Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 81/02 Generato dall'IA

Civil procedure allows service by leaving documents for pre-1996 registered companies upon address omission without prior notice.

Numero d'incarto III CZP 81/02
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that for companies registered before the 1996 amendment, service by leaving documents is automatic upon address omission without requiring prior notice. The plaintiff argued that the lower court erred by not issuing a mandatory warning before such service. The court held that the new warning requirement applies only to companies registered after the amendment, making the omission itself sufficient grounds for service on older entities.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 139 § 3 k.p.c.; Art. 139 § 4 k.p.c.: The obligation to warn a company registered before the 1996 amendment about the consequences of address omission does not apply; service by leaving documents is valid immediately upon the omission.

Parole chiave

Generato dall'IA
service by leaving documents civil procedure code company registration address omission prior notice requirement statutory amendment judicial service

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 139 § 3 k.p.c.
zastosowanie art. 139 § 3 k.p.c. uzależnione
Art. 139 § 4 k.p.c.
jest od dokonania pouczenia, którego to pouczenia, stosownie do art. 139 § 4 k.p.c.,
Art. 13 of the Act of 1 March 1996 on amending the Civil Procedure Code
życie art. 13 ustawy z dnia 1 marca 1996 r.
Art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.
sprawie biegu (art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.), powodowa spółka nie wskazała bowiem
Art. 133 § 2a k.p.c.
zapadło z naruszeniem art. 133 § 2a i art.
Art. 136 k.p.c.
133 § 2a i art. 136 k.p.c., pozwana spółka zaniedbała
Art. 390 § 1 k.p.c.
Ze tych względów należało orzec, jak na wstępie (art. 390 § 1 k.p.c.).
art. 139 § 3 k.p.c
zastosowanie art. 139 § 3 k.p.c.
art. 139 § 4 k.p.c
jest od dokonania pouczenia, którego to pouczenia, stosownie do art. 139 § 4 k.p.c.,
art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c
sprawie biegu (art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.), powodowa spółka nie wskazała bowiem

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 5/97
przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 3 marca 1997 r., III CZP 5/97 (OSNC 1997,

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 17 stycznia 2003 r., III CZP 81/02

Sędzia SN Józef Frąckowiak (przewodniczący)

Sędzia SN Tadeusz Domińczyk (sprawozdawca)

Sędzia SN Tadeusz Żyznowski

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa „M.A.P.", spółki z o.o. w W. przeciwko

„B. i spółka", spółce z o.o. w W. o zapłatę, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na

posiedzeniu jawnym w dniu 17 stycznia 2003 r., przy udziale prokuratora

Prokuratury Krajowej Iwony Kaszczyszyn, zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2002 r.:

1. "Czy w stosunku do spółek z o.o. wpisanych do rejestru przed wejściem w

życie art. 13 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie kodeksu postępowania

cywilnego.... (Dz.U. Nr 43, poz. 189) zastosowanie art. 139 § 3 k.p.c. uzależnione

jest od dokonania pouczenia, którego to pouczenia, stosownie do art. 139 § 4 k.p.c.,

dokonuje sąd rejestrowy przy ogłoszeniu lub doręczeniu postanowienia o

pierwszym wpisie.

2. Czy w przypadku gdy spółka z o.o. nie dopełniła obowiązku określonego w

art. 13 ww. ustawy z dnia 1 marca 1996 r.(nie złożyła wniosku o uzupełnienie

danych w rejestrze) możliwe jest zastosowanie art. 139 § 3 k.p.c. i pozostawienie,

ze skutkiem doręczenia, pism wysłanych na adres wynikający z akt rejestrowych.?"

podjął uchwałę:

1. W stosunku do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wpisanej do

rejestru przed wejściem w życie art. 13 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o

zmianie kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta

Rzeczypospolitej – Prawo upadłościowe i prawo o postępowaniu układowym,

kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189)

zastosowanie art. 139 § 3 k.p.c. nie jest uzależnione od dokonania pouczenia,

o którym mowa w art. 139 § 4 k.p.c.

2. Jeżeli wskazana w pkt. 1 spółka nie dopełniła obowiązku określonego

w art. 13 powołanej ustawy, stosuje się art. 139 § 3 k.p.c.

