Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 98/02 Generato dall'IA

Administrative enforcement requires a court-enforceable title for asset disclosure requests under Polish law.

Numero d'incarto III CZP 98/02
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court upheld the requirement for a creditor to attach a court-enforceable title when requesting an administrative authority to order a debtor to disclose assets. The court clarified that the 2001 amendment to the Administrative Enforcement Act did not alter the Civil Procedure Code's mandate for such titles. Consequently, the Supreme Court confirmed that omitting this document constitutes a formal defect barring the procedural request.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 27 ust. 1 u.p.e.a.; Art. 71 § 3 u.p.e.a.; Art. 914 § 2 k.p.c.; Art. 776 k.p.c.: The attachment of a court-enforceable title to a request for asset disclosure is a mandatory formal requirement; its absence invalidates the request and prevents substantive examination.

Parole chiave

Generato dall'IA
administrative enforcement asset disclosure court enforceable title formal defect civil procedure code state treasury procedural requirement

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 27 ust. 1 u.p.e.a.
"Czy w świetle art. 27 i art.
Art. 71 § 3 u.p.e.a.
27 i art. 71 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
Art. 914 § 2 k.p.c.
1368) oraz art. 914 § 2 k.p.c. do wniosku wierzyciela Skarbu
Art. 776 k.p.c.
egzekucyjny zaopatrzony w sądową klauzulę wykonalności. Zgodnie z art. 776
art. 914 § 2 k.p.c
1368) oraz art. 914 § 2 k.p.c.
art. 130 § 1 k.p.c
Wnioskodawca wezwany w trybie art. 130 § 1 k.p.c.
art. 130 § 2 k.p.c
Przewodniczący w Sądzie Rejonowym – stosownie do art. 130 § 2 k.p.c.
art. 390 k.p.c
rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 k.p.c.
art. 776 k.p.c
egzekucyjny zaopatrzony w sądową klauzulę wykonalności. Zgodnie z art. 776

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 5 marca 2003 r., III CZP 98/02

Sędzia SN Gerard Bieniek (przewodniczący)

Sędzia SN Iwona Koper

Sędzia SN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku wierzyciela Skarbu Państwa –

Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. przeciwko dłużniczce Joannie K. o nakazanie

dłużnikowi wyjawienia majątku, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu

jawnym w dniu 5 marca 2003 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej

Piotra Wiśniewskiego, zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd

Okręgowy w Krakowie postanowieniem z dnia 27 listopada 2002 r.:

"Czy w świetle art. 27 i art. 71 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o

postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz.

161 ze zm.) w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie

ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U. Nr 125, poz. 1368) oraz art. 914 § 2 k.p.c. do wniosku wierzyciela Skarbu

Państwa, działającego przez organ, który wydał administracyjny tytuł wykonawczy,

o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku, należy dołączyć wymieniony

wyżej tytuł wykonawczy zaopatrzony w sądową klauzulę wykonalności ?"

podjął uchwałę:

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 1995 r., III CZP 90/95 (OSNC

1995, nr 12, poz. 171) zachowała aktualność pod rządem art. 71 ustawy z dnia

17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jedn. tekst:

Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968) w brzmieniu tego przepisu ustalonym ustawą

z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w

administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 125, poz. 1368).

Uzasadnienie

Urząd Skarbowy w W., powołując się na art. 71 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca

1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jedn. tekst: Dz.U. z 1991 r.

Nr 36, poz. 161 ze zm. – dalej: "u.p.e.a. jedn. tekst z 1991 r."), wnosił o nakazanie

zobowiązanej Joannie K. wyjawienia majątku, ponieważ dotychczas prowadzona

egzekucja administracyjna należności pieniężnych okazała się bezskuteczna.

Wnioskodawca wezwany w trybie art. 130 § 1 k.p.c. do złożenia tytułów

wykonawczych zaopatrzonych w sądową klauzulę wykonalności twierdził, że w

obowiązującym stanie prawnym nadanie sprawie biegu nie wymaga nadania

przedłożonym tytułom wykonawczym sądowej klauzuli wykonalności, gdyby

jednakże Sąd Rejonowy wyraził odmienne zapatrywanie, Urząd Skarbowy wnosił o

zawieszenie postępowania. Wobec bezskutecznego upływu terminu

Przewodniczący w Sądzie Rejonowym – stosownie do art. 130 § 2 k.p.c. – zwrócił

wniosek.

W zażaleniu na powyższe zarządzenie wnioskodawca zarzucił obrazę

przepisów prawa materialnego, tj. art. 71 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o

postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 110,

poz. 968 ze zm. – dalej: "u.p.e.a. jedn. tekst z 2002 r."), i wnosił o uchylenie

zaskarżonego zarządzenia.

Rozpoznając zażalenie, Sąd Okręgowy powziął wątpliwość prawną

przytoczoną na wstępie uchwały, którą przedstawił Sądowi Najwyższemu do

rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 71 § 1 u.p.e.a. jeżeli egzekucja administracyjna należności

pieniężnych staje się bezskuteczna, organ egzekucyjny lub wierzyciel może zwrócić

się do sądu o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku, zgodnie z przepisami

kodeksu postępowania cywilnego. Wystąpienie to ma charakter fakultatywny.

Podmiotami uprawnionymi do wystąpienia do sądu o nakazanie wyjawienia majątku

przez zobowiązanego są organ egzekucyjny oraz wierzyciel. Przepis ten formułuje

podstawę wystąpienia do sądu i łączy ją z momentem, w którym egzekucja

administracyjna należności pieniężnych okazała się bezskuteczna. Postępowanie

wszczęte na żądanie organu egzekucyjnego lub wierzyciela toczy się na zasadach i

w sposób przewidziany w przepisach kodeksu postępowania cywilnego

dotyczących wyjawienia majątku (art. 913 i nast. k.p.c.).

