Supreme Court dismisses appeal, allowing defense request to exclude judge due to flawed appointment procedure.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court granted the defense lawyer's request to exclude Judge Ryszard Witkowski from the case. The court found that the judge's appointment to the Supreme Court by the newly structured National Council of the Judiciary violated constitutional procedures and created a legitimate doubt regarding judicial impartiality. Consequently, the judge was removed from the bench to ensure the court's independence and compliance with international standards.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1, 4 k.p.k.; Art. 179 Konstytucji RP; Art. 6 § 1 KPPW; Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. - A judge's appointment to a constitutional court by a body established under specific statutory conditions may constitute a legitimate doubt regarding impartiality, necessitating exclusion to uphold institutional guarantees of judicial independence.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 101/24 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie M.M. i B.M., skazanych za przestępstwa z art. 229 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 grudnia 2025 r. wniosku obrońcy skazanego M.M. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego R.W. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. III KK 101/24. UZASADNIENIEDo Sądu Najwyższego w dniu 6 października 2025 r. wpłynął wniosek obrońcy skazanego M.M. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego R.W. od rozpoznania sprawy zawisłej przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt III KK 101/24.
Wnioskodawca podniósł, że podstawą wniosku o wyłączenie jest wadliwe powołanie na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego. Wniosek o wyłączenie sędziego został zarejestrowany pod sygn. KRI [1279] i przydzielony do rozpoznania SSN B.S.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy skazanego zasługuje na uwzględnienie ze względu na treść art. 41 § 1 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Okolicznością mogąca wywołać tę wątpliwość może być m.in. tryb powołania sędziego Sądu Najwyższego na urząd (zob. np. postanowienie SN z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II KK 206/21). Sąd Najwyższy jest zobowiązany do wyłączenia sędziego także wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszych uchybień, a więc do naruszenia standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować m.in. odpowiedzialnością odszkodowawczą Państwa (zob. np. postanowienie SN z dnia 11 kwietnia 2023 r., sygn. akt II KK 57/23 [KRI 155]).Wniosek wiąże się z okolicznościach dotyczącymi powołania R.W. na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3). W tym miejscu nie trzeba szczegółowo wyjaśniać, że fakt brania udziału w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w tym trybie, prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. w szczególności: uchwała Sądu Najwyższego w składzie połączonych 3 Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22;; zob. także wyroki ETPC: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce).Już samo to powoduje konieczność wyłączenia SSN R.W. od rozpoznania sprawy.
Należy jednocześnie dodać, że sędzia R.W. został pierwotnie powołany na stanowisko sędziego w Izbie Dyscyplinarnej, która to Izba, choć była organem powiązanym administracyjnie z Sądem Najwyższym, nie miała statusu sądu w Konstytucji RP i prawa międzynarodowego (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt. BSA I-4110-1/2020 oraz uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22; wyrok TSUE z dnia 15 lipca 2021 r., C-791/19). W konsekwencji podjęcie przez sędziego R.W. czynności orzeczniczych w Sądzie Najwyższym - Izbie Karnej nastąpiło bez zachowania procedury przewidzianej dla ubiegania się o stanowisko w sądzie przewidzianym w Konstytucji RP (art. 179 Konstytucji RP).
Naruszenie tej procedury również uzasadnia stwierdzenie braku dochowania instytucjonalnych i ustrojowych gwarancji zapewnienia bezstronności i niezawisłości sądu ukonstytuowanego z udziałem sędziego R.W. (zob. m.in. postanowienia SN: z 3 września 2024 r., III KK 341/24; z 14 października 2024 r., III KK 286/23). Ponadto wypada dodać, że w czasie orzekania w Izbie Dyscyplinarnej R.W. okazywał lekceważenie wobec wiążącego polskie sądy orzecznictwa europejskiego (chociażby poprzez rozpoznawanie spraw w okresie zawieszenia przez TSUE funkcjonowania Izby Dyscyplinarnej – np. w dniu 30 stycznia 2022 r. w sprawie II DSK 5/19).Zauważyć nadto trzeba, że w kasacji obrońcy skazanego M.M. został podniesiony zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. z uwagi na udział w składzie sądu odwoławczego sędziego, który otrzymał nominację do Sądu Okręgowego w Tarnowie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Udział sędziego R.W. w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy stanowiłby rażące naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua.Mając powyższe na uwadze należało wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego R.W. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. III KK 101/24. [WB][r.g.]