Uzasadnienie

Przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne

wyłoniło się na tle następującego stanu faktycznego.

Powodowa „M.A.P.”, sp. z o.o. domagała się od pozwanej spółki z o.o. „B. i

spółka” zapłaty ceny sprzedanego papieru. Postępowanie w tej sprawie Sąd

Rejonowy dla m.st. Warszawy zawiesił wobec braku możliwości dokonania

doręczeń pozwanej spółce, co uznał za równoznaczne z niemożliwością nadania

sprawie biegu (art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.), powodowa spółka nie wskazała bowiem

aktualnego adresu spółki pozwanej, która figuruje wprawdzie w rejestrze z

oznaczoną siedzibą, ale oznaczenie to nie odpowiada rzeczywistości.

W zażaleniu powodowa spółka zarzuciła, że zaskarżone postanowienie

zapadło z naruszeniem art. 133 § 2a i art. 136 k.p.c., pozwana spółka zaniedbała

bowiem obowiązku ujawnienia w rejestrze aktualnego adresu, a to usprawiedliwia

pozostawienie kierowanych do niej pism sądowych w aktach sprawy ze skutkiem

doręczenia.

Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Okręgowy powziął wyrażoną w

przedstawionym pytaniu wątpliwość, zauważając odmienność skutków regulacji w

zakresie obowiązku ujawnienia aktualnego adresu przez spółki z ograniczona

odpowiedzialnością w zależności od daty dokonanej rejestracji. W stanie

faktycznym sprawy chodzi o spółkę wpisaną do rejestru dnia 17 marca 1992 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 162 § 1 k.h., zawiązanie spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością wymagało zachowania formy notarialnej, przy czym umowa

miała określać m.in. siedzibę spółki. Oznaczenie siedziby było także elementem

konstytutywnego wpisu spółki do rejestru (art. 166 k.h.) i także w tej części wpis

podlegał stałej aktualizacji zgodnie z art. 17 i 168 k.h.

Ustawą z dnia 22 grudnia 1995 r. o zmianie rozporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej – Kodeks handlowy i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 1996 r. Nr

6, poz. 43) przepisowi art. 166 pkt 1 k.h. nadano nowe brzmienie, obejmujące

obowiązek ujawnienia w rejestrze także adresu spółki. Analogiczne zmiany ustawa

ta wprowadziła do przepisów regulujących status innych spółek handlowych. W

konsekwencji, z dniem wejścia w życie zmienionego przepisu art. 166 pkt 1 k.h., co

nastąpiło dnia 23 kwietnia 1996 r., zarząd spółki obciążony został obowiązkiem

zgłoszenia jej adresu. Według art. 17 § 1 k.h., zarząd spółki powinien był dokonać

zgłoszenia w terminie dwóch tygodni od „zajścia okoliczności”, czyli poczynając od

daty wejścia ustawy w życie. Zaniechanie zgłoszenia lub opieszałość w tym

względzie sprowadzało sankcję wymierzenia grzywny. Jeżeli wobec tego

obowiązkowi zgłoszenia do rejestru podlegała każda zmiana danych ujętych w art.

166 k.h., to nie ma żadnych racji, aby wyłączyć z tego obowiązku dodane ustawą

wskazanie adresu spółki. Okoliczność ta nie pozostaje bez znaczenia dla oceny

dalszych regulacji w tym zakresie skutków związanych z obowiązkiem ujęcia w

rejestrze adresu spółki.

Nowe uregulowanie w przedmiocie skutków związanych z ujawnieniem adresu

spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, należących do kategorii osób prawnych i

organizacji podlegających wpisowi do rejestru, wprowadziła ustawa z dnia 1 marca

1996 r. o zmianie kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta

Rzeczypospolitej – Prawo upadłościowe i prawo o postępowaniu układowym,

kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189 – dalej:

