Supreme Court dismisses legal question regarding EU agricultural subsidies in marital property division.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused to accept the legal question raised by the District Court regarding the inclusion of EU agricultural subsidies in marital property division. The District Court had previously ruled that such payments were not subject to reconciliation, citing a lack of basis for reimbursement claims. The Supreme Court determined that no serious legal doubts existed because its own precedent from November 2011 already established that expenditures and income between the dissolution of marriage and the division must be reconciled.
Regesto Legislator
Generato dall'IAart. 390 § 1 k.p.c.; art. 61 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym: The Supreme Court will not accept a legal question for ruling if no serious legal doubts exist, as the lower court's position is already settled by existing precedent.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZP 86/13
POSTANOWIENIE
Dnia 13 grudnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący,
sprawozdawca)
SSN Dariusz Dończyk
SSN Józef Frąckowiak
Protokolant Katarzyna Bartczak
w sprawie z wniosku C. D.
przy uczestnictwie G. D.
o podział majątku wspólnego,
na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 13 grudnia 2013 r.
na skutek zagadnienia prawnego
przedstawionego przez Sąd Okręgowy w B.
postanowieniem z dnia 20 września 2013 r.,
„Czy w sprawie o podział majątku wspólnego podlegają
rozliczeniu, pobrane przez jednego z byłych małżonków po ustaniu
wspólności ustawowej małżeńskiej, dopłaty unijne do gruntów rolnych
stanowiących majątek wspólny byłych małżonków, przyznane
w ramach wsparcia bezpośredniego oraz z tytułu wspierania
gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach
o niekorzystnych warunkach gospodarowania?”
odmawia podjęcia uchwały.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia 4 lutego 2013 r. ustalił skład
majątku wspólnego wnioskodawczyni C. D. i uczestnika postępowania G. D. oraz
dokonał podziału tego majątku. W uzasadnieniu wyjaśnił m.in., że bez znaczenia
w sprawie - wobec braku podstaw do rozliczenia płatności unijnych pobieranych za
dzierżawione grunty - były zeznania świadków wskazanych przez uczestnika
postępowania
na okoliczność
zwrotu
przez
niego
dopłat
unijnych
dla
wydzierżawiających mu grunty rolne.
Sąd Okręgowy w B. przy rozpoznawaniu apelacji uczestnika postępowania i
wnioskodawczyni
powziął
wątpliwość
wyrażoną
w
zagadnieniu
prawnym
przedstawionym do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych wynika, że
wątpliwość Sądu Okręgowego dotyczy możliwości rozliczenia w sprawie o podział
majątku wspólnego rozwiedzionych małżonków pobranych przez jednego z nich
po ustaniu wspólności ustawowej dopłat unijnych do gruntów rolnych stanowiących
majątek
wspólny
byłych
małżonków
przyznanych
w
ramach
wsparcia
bezpośredniego oraz z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich
i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Sąd Okręgowy
podkreślił, że Sąd Najwyższy w dotychczasowym orzecznictwie nie zajął
jednoznacznego stanowiska w tym zakresie. Dalej jednak powołał się m.in.
na postanowienie z dnia 17 listopada 2011 r., IV CSK 93/11 (niepubl.), w którym
Sąd Najwyższy - wbrew stanowisku Sądu Okręgowego - właśnie zajął wyraźne
stanowisko w kwestii, która obecnie budzi wątpliwości Sądu Okręgowego. Sąd
Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną w sprawie o stanie
faktycznym zasadniczo zbliżonym do tego, który występuje w niniejszej sprawie,
przyjął, że w postępowaniu o podział majątku wspólnego, poza rozliczeniem
nakładów i wydatków poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty
i z majątku osobistego na majątek wspólny w czasie trwania wspólności ustawowej
małżeńskiej, następuje także rozliczenie nakładów i wydatków dokonanych przez
każde z małżonków (lub byłych małżonków) w okresie od ustania wspólności
do chwili podziału majątku wspólnego. Podstawę dokonania rozliczeń stanowią art.
567 § 3 w związku z art. 686 k.p.c. Sąd w postępowaniu działowym dokonuje
rozliczeń z tytułu posiadania przedmiotów należących do majątku objętego
wspólnością, pobranych pożytków i innych przychodów, a także poczynionych na
ten majątek nakładów i spłaconych długów w okresie między ustaniem wspólności
a dokonaniem podziału majątku wspólnego (por. postanowienie SN z dnia
7 stycznia 2009 r., II CSK 390/08, niepubl.). Okoliczność, iż współwłaściciel rzeczy
nie posiada jej ani nie realizuje w drodze roszczenia swojego uprawnienia do
współposiadania rzeczy lub posiadania wyodrębnionej części rzeczy, nie stanowi
przeszkody do domagania się przez tego współwłaściciela partycypowania
proporcjonalnie do przysługującego mu udziału, w dochodach z rzeczy, jeżeli
przynosi ona dochody (por. postanowienie SN z dnia 21 września 2006 r., I CSK
128/06, niepubl.). Stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia
17 listopada 2011 r., IV CSK 93/11 zawiera wprost twierdzącą odpowiedź
na wątpliwość zgłoszoną przez Sąd Okręgowy. Nie ma zaś żadnych powodów do
odejścia od tego w pełni trafnego stanowiska.
Zgodnie z art. 390 § 1 zdanie 1 k.p.c., jeżeli przy rozpoznawaniu apelacji
powstanie zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, sąd może
przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu, odraczając
rozpoznanie sprawy. W niniejszej sprawie jednakże nie powstało zagadnienie
prawne budzące poważne wątpliwości.
Z tych względów, na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. w związku z art. 61 § 1
ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst: Dz.U.
z 2013 r., poz. 499), Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.
db