Supreme Court vacates lustration verdict due to judges' failure to sign the decision, treating it as a criminal judgment.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court vacated the final lustration decisions from both the district and appellate courts due to a procedural defect. The lower courts failed to have the judges who issued the rulings sign the operative part of the decision, a flaw the Supreme Court deemed fatal. Consequently, the case was remanded for a new trial, as the unsigned document was treated as a criminal judgment requiring strict adherence to signing formalities.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 21a ust. 1 ustawy o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990; Art. 439 § 1 pkt 6 in fine k.p.k.: A decision in lustration proceedings is subject to cassation if the judges who issued it failed to sign the operative part, as such decisions are legally equivalent to criminal judgments.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 101/20 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)SSN Jerzy GrubbaSSN Rafał Malarski (sprawozdawca)Protokolant Małgorzata Gierczak przy udziale prokuratora Biura Lustracyjnego IPN Jacka Czarneckiego, w sprawie G. S. w przedmiocie stwierdzenia zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawiew dniu 29 czerwca 2021 r.,kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyśćod orzeczenia Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w L.
z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt IV K (...), uchyla orzeczenia Sądów obu instancji i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIESąd Okręgowy w L., orzeczeniem z 20 listopada 2018 r., stwierdził, że oświadczenie lustracyjne złożone przez G. S. jest zgodne z prawdą. Sąd Apelacyjny w (…) – po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2019 r. apelacji prokuratora – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjny orzeczenie.Kasację od prawomocnego orzeczenia Sądu odwoławczego na niekorzyść lustrowanego złożył Prokurator Generalny, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1 i art. 7 ust. 1 w zw. z art. 3a ust. 1 i ust. 3 a contrario ustawy z 18 października 2006 r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (dalej: ustawa lustracyjna), domagając się wydania orzeczenia kasatoryjnego.Obecny na rozprawie kasacyjnej prokurator Biura Lustracyjnego IPN zwrócił uwagę, że pierwszoinstancyjne orzeczenie obarczone jest wadą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Sformułowane w kasacji żądanie okazało się zasadne, przy czym nie z powodu trafności podniesionego w niej zarzutu (ten wszak nie był badany), ale ze względu na stwierdzenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 6 in fine k.p.k.
Wystąpienie tego uchybienia było skutkiem niezłożenia pod dyspozytywną częścią pierwszoinstancyjnego orzeczenia podpisów przez sędziów, którzy je wydali, i brakiem właściwej reakcji Sądu odwoławczego.Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całej rozciągłości aprobuje ugruntowane w tej mierze zapatrywanie, przypominając że postępowanie lustracyjne w pierwszej instancji kończy się co prawda wydaniem orzeczenia (art. 21a ust. 1 zd. pierwsze ustawy lustracyjnej), a nie wyroku, ale orzeczenie takie na gruncie postępowania lustracyjnego odpowiada rozstrzygnięciu przybierającemu postać wyroku zapadłego w postępowaniu karnym.
Po pierwsze dlatego, że ustawodawca do orzeczeń nakazuje odpowiednio stosować przepisy o wyroku (art. 21a ust. 1 zd. drugie ustawy lustracyjnej), a po drugie z tej racji, że orzeczeniem takim rozstrzyga się o głównym przedmiocie postępowania – o odpowiedzialności o charakterze represyjnym (zob. wyr. SN z 2 lipca 2020 r., III KK 127/20). Zaprezentowany punkt widzenia był zatem efektem zrównania materialnych skutków rozstrzygnięć zamieszczonych w treści już to wyroku, już to orzeczenia wydanego w trybie ustawy lustracyjnej.W tym stanie rzeczy wzruszeniu musiały ulec orzeczenia Sądów obu instancji (art. 537 § 2 k.p.k.).Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd meriti związany będzie z jednej strony zapatrywaniem, że osoba, która pełniła w latach 1984-1990 służbę w Wydziale Łączność WUSW i która z chwilą rozwiązania Milicji Obywatelskiej stała się policjantem, jest osobą, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy lustracyjnej, a z drugiej poglądem, że błąd osoby lustrowanej co do charakteru służby pełnionej w takim wydziale, w realiach konkretnej sprawy, może zostać uznany za usprawiedliwiony i wykluczyć odpowiedzialność za złożenie nieprawdziwego oświadczenia lustracyjnego (zob. uchw. składu 7 sędziów SN z 26 maja 2021 r., I KZP 12/20).
Uściślając to ostatnie stanowisko, trzeba wskazać, że miałby tu zastosowanie – per analogiam – błąd co do prawa, o którym mowa w art. 30 k.k. (zob. post. składu 7 sędziów SN z 28 września 2006 r., I KZP 20/06).