Instytucja wyjawienia majątku nabiera w ostatnim czasie szczególnego

znaczenia, co znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i

literaturze przedmiotu. Postępowanie o wyjawienie majątku pozwala wierzycielowi,

nawet przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, zorientować się w

możliwościach majątkowych dłużnika, czy posiada on mienie nadające się do

egzekucji oraz gdzie minie to się znajduje. W postępowaniu tym mogą być

zastosowane wobec dłużnika środki przymusu w celu zmuszenia go do wyjawienia

majątku, udzielenia wyjaśnień lub informacji.

Kwestia dotycząca wymagań formalnych, jakie powinien spełniać wniosek o

wyjawienie majątku, stanowiła przedmiot wypowiedzi Sądu Najwyższego w uchwale

z dnia 20 lipca 1995 r., III CZP 90/95 (OSNC 1995, nr 12, poz. 171), stwierdzającej,

że do wniosku urzędu skarbowego, działającego na podstawie art. 71 § 1 u.p.e.a.

(jedn. tekst z 1991 r.) o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku należy dołączyć

administracyjny tytuł wykonawczy opatrzony sądową klauzulą wykonalności (art.

914 § 2 k.p.c.). Uchwała ta stanowiła odpowiedź na przedstawione zagadnienie

prawne, czy w wypadku wniosku urzędu skarbowego działającego na podstawie art.

71 § 1 u.p.e.a. (jedn. tekst z 1991 r.) o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku

„tytułem wykonawczym” w rozumieniu art. 914 § 2 k.p.c. jest administracyjny tytuł

wykonawczy dopiero po nadaniu mu sądowej klauzuli wykonalności.

Nowelizacja powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

dokonana ustawą z dnia 6 września 2001 r. (Dz.U. Nr 125, poz. 1368), zrodziła

nowe wątpliwości, na tle art. 71 § 3 tej ustawy, stanowiącego, że podstawą żądania

nakazania wyjawienia przez zobowiązanego majątku jest tytuł wykonawczy, o

którym mowa w art. 27, albo zarządzenie zabezpieczenia wydane na podstawie

przepisów działu IV ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W

wydanej po nowelizacji omawianej ustawy uchwale z dnia 12 grudnia 2001 r.,

III CZP 70/01 (OSNC 2002, nr 10, poz. 116) Sąd Najwyższy stwierdził, że

niedołączenie przez wierzyciela tytułu wykonawczego do wniosku o wyjawienie

majątku stanowi brak formalny w rozumieniu art. 130 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu

dokonano oceny prawnej wymagania załączenia do wniosku o wyjawienie majątku

tytułu wykonawczego (a także innych dokumentów określonych w art. 914 § 2

k.p.c.), kwalifikując je jako wymaganie formalne wniosku, którego niezachowanie

udaremnia wszczęcie postępowania i wyłącza merytoryczne rozpoznanie wniosku o

wyjawienie majątku. Obowiązek załączenia do wniosku tytułu wykonawczego ma

charakter bezwzględny. Odmienne zapatrywanie prowadziłoby do obejścia tego

wymagania przez złożenie tytułu wykonawczego dopiero w toku postępowania, co

naruszałoby obligatoryjny charakter unormowania zawartego w art. 914 § 2 k.p.c. i

nie pozwalałoby na ustalenie uprawnień wnioskodawcy do wystąpienia z

określonym żądaniem. Istnienie tytułu wykonawczego warunkuje legitymację

czynną wierzyciela w postępowaniu o wyjawienie majątku i uzasadnia także

obowiązek wyjawienia majątku.

Zasadnie Sąd Okręgowy stwierdził, że art. 71 § 1 u.p.e.a. (jedn. tekst z 1991

r.) odsyła do stosowania wprost przepisów kodeksu postępowania cywilnego w

sprawie wyjawienia majątku, w myśl zaś art. 914 § 2 k.p.c. do wniosku o nakazanie

dłużnikowi wyjawienia majątku należy dołączyć tytuł wykonawczy. Pojęcie to musi

być rozumiane zgodnie z tym znaczeniem, które nadają mu przepisy części drugiej

kodeksu postępowania cywilnego, dotyczące postępowania egzekucyjnego. Z

przepisów tych jednoznacznie wynika, że tytułem wykonawczym jest tytuł

egzekucyjny zaopatrzony w sądową klauzulę wykonalności. Zgodnie z art. 776

k.p.c., podstawą egzekucji, a więc również i wyjawienia majątku, jest tytuł

wykonawczy. Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę

wykonalności. Wymienione przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie uległy

zmianie po nowelizacji art. 71 u.p.e.a., dokonanej ustawą z dnia 6 września 2001 r.

Pozostały w mocy wszystkie szczegółowo rozbudowane wymagania przewidziane

w kodeksie postępowania cywilnego w odniesieniu do dokumentów, które wierzyciel

powinien zaoferować sądowi w celu uzyskania wyjawienia majątku. Zachowała

także aktualność powołana uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1995 r.,

III CZP 90/95, wskazująca na konieczność dołączenia do wniosku o nakazanie

dłużnikowi wyjawienia majątku złożonego przez wierzyciela – Skarb Państwa,

działającego przez organ, który wydał administracyjny tytuł wykonawczy, tytułu

wykonawczego zaopatrzonego w sądową klauzulę wykonalności. (...)

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione

zagadnienie prawne, jak w uchwale (art. 390 k.p.c.).