikacji Komisji Europejskiej projektu ustawy o grach hazardowych tzw. przepisów technicznych.Przedmiotowe uchybienie miało charakter rażący i mający istotny wpływ na treść orzeczenia uwalniającego oskarżonych od popełnienia zarzucanych im czynów karno-skarbowych.

Już z tego tylko powodu zaskarżony kasacją wyrok ostać się nie może. Niemniej jednak Sąd Najwyższy za zasadne uznał poczynienie dodatkowych uwag pod adresem prawidłowości prawnokarnej oceny zachowania oskarżonych.1. odnośnie M.S.C. – Sąd Okręgowy pozostawił poza polem rozważań fakt, iż oskarżony – jako przedsiębiorcą oraz prezes zarządu spółki kapitałowej powinien dbać o zgodność prowadzonej działalności gospodarczej z przepisami prawa, także jeżeli okoliczność ta wymaga śledzenia zmian obowiązujących przepisów, zwłaszcza wówczas, kiedy zmiany te w sposób oczywisty dotyczą meritum prowadzonej działalności.

W sytuacji, kiedy oskarżony śledził zmiany przepisów oraz sytuację prawną, jaka wystąpiła w wyniku braku notyfikacji stosownych przepisów Komisji Europejskiej (co ustalił i przyjął za podstawę rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy – s. 8 uzasadnienia), to nie sposób poczytać kontunuowania przezeń działalności za działanie w warunkach błędu co do bezprawności czynu. Błąd taki uznać należy za pozorny i nieusprawiedliwiony. Oskarżony – jako przedsiębiorca – dysponował bowiem możliwością skorzystania z możliwości weryfikacji legalności prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej poprzez instytucję określoną w art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którą minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, na wniosek lub z urzędu, w drodze decyzji, czy gry lub zakłady posiadające cechy wymienione w ust. 1-5a są grami losowymi, zakładami wzajemnymi, grami w karty albo grami na automacie w rozumieniu ustawy.

Z tego rodzaju ustawowo zagwarantowanej możliwości oskarżony bezspornie nie skorzystał, przy czym rolą orzekających w sprawie Sądów winno być ustalenie powodów takiego braku postąpienia. Brak tego rodzaju ocen i ustaleń czyniło przedwczesnym przyjęcie działania w warunkach błędu co do prawa. Zasadnie podniósł autor kasacji, że od odpowiedzialności karnej skarbowej uwalnia tylko usprawiedliwiona nieświadomość karalności (art. 10 § 4 k.k.s.). i nie można skutecznie powoływać się na niezawinioną nieznajomość prawa, jeżeli z ustalonych faktów wynika, że sprawca nie tylko nie starał się w sposób należyty zapoznać się z obowiązującym uregulowaniem, choć miał możność to uczynić u przedstawicieli właściwych organów ale wręcz w sposób wyraźny z takiej możliwości zrezygnował (zob. wyrok SN z 3 lutego 1997 r., II KKN 124/96, OSNKW 1997, nr 5 - 6, poz. 46);2. odnośnie do A.B.

– wątpliwości budzi przyjęcie przez Sąd Rejonowy kontratypu usprawiedliwionej nieświadomości karalności w sytuacji, kiedy oskarżona, na przestrzeni całego postępowania, nie zdecydowała się na złożenie wyjaśnień, z których mógłby wynikać stan jej świadomości prawnej w zakresie organizacji gier hazardowych. Powyższa okoliczność nie została również ustalona w oparciu o jakikolwiek dowód oceniony zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.k., niejako na zasadzie domniemania istnienia takiej nieświadomości. Tego rodzaju sposobu procedowania nie zakwestionował Sąd odwoławczy, nie przeprowadzając również własnego postępowania dowodowego w tym zakresie, pomimo że w apelacji wyraźnie wskazano na mankamenty oceny Sądu meriti w omawianej sferze.Także i wyżej opisane okoliczności w oczywisty sposób dowodzą przedwczesności przyjęcia kontratypu nieświadomości karalności czynu – w odniesieniu do obojga oskarżonych.Dlatego – wobec oczywistej zasadności wywiedzionej kasacji – Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.as