Filing a claim in electronic collection proceedings interrupted the limitation period despite subsequent dismissal for defects.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court ruled that filing a claim in electronic collection proceedings, even if later dismissed for defects, interrupts the limitation period. The plaintiff argued the initial filing broke the three-year deadline, while the defendant contended the dismissal extinguished the legal effects of the filing. The court held that the dismissal for failure to supplement the claim does not equate to a withdrawal of the claim, preserving the interruption of the limitation period.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 123 § 1 pkt 1 k.c.; Art. 50537 § 1 k.p.c.: Filing a claim in electronic collection proceedings that is subsequently dismissed for defects interrupts the limitation period because the dismissal does not constitute a withdrawal of the claim.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZP 66/13
UCHWAŁA
Dnia 21 listopada 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Marian Kocon
SSN Grzegorz Misiurek
Protokolant Bożena Kowalska
w sprawie z powództwa I. sp. z o.o. w T.
przeciwko W. – D. sp. z o.o. w W.
o zapłatę,
po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym
w dniu 21 listopada 2013 r.,
zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w T.
postanowieniem z dnia 27 maja 2013 r.,
"Czy wytoczenie powództwa w elektronicznym postępowaniu
upominawczym
zakończonym
następnie
umorzeniem
tego
postępowania na podstawie art. 50537 § 1 zd. 2 k.p.c. przerywa bieg
terminu przedawnienia?"
podjął uchwałę:
Wytoczenie powództwa w elektronicznym postępowaniu
upominawczym zakończonym umorzeniem postępowania na
podstawie art. 50537 § 1 k.p.c. przerywa bieg terminu
przedawnienia.
Uzasadnienie
Powódka I., sp. z o.o. w dniu 16 stycznia 2012 r. wystąpiła z pozwem
w elektronicznym postępowaniu upominawczym o zapłatę skapitalizowanych
odsetek w kwocie 892,98 zł. W dniu 14 marca 2012 r. Sąd Rejonowy w L., Wydział
cywilny wydał nakaz zapłaty, którym nakazał pozwanej W.-D. sp. z o.o. zapłacić
powódce kwotę 892,98 zł z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu.
Sprzeciw od nakazu zapłaty wniosła strona pozwana i sprawa została
przekazana do rozpoznania przez Sąd Rejonowy w W., który wezwał powódkę do
uzupełnienia braków pozwu
na podstawie art. 505 37 k.p.c.,
a ze względu na
niewykonanie tego zarządzenia umorzył postępowanie w sprawie.
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r., Sąd Rejonowy w T.
powództwo
I.,
sp. z o.o.
o
zapłatę
odsetek
w elektronicznym postępowaniu upominawczym,
dochodzonych
oddalił
poprzednio
uwzględniając zarzut W., sp.
z o.o. przedawnienia roszczenia. Podniósł, że art. 50537 k.p.c. nie przewiduje
skutków umorzenia postępowania, niemniej skutki nieusunięcia braków pozwu
wniesionego w postępowaniu elektronicznym są analogiczne, jak w przypadku
zwrotu pozwu (art. 130 § 2 zd. 2 k.p.c.), a więc nie wywiera on żadnych skutków
prawnych. Przyczyny umorzenia postępowania na tej podstawie wskazują,
że pozew nie wywołał skutków materialnych i z tego względu nie doszło do przerwy
biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c., a w rezultacie
dochodzone roszczenie o odsetki przedawniło się.
W
apelacji
powódka
podniosła,
że
zarzut
przedawnienia
nie
był
uzasadniony, pomimo upływu trzyletniego terminu, gdyż jego bieg został przerwany
w styczniu 2012 r., w wyniku wytoczenia powództwa o to samo roszczenie przed
Sądem Rejonowym w L. w elektronicznym postępowaniu upominawczym.
Rozpoznając apelację powódki, Sąd Okręgowy w T. powziął poważne
wątpliwości, którym dał wyraz w zagadnieniu prawnym przedstawionym do
rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.c., bieg przedawnienia przerywa się między
innymi przez każdą czynność przed sądem przedsięwziętą bezpośrednio w celu
dochodzenia roszczenia. Taką czynnością procesową jest wniesienie przez
powoda pozwu co do roszczenia nim objętego, a zatem także pozwu nakazowego
w elektronicznym postepowaniu upominawczym. Postępowanie elektroniczne jest
odmianą
postępowania
upominawczego;
odróżnia
je
wprowadzenie
formy
elektronicznej dokonywania czynności procesowych zarówno przez sąd, jak i przez
powoda, a w ograniczonym zakresie także pozwanego.
Według art. 50537 k.p.c. zmienionego ustawą z dnia 10 maja 2013 r.,
o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2013, poz. 654),
po przekazaniu sprawy sądowi ogólnie właściwemu w przypadkach wskazanych
w art. 50533 § 1, art. 50534 oraz art. 50536 § 1 k.p.c. przewodniczący wzywa powoda
do wykazania umocowania zgodnie z art. 68 zdanie pierwsze k.p.c. oraz dołączenia
pełnomocnictwa zgodnie z art. 89 § 1 zdanie i drugie k.p.c., a po przekazaniu
sprawy na podstawie art. 50533 § 1 oraz art. 50534 § 1 k.p.c. dodatkowo do
uiszczenia opłaty uzupełniającej od pozwu – w terminie dwutygodniowym
pod
rygorem umorzenia postępowania. W razie nieusunięcia tych braków, sąd umarza
postepowanie.
