Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 101/24 Generato dall'IA

Supreme Court recuses judge due to impartiality doubts from participation in flawed judicial council appointment process.

Numero d'incarto III KK 101/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted the defense attorneys' request to recuse Judge Igor Zgoliński from the case. The defense argued that Zgoliński's appointment to the Supreme Court involved participation in a Judicial Council assembly reformed in 2017, which they claimed compromised his impartiality. The Court agreed, citing European Court of Human Rights jurisprudence that such a council structure violates the right to a fair trial by an independent and impartial tribunal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 EKPC: A judge appointed by a Judicial Council reformed in 2017 to include executive and legislative members lacks institutional impartiality, necessitating recusal to ensure a fair trial.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial recusal independent tribunal impartiality doubts fair trial standard Judicial Council reform ECtHR jurisprudence nemo iudex ritiro dell'istanza giudiziaria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
, wniosków obrońców skazanych o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt III KK 101/24, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze akt III KK 101/24.
Art. 42 § 4 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze akt III KK 101/24.
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a na gruncie prawa polskiego, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
Oznacza to, że wykładnia ta powinna umożliwiać także kontrolę tego, czy w konkretnej sprawie nie dochodzi do naruszenia standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust.
Art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskich
1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art.
Art. 6 ust. 1 EKPC
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPC.
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
art. 41 § 1 k.p.k
, wniosków obrońców skazanych o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt III KK 101/24, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
W ocenie wnioskodawców, orzekanie przez sędziego Igora Zgolińskiego w przedmiocie wniesionej w niniejszej sprawie kasacji spowoduje wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19, wyrok z dnia 22 lipca 2021 r.
BSA I-4110-1/2020
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KK 101/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 27 marca 2025 r. w sprawie skazanych M. M. i B. M. , wniosków obrońców skazanych o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt III KK 101/24, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze akt III KK 101/24.

UZASADNIENIE

Obrońcy skazanych M. M. i B. M. wnieśli kasacje od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt II Ka 78/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt II K 82/21. W wyniku losowania w dniu 5 lutego 2025 r. do rozpoznania tej sprawy został wyznaczony SSN Igor Zgoliński. Odpowiednio w dniach 27 lutego 2025 r. oraz 11 marca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęły wnioski obrońców skazanych, adwokatów B. R. i J. J. - o wyłączenie sędziego SN Igora Zgolińskiego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. od rozpoznania niniejszej sprawy z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające przede wszystkim z uzyskania statusu sędziego Sądu Najwyższego w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym nowelą z 2017 r.

W ocenie wnioskodawców, orzekanie przez sędziego Igora Zgolińskiego w przedmiocie wniesionej w niniejszej sprawie kasacji spowoduje wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Powołując się na motywy zawarte w uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 oraz szeroko przedstawione orzecznictwo TSUE i ETPC, w konkluzji obrońcy wskazali, że SSN Igor Zgoliński nie spełnia wymogu instytucjonalnej bezstronności w rozumieniu wskazanych tam argumentów, która to okoliczność wywołuje uzasadnioną wątpliwość także co do bezstronności Sędziego przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wnioski obrońców zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Pan sędzia Igor Zgoliński na urząd sędziego Sądu Najwyższego został powołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym według przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a więc w procedurze kwestionowanej przez obrońców.

Sąd Najwyższy podkreślał w swym orzecznictwie, że wykładni art. 41 § 1 k.p.k. należy dokonywać w taki sposób, aby zapewnić skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania konkretnej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd. Oznacza to, że wykładnia ta powinna umożliwiać także kontrolę tego, czy w konkretnej sprawie nie dochodzi do naruszenia standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPC.

Zgodnie z wyrokiem ETPC z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce (skarga nr 43447/19), interpretującym standard „niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, udział w procesie powoływania w Polsce sędziów takiego organu, jakim jest Krajowa Rada Sądownictwa, w składzie ukształtowanym nowelą z 2017 r. (w efekcie czego organ ten nie jest niezależny od władzy wykonawczej i ustawodawczej) powoduje, że skład orzekający, w który wchodzi osoba tak powołana na urząd sędziego, nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC.Sąd Najwyższy badając w trybie art. 41 § 1 k.p.k. wniosek o wyłączenie sędziego winien mieć na względzie także stanowisko Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i uwzględniać fakt, że orzeczenie wydane przez skład sądu z udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej na podstawie w/w ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., będzie obciążone wadą traktowaną przez ETPCz jako naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a na gruncie prawa polskiego, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Każdy polski sąd jest bowiem związany dokonaną przez ETPCz wykładnią standardu wynikającego z art. 6 ust. 1 EKPCz, a to nakazuje przyjmować, że orzekanie sędziego Sądu Najwyższego powołanego do tego Sądu w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPCz, jak również standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w przedmiotowej sprawie.

Jest to tym bardziej uzasadnione, jeśli zważy się dodatkowo na fakt, że w kasacjach obrońcy podnieśli także zarzut dotyczący takiej samej wadliwości powołania jednego z sędziów zasiadających w składzie Sądu odwoławczego, co sędziego Igora Zgolińskiego, który - w konsekwencji przydzielenia mu niniejszej sprawy - orzekałby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in propria causa. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia. [J.J.][a.ł] ‎