"ustawa zmieniająca"). W myśl art. 13 tej ustawy, podmioty gospodarcze

podlegające wpisowi do rejestru sądowego, w terminie sześciu miesięcy od dnia

wejścia w życie ustawy, są obowiązane do uzupełnienia danych w rejestrze przez

podanie aktualnego adresu. W odniesieniu do spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością już wpisanej do rejestru, a taką była spółka pozwana, oznacza

to w istocie nałożenie obowiązku tożsamego z tym, jaki powstał w wyniku

rozszerzenia obligatoryjnego wpisu do rejestru w przedmiocie adresu, tyle tylko, że

zagrożonego nową sankcją w razie zaniedbania uaktualnienia rejestru. Dodany

ustawą zmieniającą do art. 139 k.p.c. paragraf 3 otworzył możliwość pozostawiania

w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia pism przeznaczonych dla osób prawnych i

organizacji, w razie niemożności ich doręczenia w sposób przewidziany w kodeksie

postępowania cywilnego, w rezultacie nieujawnienia w rejestrze zmiany adresu.

Możność pozostawienia pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia jest w

takim wypadku bezpośrednim następstwem zaniedbania ujawnienia adresu. Nie ma

żadnych racji, które usprawiedliwiałyby stosowanie wobec wpisanych do rejestru

spółek pouczeń o skutkach omawianych zaniedbań, gdyż przeczyłoby to samej idei

nałożenia na zarejestrowana spółkę obowiązku ujawnienia adresu. Obowiązek

pouczenia, przewidziany w dodanym do art. 139 k.p.c. paragrafie 4, dotyczy spółek,

którym sąd rejestrowy ogłasza lub doręcza postanowienie o pierwszym wpisie. O

powiązaniu pouczenia z ogłoszeniem lub doręczeniem postanowienia w

przedmiocie pierwszego wpisu nie może być mowy w odniesieniu do spółek

zarejestrowanych przed wejściem w życie art. 13 ustawy zmieniającej. Każdy wpis

do rejestru dotyczący tych spółek dokonany po dniu wejścia w życie art. 13 ustawy

zmieniającej jest bowiem wpisem kolejnym a nie pierwszym.

Data wejścia w życie art. 13 ustawy zmieniającej (30 kwietnia 1996 r.) określa

wobec tego odmienność przesłanek pozostawiania pism w aktach sprawy ze

skutkiem doręczenia wobec spółek zarejestrowanych przed i po tej dacie; te

pierwsze – z upływem wskazanego sześciomiesięcznego okresu – obciąża ex lege

samo zaniedbanie ujawnienia adresu, drugie natomiast tylko w razie

niezastosowania się do pouczenia.

Sąd Najwyższy w obecnym składzie nie podziela stanowiska wyrażonego

przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 3 marca 1997 r., III CZP 5/97 (OSNC 1997,

nr 6-7, poz. 72), w myśl którego pisma sądowe dla spółek z ograniczoną

odpowiedzialnością wpisanych do rejestru handlowego przed dniem 23 kwietnia

1996 r., które po tej dacie nie miały obowiązku zgłoszenia do rejestru zmiany

adresu mogą być pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na

podstawie art. 139 § 3 k.p.c. dopiero po upływie terminu określonego w art. 13

ustawy z dnia 1 marca 1996 r. i po uprzednim pouczeniu stosownie do art. 139 § 4

k.p.c. Przede wszystkim zauważyć należy, że brzmienie art. 13 ustawy zmieniającej

pozwala dzielić podlegające rejestracji spółki z ograniczoną odpowiedzialności na te

sprzed daty wejścia w życie powołanego przepisu i później. W tych okolicznościach

– jak wskazano – nie wchodzi w rachubę stosowanie wobec tych pierwszych

pouczenia przewidzianego w art. 139 § 4, zastrzeżonego wyłącznie dla spółek

nowo rejestrowanych. Przepisy art. 139 § 3 i 4k.p.c. dotyczą różnych stanów

faktycznych i tylko takie ich rozumienie pozwala uniknąć niepożądanych dla praktyki

następstw, nie sposób bowiem nie zauważyć, że bezczynność zarejestrowanej

spółki w zakresie dbałości o aktualizację podlegających ujawnieniu w rejestrze

danych, w tym zwłaszcza adresu, praktycznie oznaczałaby odsunięcie możliwości

udzielenia pouczenia, nie bez ujemnych następstw dla sprawności obrotu.

Ze tych względów należało orzec, jak na wstępie (art. 390 § 1 k.p.c.).