Trafnie Sąd Okręgowy zauważył, że w tym wypadku, w przeciwieństwie do
uregulowania dotyczącego zwrotu nieuzupełnionego pozwu (art. 130 § 2 k.p.c.)
umorzenia postępowania zawieszonego (art. 182 § 2 k.p.c.) i cofnięcia pozwu
(art. 203 § 2 k.p.c.), brak zastrzeżenia, że pozew nie wywołuje żadnych skutków,
jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Skoro więc wniesienie pozwu
nakazowego w elektronicznym postępowaniu nakazowym wywołuje przerwę biegu
przedawnienia i brak unormowania, że w razie umorzenia tego postępowania na
podstawie art. 50537 § 1 in fine k.p.c. pozew wniesiony nie wywołuje skutków
materialnych, to istnieje podstawa do przyjęcia a contrario wniosku, że przez
umorzenie
postępowania
materialne
skutki
jego
wniesienia
nie
zostają
unicestwione.
Poza tym przepisy kodeksu postepowania cywilnego stanowiące, że pozew
nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa,
mają charakter wyjątkowy, gdyż wprowadzają odstępstwa od generalnej zasady,
w świetle której pozew wywołuje wszystkie skutki prawne, które wynikają z ustawy,
a więc także przerwanie biegu przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.).
Skoro w omawianej regulacji ustawodawca nie przewidział kolejnego wyjątku,
to nie można go tworzyć w ramach zabiegów interpretacyjnych opartych
na wykładni funkcjonalnej, pozostających w opozycji do wykładni językowej
i systemowej art. 50537 § 1 k.p.c.
Trzeba też zwrócić uwagę, że umorzenie postępowania na podstawie art.
355 § 1 k.p.c. następuje na skutek cofnięcia przez powoda powództwa, natomiast
do umorzenia postępowania w wypadku określonym w art. 505 37 k.p.c. dochodzi
bez oświadczenia powoda o niepopieraniu żądania pozwu, któremu został co
najmniej nadany bieg (art. 50533 § 1 k.p.c.), albo było już uwzględnione roszczenie
nakazem zapłaty, który został z urzędu uchylony (art. 505 34 k.p.c.), lub utracił on
moc na skutek prawidłowo wniesionego przez pozwanego sprzeciwu (art. 50536
k.p.c.). Wobec odmienności tych przyczyn nie można do rozpoznawanego wypadku
stosować w drodze analogii unormowania zawartego w art. 203 § 2 k.p.c.
Przedstawiony
kierunek
wykładni
nie
jest
nowy
w
judykaturze.
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że cofnięcie żądania powoduje poważne skutki w postaci
zniweczenia przerwy biegu przedawnienia, co wskazuje na potrzebę ścisłego
stosowania do takiego cofnięcia przepisów o cofnięciu pozwu. Zaakceptowanie
przez sąd cofnięcia dotychczasowego żądania powinno być wyrażone w orzeczeniu
o umorzeniu postępowania i nie może go zastąpić domniemanie, że sąd,
rozpoznając nowe żądanie, zaakceptował w ten sposób rezygnację powoda
z roszczenia dotychczasowego. Przy zmianie jakościowej powództwa zniweczenie
przerwy biegu przedawnienia co do pierwotnie zgłoszonego żądania nastąpi więc
dopiero wtedy, gdy zachowane zostaną wymagania przewidziane w art. 203 k.p.c.,
a sąd wyrazi akceptację dla takiej zmiany przez umorzenie postępowania
w zakresie roszczenia wcześniej zgłoszonego. W przeciwnym razie przerwa co do
wcześniej zgłoszonego roszczenia nie ulega zniweczeniu, a bieg przedawnienia
w tym zakresie rozpoczyna się na nowo po zakończeniu postępowania w sprawie
(por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 1958 r. 3 CR 464/57,
OSPiKA 1960, nr 11 poz. 290 i uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia
1988 r., III CZP 24/88, OSNCP 1989, nr 9, poz. 138).
Wbrew stanowisku wyrażonemu przez Sąd Okręgowy, przyczyny umorzenia
postępowania na podstawie art. 50537 k.p.c. nie są identyczne, jak w przypadku
zwrotu pozwu na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. Wezwanie na podstawie art. 50537
§ 1 k.p.c. - jak podniesiono w literaturze - jest także związane z wymaganiem
(ciężarem procesowym) przedstawienia przez powoda wszystkich twierdzeń
i dowodów pod rygorem utraty prawa ich powoływania w toku dalszego
postępowania. Poza tym w piśmiennictwie dominuje pogląd, że postepowanie
przed sądem właściwości ogólnej jest kontynuacją postepowania w sprawie; skoro
więc elektroniczny pozew otrzymał bieg, to można przyjąć, że czynność ta jako
zmierzająca
bezpośrednio
do
dochodzenia
roszczenia
zachowała
swą
skuteczność. Przekonuje także wyrażony w literaturze pogląd, że umorzenie
postępowania z względu na niewykonanie przez powoda wezwania do uzupełnienia
pozwu wniesionego w elektronicznym postepowaniu upominawczym dokonane po
przekazaniu
sprawy
sądowi
właściwości
ogólnej
nie
powoduje
ustania
materialnoprawnych skutków związanych z jego wniesieniem.
Z
tych
w elektronicznym
względów
należało
postępowaniu
przyjąć,
upominawczym
że
wytoczenie
powództwa
zakończonym
umorzeniem
postępowania na podstawie art. 50537 § 1 k.p.c. przerywa bieg terminu
przedawnienia.
Sąd Najwyższy podjął uchwałę na podstawie art. 390 § 1 k.p.c.