Supreme Court dismisses appeal as obviously unfounded for attempting to retry case merits instead of correcting legal errors.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal as obviously unfounded on May 22, 2024, regarding a case where the lower court ordered the termination of criminal proceedings and psychiatric confinement. The defense argued that the appellate court failed to properly consider all arguments and ignored significant expert opinions, but the court found these claims were merely a formal attempt to retry the case's merits. The court ruled that the appellant did not demonstrate a legal violation or a serious error, as the appellate court had adequately addressed the arguments without needing to re-evaluate the evidence.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 519, 523 § 1, 535 § 3 k.p.k.; A cassation appeal is obviously unfounded when the appellant attempts to retry the case's merits rather than correcting a legal error, failing to meet statutory requirements for extraordinary relief.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 184/24 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), sprawy J. N., sprawcy czynu zabronionego z art. 224a § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 19 października 2023 r., sygn. II Kz 201/23, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 25 sierpnia 2023 r., sygn. II K 323/23, w przedmiocie umorzenia postępowania i zastosowania środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić podejrzanego J. N. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych postępowania kasacyjnego;
3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. B. K. - Kancelaria Adwokacka w T. - kwotę 885,60 zł (osiemset osiemdziesiąt pięć złotych i sześćdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz podejrzanego J. N.[PGW]
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu, postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2023 r., sygn. II K 323/23, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k., art. 93b § 1 k.k., art. 93c pkt 1 k.k., art. 618f § 1-3 k.p.k. i art. 632 pkt 2 k.p.k. umorzył postępowanie karne przeciwko J.N. podejrzanemu o to, że w okresie od 5 kwietnia 2022 r. do 6 maja 2022 r. w T., woj. […], działając w krótkich odstępach czasu w celu realizacji z góry powziętego zamiaru, wiedząc, iż zagrożenie nie istnieje, poprzez wysłanie e-maili zawiadomił Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Urząd Miasta w T. i inne ustalone osoby i instytucje o zdarzeniu, które zagraża życiu i zdrowiu wielu osób oraz mieniu w znacznych rozmiarach poprzez zamiar wysadzenia i spalenia budynku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. oraz zamordowania 966 osób, co miało wywołać przekonanie o istnieniu takiego zagrożenia czym wywołał czynność organu ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, które miały uchylić wskazane zagrożenie przy czym zarzucanego mu czynu dopuścił się mając zniesioną zdolność do rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, tj. o czyn z art. 224a § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. (pkt I) oraz zastosował wobec J.N. środek zabezpieczający w postaci pobytu w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym (pkt II), a także rozstrzygnął o kosztach procesu (pkt III, IV i V).Na skutek rozpoznania zażalenia obrońcy podejrzanego na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania i zastosowania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu postanowieniem z dnia 19 października 2023 r., sygn.
II Kz 201/23, na podstawie art. 105 § 1 i 2 k.p.k. sprostował omyłkę pisarską w ww. postanowieniu w ten sposób, że w pkt. I i II sentencji postanowienia w miejsce słów: „J.N.” i „J.N.” wpisał słowa: „J.N.” i „J.N.” (pkt I ppkt 1 i 2) oraz utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie (pkt II), a także rozstrzygnął o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze (pkt III i IV).Od powyższego postanowienia kasację na korzyść podejrzanego J.N. wniosła jego obrońca. Zaskarżyła je w całości i zarzuciła mu rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, mające istotny wpływ na jego treść, poprzez naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegające na niedostatecznym rozważeniu wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu obrońcy podejrzanego i pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia istotnych okoliczności, które winny być rozważone na korzyść podejrzanego, a w szczególności odnoszących się do:1.obrazy przepisów postępowania, brak wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego, pominięcie istotnych okoliczności w sprawie, a w szczególności, że podejrzany jest osobą niekaraną, przestrzega porządku prawnego, a ponadto deklaruje on podjęcie terapii, zaś biegłe sądowe z zakresu psychiatra i psychologii zeznały, iż podjęcie terapii przez podejrzanego poprawi jego stan zdrowia, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, że zarzucany podejrzanemu czyn cechuje znaczny stopień społecznej szkodliwości oraz istnieje wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez podejrzanego czynów wypełniających znamiona przestępstw o znacznej społecznej szkodliwości, co skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 93b § 1 k.k. i art. 93g § 1 k.k. i zastosowaniem wobec J.N. środka zabezpieczającego w postaci zamkniętego zakładu psychiatrycznego;2.obrazy przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 93b § 1 k.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym w sytuacji, gdy zastosowanie wymienionego środka zabezpieczającego stanowi ostateczne rozwiązanie, natomiast zgodnie z zasadą proporcjonalności powinien w stosunku do podejrzanego J.N. zostać zastosowany środek najmniej uciążliwy;3.obrazy przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 93b § 1 k.k. i art. 93g § 1 k.k. poprzez niewłaściwe ustalenie, że rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji w przedmiocie zastosowania wobec podejrzanego J.
N. środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym z art. 93a § 1 pkt 4 k.k. jest prawidłowe, podczas gdy zarzucany czyn nie był czynem o znacznej społecznej szkodliwości, a także ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika wysokie prawdopodobieństwo, że podejrzany ponownie popełni czyn zabroniony o znacznej społecznej szkodliwości.W konkluzji obrońca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 19 października 2023 r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 25 sierpnia 2023 r. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Tarnobrzegu do ponownego rozpoznania oraz wstrzymanie wykonania postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 25 sierpnia 2023 r. utrzymanego w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 19 października 2023 r. do czasu rozpoznania kasacji, a także przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej podejrzanemu z urzędu za postępowanie kasacyjne.W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Rejonowej w Tarnobrzegu wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.Kasacja obrońcy podejrzanego J.N. okazała się bezzasadna i to w stopniu oczywistym. Przypomnieć należy, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o wysoce sformalizowanych podstawach, umożliwiającym kwestionowanie prawomocnego już postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego. Kasacja może być oparta na szczególnych podstawach, ujętych przed ustawodawcę inaczej niż podstawy zwyczajnego środka odwoławczego (art. 438 § 1 k.p.k.).
Podstawą wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia mogą być uchybienia wymienione w art. 439 § 1 k.p.k. lub naruszenia prawa zbliżone ciężarem gatunkowym do tych wymienionych w przepisie art. 439 § 1 k.p.k., które — primo — cechowały się rażącym charakterem i — secundo — mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (art. 523 § 1 zd. pierwsze k.p.k.). Dla skuteczności zarzutu kasacyjnego, podnoszącego wystąpienie innego naruszenia prawa niż określone w art. 439 § 1 k.p.k., wymagane jest także wykazanie przez autora kasacji co najmniej potencjalnych konsekwencji owego naruszenia, które muszą mieć formę kwalifikowaną, a zatem muszą to być konsekwencje o charakterze istotnym.
Oznacza to, że ich zaistnienie powinno wiązać się ze stwierdzeniem, że gdyby do danego uchybienia nie doszło, to mogłoby wówczas zapaść orzeczenie innej treści. Jedyny podniesiony w kasacji obrońcy podejrzanego zarzut tego wymagania nie spełnił, co implikowało wskazaną na wstępie ocenę o bezzasadności nadzwyczajnego środka odwoławczego.Wbrew twierdzeniom autorki kasacji, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia standardów rzetelnej kontroli instancyjnej, określonej w art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. Analiza uzasadnienia zaskarżonego kasacją postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu przekonuje, że przeprowadzone przez ten sąd zbadanie zarzutów obrazy prawa procesowego i materialnego postawionych w zażaleniu obrońcy J.N. (obrazy art. 7 k.p.k. w zw. z art. 92 k.p.k., art. 93b § 1 k.k. oraz art. 93b § 1 k.k. i art. 93g § 1 k.k.), powtórzonych następnie w kasacji w punktach od a do c, charakteryzowało się wnikliwością i żadnego z kwestionowanych w środku odwoławczym zagadnień sąd ad quem nie pominął.
Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu – wbrew twierdzeniom skarżącej – odniósł się zarówno do kwestionowanego zagadnienia zastosowania najdotkliwszego ze środków zabezpieczających określonego w art. 93a § 1 pkt 4 k.k. (pobyt w zakładzie psychiatrycznym), jak i dostrzegł okoliczności mające wskazywać na możliwość zastosowania wobec podejrzanego środka zabezpieczającego najmniej uciążliwego w postaci terapii. W sposób szczegółowy sąd ten uargumentował kwestię zasadności zastosowania środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym powołując się na kategoryczną, zgodną, spójną i pełną opinię biegłych lekarzy psychiatrów i biegłego psychologa – pisemną z dnia 13 maja 2023 r. (k. 314-319) oraz ustną uzupełniającą z dnia 25 sierpnia 2023 r. (k. 352-353), z wniosków których to opinii wynika przede wszystkim okoliczność wysokiego prawdopodobieństwa ponownego popełnienia przez J.N. w przyszłości czynów zabronionych, całkowicie bezkrytyczna postawa ww. co do zarzucanego/przypisanego czynu tłumaczonego w sposób wyraźnie chorobowy oraz ocena znacznej społecznej szkodliwości tego czynu.
Sąd ten odniósł się również do kwestii deklaracji J.N. o gotowości podjęcia terapii w warunkach ambulatoryjnych wskazując cyt.: „(…) że aktualny stan zdrowia psychicznego podejrzanego nie daje gwarancji, iż podejmie on leczenie w warunkach ambulatoryjnych, skoro podejrzany nadal uważa, że nie jest chory - co też zgodnie podkreślili biegli” (zob. s. 5 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia). Wprawdzie dwóm innym okolicznościom w postaci niekaralności J.N. i przestrzega porządku prawnego nie poświęcił tyle uwagi, jednak same te okoliczności w kontekście całokształtu zebranego materiału dowodowego, w szczególności w kontekście ww. opinii biegłych lekarzy psychiatrów i biegłego psychologa, nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie, a samo naruszenie nie nosi ani cech „rażącego charakteru” ani nie ma istotnego wpływu na treść orzeczenia.
Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu nie pominął zatem ani nie zmarginalizował żadnego z zarzutów postawionych w zażaleniu obrońcy, wykazując powody, dla których nie można było przychylić się do argumentacji podniesionej w zwyczajnym środku odwoławczym i przytoczonych w nim zarzutów. Poprawność w wywiązaniu się przez sąd odwoławczy z nałożonej na niego funkcji kontrolnej zaskarżonego orzeczenia sądu meriti nie może być natomiast oceniana przez pryzmat oczekiwań obrońcy podejrzanego, przedstawionych w wywiedzionym zażaleniu.
Powyższy wniosek skutkował uznaniem, że choć formalnie w nadzwyczajnym środku zaskarżenia, pod postacią zarzutu naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. wskazane zostało uchybienie w postępowaniu odwoławczym, mające polegać na uchybieniu przez sąd ad quem prawidłowej kontroli odwoławczej przez niedostateczne rozważenie wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu obrońcy podejrzanego i pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia istotnych okoliczności, wskazujących na błędne dokonanie ustaleń faktycznych, w istocie zamysłem autorki kasacji było prowadzenie dalszej polemiki z dokonaną przez sąd a quo oceną dowodów, a w konsekwencji również z poczynionymi ustaleniami faktycznymi.
Skutkowało to niespełnieniem przez autorkę kasacji ustawowych wymagań, o których mowa w art. 519 i 523 § 1 k.p.k. i przesądzało o uznaniu jej za oczywiście bezzasadną.Bez wątpienia autorka nadzwyczajnego środka zaskarżenia nie wykazała, że postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 19 października 2023 r. obarczone jest jakimkolwiek naruszeniem prawa, a tym bardziej naruszeniem rażącym (art. 523 § 1 zd. pierwsze k.p.k.). Poza czysto formalnym wskazaniem na wadliwość przeprowadzonej przez sąd odwoławczy kontroli instancyjnej, obrońca podejrzanego dążyła w istocie do niezgodnego z prawem (na tym etapie postępowania) jej ponowienia.
W konsekwencji, zaprezentowana powyżej ocena zarzutu kasacyjnego oraz niestwierdzenie podstaw określonych w art. 536 k.p.k. skutkowało oddaleniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. na posiedzeniu bez udziału stron. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k., biorąc pod uwagę trudną sytuację osobistą i materialną podejrzanego, zaś w oparciu o § 17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j.
Dz.U. z 2024 r. poz. 763) zasądzono na rzecz obrońcy z urzędu adwokata B.K. wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz podejrzanego J.N.. WB.[ms]