Supreme Court excludes judge from cassation due to external impartiality concerns regarding appointment process.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court excluded Judge Anna Dziergawka from the cassation proceedings on March 10, 2025, based on a request by defense attorney P. M. The defense argued that Dziergawka's appointment by the Judicial Council, which also handled the case, created an appearance of bias under Article 439 § 1 item 2 of the Code of Criminal Procedure. The court ruled that while the judge's decision might be objectively impartial, the external perception of the judicial system's integrity was compromised by the specific circumstances of her appointment.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.: The institution of recusal serves to ensure real impartiality and strengthen the authority of justice by removing even the appearance of bias; therefore, the need for recusal depends not only on the merit of the specific objection but also on whether sufficient circumstances exist in the case realities to raise doubts about the judge's impartiality in the external social perception.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
III KK 112/25 POSTANOWIENIE Dnia 8 maja 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 8 maja 2025 r. w Izbie Karnej, w sprawie o sygn. akt III KK 112/25, wniosku z dnia 10 marca 2025 r. adwokata P. M. – obrońcy skazanych R. M. i P. B., o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt III KK 112/25 postanowił: na podstawie art 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN Annę Dziergawkę od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt III KK 112/25.
UZASADNIENIEW orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentowana jest konieczność zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, przy czym co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego, logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście zainteresowany wynikiem procesu. Wskazuje się, że instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności (por. np. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt.
SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7/A, poz. 67). Znaczenie społecznej oceny bezstronności sędziego, a także wynikająca z tego perspektywa interpretacji podstaw wyłączenia sędziego, skutkuje tym, iż o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku o wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04).
SSN Anna Dziergawka została powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co jest powodem wniosku o Jej wyłączenie, zaś w kasacji sformułowano zarzut zaistnienia w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego Rzeszowie z dnia 1 marca 2024 r., sygn. akt III Ka 275/23, uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na udział w składzie orzekającym sędziów powołanych na zajmowane aktualnie stanowiska sędziowskie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Zatem w realiach niniejszej sprawy udział SSN Anny Dziergawki w rozpoznaniu kasacji adwokata P. M. – obrońcy skazanych R. M. i P. B., w odbiorze zewnętrznym mógłby zostać odebrany jako postąpienie nie utrwalające obrazu sądu jako organu działającego w warunkach bezstronności. W literaturze podnosi się, że nie ma sprzeczności w zdaniu, cyt. ,,sędzia był stroną we własnej sprawie i wydał w niej bezstronny wyrok”. Nie da się wykluczyć, że w takim wypadku rozstrzygnięcie sędziego byłoby obiektywne, jednak samo orzekanie przezeń w takim układzie faktycznym, dla postronnego obserwatora, a także z punktu widzenia strony, naruszałoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości (por.
Z. Łyda, Bezstronność arbitra a zakaz ,,zainteresowania w sprawie”, Państwo i Prawo 1996, nr 2, s. 51 – 54). Kierując się tymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie. [PŁ][a.ł]