Supreme Court quashes joint verdict for violating res judicata and dismisses proceedings under Art. 17 § 1(7) K.P.K.

Sygn. akt III KK 126/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 kwietnia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)‎SSN Jerzy Grubba‎SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca)Protokolant Dagmara Szczepańska-Maciejewska w sprawie G. L.po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu – w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 12 kwietnia 2018 roku kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w I. z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie,2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIEWyrokiem łącznym z dnia z dnia 12 kwietnia 2017 r. Sąd Rejonowy w I., sygn. akt II K (…) na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. połączył G. L. kary pozbawienia wolności orzeczone w sprawach o sygnaturach akt II K 569/14 Sądu Rejonowego w I. oraz II K 329/16 Sądu Rejonowego w I. i wymierzył skazanemu karę łączną roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz w pozostałym zakresie łączone wyroki pozostawił do odrębnego wykonania. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 3 czerwca 2017 r.Następnie wyrokiem łącznym z dnia 27 czerwca 2017 r.

Sąd Rejonowy w I., sygn. akt II K 265/17 na podstawie. 85 § 1 i 2 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w tych samych wyrokach jednostkowych, które zostały objęte wyrokiem łącznym z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt II K (…) i wymierzył skazanemu karę łączną roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 88 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k. orzekł wobec skazanego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio.Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 5 lipca 2017 r.Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny zaskarżając go w całości i zarzucił rażące oraz mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. oraz art. 572 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., a polegające na wydaniu wyroku łącznego obejmującego wyroki objęte wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w I. z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…).W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwala na jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Trafnie w niej wykazano, że doszło do rażącego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (res iudicata) w związku z wcześniejszym wydaniem wyroku łącznego przez Sąd Rejonowy w I. w dniu 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt (…), obejmującego te same wyroki stanowiące przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia i dotyczącego tego samego skazanego (k. (…) akt o sygn. II K (…)).W realiach tej sprawy, gdyby Sąd Rejonowy w I. dysponował informacją, że w tym samym przedmiocie został już wydany wyrok łączny w sprawie o sygn. akt II K (…), to powinien umorzyć postępowanie w tym zakresie z uwagi na ujemna przesłankę procesową res iudicata (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.).Wobec stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego albowiem to ten przepis, a nie art. 572 k.p.k. stanowi podstawę rozstrzygnięcie w przypadku wystąpienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci res iudicata.

Powołanie jako podstawy umorzenia art. 572 k.p.k. ma miejsce tylko wówczas, gdy w ogóle brak jest warunków do wydania wyroku łącznego. Nadto zgodnie z wyrażonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, wydanie nowego wyroku łącznego wbrew przesłance powagi rzeczy osądzonej nie powoduje utraty mocy przez poprzedni wyrok łączny, albowiem skutek, o którym mowa w art. 575 § 1 in fine k.p.k., może nastąpić tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, a zatem gdy zachodzi realna potrzeba wydania nowego wyroku łącznego.

W wypadku uchylenia wyroku wydanego z naruszeniem art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. wykonaniu podlega poprzedni wyrok łączny, gdyż nie utracił on mocy na podstawie art. 575 § 1 k.p.k. (por. wyrok SN z dnia 30 XI 2011 r., II KK 149/11, OSNKW 2011, z. 12, poz. 113).Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.