Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 101/24 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal and orders recusal of judge due to flawed nomination procedure violating fair trial rights.

Numero d'incarto III KK 101/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defendant's cassation appeal and ordered the recusal of Judge Anna Dziergawka from the case. The defense argued that the judge's appointment by a compromised Judicial Council violated the right to a fair trial under Article 6 of the ECHR. The court agreed, ruling that a judge appointed by a procedurally flawed body cannot ensure an impartial tribunal, thus necessitating recusal to uphold constitutional and international standards.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 EKPC: A judge appointed by a Judicial Council established under a flawed 2017 reform cannot preside over a case, as their appointment process violates the right to an independent and impartial tribunal.

Parole chiave

Generato dall'IA
recusal of judge impartial tribunal flawed nomination procedure fair trial rights Judicial Council reform nemo iudex in causa sua Article 6 ECHR ritiro dell'istanza giudiziaria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
M.,wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt III KK 101/24,na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 k.p.k. i art.
Art. 42 § 4 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze akt III KK 101/24.
Art. 6 ust. 1 EKPC
1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.
Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
1 EKPCz, jak również standardu konstytucyjnego (art. 45 ust.
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a na gruncie prawa polskiego, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 41 § 1 k.p.k
M.,wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt III KK 101/24,na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 42 § 1 k.p.k
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze akt III KK 101/24.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
1 EKPCz, jak również standardu konstytucyjnego (art. 45 ust.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a na gruncie prawa polskiego, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Reczkowicz przeciwko Polsce, 22 lipca 2021 r., nr 43447/19
Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19
Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce, 3 lutego 2022 r., nr 1469/20
uchwała Sądu Najwyższego w składzie 3 połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-1/20
uchwała Sądu Najwyższego w składzie 3 połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-1/20; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22).
uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22
uchwała Sądu Najwyższego w składzie 3 połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-1/20; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22).
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KK 101/24 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 7 maja 2025 r. w sprawie skazanego M. M.,wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt III KK 101/24,na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze akt III KK 101/24.

UZASADNIENIE

Obrońca skazanego M. M. [a także obrońca drugiej osoby skazanej] wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt II Ka 78/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt II K 82/21. W wyniku losowania w dniu 2 kwietnia 2025 r. do rozpoznania tej sprawy została wyznaczona SSN Anna Dziergawka. W dniu 11 kwietnia 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego, adwokata B. R., o wyłączenie sędziego SN Anny Dziergawki na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. i art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, od rozpoznania niniejszej sprawy.W obszernym wniosku obrońca podniósł, że zachodzą wątpliwości co do bezstronności SSN Anny Dziergawki wynikające przede wszystkim z uzyskania statusu sędziego Sądu Najwyższego w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym nowelą z 2017 r.

Nadto, udział SSN Anny Dziergawki w rozpoznaniu kasacji skazanego M. M. stanowiłby naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua. W konsekwencji tego, zdaniem obrońcy, zachodzą uzasadnione wątpliwości co do możliwości rozstrzygania tej sprawy przez Sąd Najwyższy z udziałem SSN Anny Dziergawki, gdyż „nie zapewnia ona gwarancji wynikających z prawa jednostki do niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Sąd Najwyższy badając w trybie art. 41 § 1 k.p.k. wniosek o wyłączenie sędziego winien mieć na względzie także stanowisko Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i uwzględniać fakt, że orzeczenie wydane przez skład sądu z udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej na podstawie w/w ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., będzie obciążone wadą traktowaną przez ETPCz jako naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a na gruncie prawa polskiego, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Każdy polski sąd jest bowiem związany dokonaną przez ETPCz wykładnią standardu wynikającego z art. 6 ust. 1 EKPCz, a to nakazuje przyjmować, że orzekanie sędziego Sądu Najwyższego powołanego do tego Sądu w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPCz, jak również standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).Złożony przez obrońcę wniosek opiera się na okolicznościach związanych z powołaniem sędziego Anny Dziergawki na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r., poz. 3). Sam fakt brania udziału w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w tym trybie prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (por. uchwała Sądu Najwyższego w składzie 3 połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-1/20; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22). Z dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wynika natomiast, że tego rodzaju wady stwierdzone w postępowaniach nominacyjnych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter systemowy i będą brane pod uwagę w podobnych skargach złożonych w przyszłości do Trybunału (por. wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce).Zgodnie z powyższym wyrokiem ETPCz w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, interpretującym standard „niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, udział w procesie powoływania w Polsce sędziów takiego organu, jakim jest Krajowa Rada Sądownictwa, w składzie ukształtowanym nowelą z 2017 r., w efekcie czego organ ten nie jest niezależny od władzy wykonawczej i ustawodawczej, powoduje, że skład orzekający, w który wchodzi osoba tak powołana na urząd sędziego, nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC.

Problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w przedmiotowej sprawie. Jest to tym bardziej uzasadnione, jeśli zważy się dodatkowo na fakt, że w jednej z kasacji obrońca podniósł zarzut dotyczący takiej samej wadliwości powołania sędziego zasiadającego w składzie Sądu odwoławczego – a zatem, w konsekwencji przydzielenia sędziemu Annie Dziergawce niniejszej sprawy – Pani sędzia orzekałaby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in propria causa.Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia. [JJ.][r.g.] ‎